อย่างนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 31 / 179

…คราะห์ที่แสดงมานี้ เป็นแต่รูปเอกวจนะอย่างเดียว ถ้า ประสงค์ความเป็นพหุวจนะ จะแสดงเป็นรูปพหุวจนะก็ได้ อย่างนี้ " กติ กุสล เยหิ เต กตกุสลา ชนา กุศล ท. ใด ๒ ๓๔ ๕ ๖ ทำแล้ว ชน ท. นั้น ชื่อว่ามีกุศลอันทำแล้ว 0 ๒ Q. …

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์เรื่องบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การเปรียบเทียบคำที่มีความหมายแตกต่างกันในรูปเอกวจนะและพหุวจนะ การใช้คำว่า 'มี' ในบริบทต่าง ๆ เ

…บกำหนดของผู้แลกศึกษา พหุพพิหิที่แสดงมานี้ เป็นแต่ชั้นเดียว พหุพพิหิบางอย่าง มี สมาสอื่นเป็นท้อง อุ. อย่างนี้ " ธมฺโม เอว จกฺก ธมฺมจกุก จักรคือธรรม กัม, อว. ปวร์ ธมฺม จาก= ปวรธมฺมจกฺก ธรรมจักรบวร กัม, วิ. ปวตฺ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาส และตัทธิต โดยกล่าวถึงการวิเคราะห์และแยกอนุบทของสมาสให้ชัดเจนขึ้น เช่น การอธิบายสมาสต่าง ๆ ที่มีความหมายเหมือนกันและการตีความต่าง ๆ ที่เกิดจากสมาส รวมถ

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 140 ในราคาที่ตัทธิต ลง ณ ปัจจัย อย่างนี้ กลาเวน รตฺติ วตถ์ กาสาว ผ้า [อันบุคคล] ย้อมแล้ว 0 ๒ ๔ ๒ ด้วยรสฝาด ชื่อกาสาวะ (ผ้าอันบุคคลย้อมแล้วด้…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการและตัวอย่างของบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหัวข้อของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น การตั้งชื่อและคำจำกัดความของสิ่งต่างๆ ในแว่นแคว้นมคธ โดยมีการอธิบายถึงคุณสมบัติและรูปแบบของภ

… คงแต่ ปัณฑิต แล้วเอาพยัญชนะที่สุดศัพท์ ซึ่งมีสระอัน ลบเสียแล้วนั้น กับ ย ปัจจัย อาเทศตามสถานที่ควร อย่างนี้ :- อ [Q] เอา ตุ้ย เป็น จ [L] เอา ลุย เป็น ดุล [m] เอา ณย เป็น ญฺญ [๔] เอา ทย เป็น ชฺช นอกนั้น เอาเป…

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์หลักทางไวยกรณ์บาลี โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมณสุส ภาโว ซึ่งสื่อถึงความเป็นของสมณะ พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยวกับคำต่างๆ ที่มีความหมายและการใช้ปัจจัยในการสร้างศัพท์ เช่น โสหัชชะ, โป

… หน้าที่ 156 เป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด เป็นวิการแห่งเหล็ก ชนเป็นเหล่ากอแห่งบัณฑ ๑๘.อิตถ์ ประการนี้, อย่างนี้. ๑๙. โอลิมปิโก ผู้ข้ามด้วยพ่วง. ๒๐.โปโรหิจจ์ ความเป็นปุโรหิต. ๒๑.โสก [ เนื้อ] ของสุกร. ๒๒.สุตฺตโส ๒…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของคำในภาษาบาลี เช่น คำว่า 'รชนีย์' เล่าถึงความสำคัญในการผลิตและการกำหนัด, 'โลหมย์' ซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำเหล็กและการประกอบอาชีพ, และ 'ปณฺฑโว' ซึ่งมีความหมายถึงชนชั้น ลักษณะของ

…านจำแนกไว้เพื่อเป็นเครื่องหมายให้รู้ กาล บท วจนะ บุรุษ, จัดเป็น 4 หมวด, ในหมวดหนึ่ง ๆ มี ๑๒ วิภัตติ อย่างนี้ :- ๑. วตฺตมานา ปรสฺสปท์ อตฺตโนปท ปุริส. ป. เอก. พหุ. เอก. พหุ. 3D ต. อนุติ : เต. อนเต. ม. สิ ถ. เส.…

เนื้อหาของเอกสารในส่วนของอาขยาตและวิภัตติในภาษาบาลี โดยอธิบายเกี่ยวกับศัพท์กล่าวกิริยาและการจำแนกแต่ละวิภัตติเพื่อเป็นเครื่องหมายรู้แสดงถึงกาล บท และวจนะ. เนื้อหาแบ่งออกเป็นหมวดต่าง ๆ และอธิบายถึงวิภั

…ดยย่อหรือ พิสดารนี้ ในเวลาพูดหรือแต่งหนังสือ อ่านหนังสือ ต้องหมายรู้ด้วย วิภัตติ ๘ หมู่ที่กล่าวแล้ว อย่างนี้ :- บอกปัจจุบันนกาล. ๑. วตฺตมานา ๑) ปัจจุบันแท้ แปลว่า "อยู่ อุ. ภิกฺขุ ธมฺม เทเสติ ภิกษุ แสดงอยู่ ซ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการจัดแบ่งกาลทั้งสาม ได้แก่ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต โดยเฉพาะการแยกปัจจุบันออกเป็น ๓ ชนิด และอดีตออกเป็น ๓ ชนิด การอธิบายนี้มีความสำคัญในการศึกษาและเข้าใจถึงวิธีการใช้ในภาษาบาลี อี

…ังคับ, ความหวัง, และความอ้อนวอน, เป็นต้น. ๑) บอกความบังคับ แปลว่า 'จง' อุ. เอวํ วเทห์. [เจ้า] จงว่า อย่างนี้ ด ๒ ها ๒) บอกความหวัง แปลว่า 'เถิด' อุ. สพฺเพ สตฺตา อเวรา โหนตุ, สัตว์ ท. ทั้งปวง เป็น ด ๒ ๔ ๒ ด ๔ …

ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค นำเสนอการบอกความบังคับ แสดงถึงการใช้คำคำสั่งตามแบบภาษาบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีการอธิบายถึงการใช้คำที่แสดงความหวังและความอ้อนวอน เช่น 'จง' และ 'เถิด' ขอยกตัวอย่างกา

…เอกวจนะตาม, ถ้านามศัพท์เป็นพหุวจนะ ก็ ต้องประกอบกิริยาศัพท์เป็นพหุวจนะตาม, ให้มีวจนะเป็นอันเดียวกัน อย่างนี้ :-

เนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาไวยากรณ์ภาษาบาลี โดยเน้นกิริยาที่เป็นกัตตุวาจก และอัตตโนบท ซึ่งช่วยทำให้ผู้เรียนเข้าใจความหมายและการใช้คำในบริบทต่าง ๆ เช่น ตัวอย่างการใช้กิริยาในประโยค การแยกประเภทคำ เช่น เ

…นปุริสสัพพนาม, ถ้าปุริสสัพพนามใด เป็นประธาน ต้องใช้กิริยาประกอบวิภัตติให้ถูกต้องตามปุรสสัพพนาม นั้น อย่างนี้ :- โส ยาติ เขา ไป, ตัว ยาสิ เจ้า ไป, อห์ ยามิ ข้า ไป. ในเวลาพูดหรือเรียนหนังสือ แม้จะไม่ออกชื่อ ปรุ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงกฎเกณฑ์ของการใช้กิริยาในภาษาบาลี โดยเฉพาะในการใช้วิภัตติ ซึ่งมีการจำแนกบุรุษออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ประถมบุรุษ, มัธยมบุรุษ และอุตตมบุรุษ การเลือกใช้กิริยาและวิภัตติให้ถูกต้องตามบุร

…วาจก ๑๐ ตัว คือ อ, เอ, ย, ณ, ณา, นา, ณหา, โอ, เณ, ณย. ปัจจัยทั้ง ๑๐ ตัวนี้ แบ่งลงในธาตุ 4 หมวด นั้น อย่างนี้ :- อ, เอ. ปัจจัย ลงในหมวด ภู ธาตุ และในหมวด รุธ ธาตุ แต่ในหมวด รุธ ธาตุ ลงนิคคหิตอาคม หน้าพยัญชนะที…

บทนี้พูดถึงความสำคัญของการใช้วาจกอย่างถูกต้องในการสื่อสาร และเสนอว่ากุลบุตรจะสามารถกำหนดวาจกทั้ง 5 ได้โดยอาศัยปัจจัยที่จัดอยู่ใน 5 หมวด รวมถึงการแบ่งปัจจัยในกัตตุวาจก 10 ตัว ที่มีผลต่อการใช้ธาตุในวาจา

…ึ่งเป็นไปในความ มี, ความ เป็น, อยู่หน้า แปลงวิภัตติทั้งหลายแล้ว ลบพยัญชนะต้นธาตุบ้าง ที่สุดธาตุบ้าง อย่างนี้ :- ติ เป็น ตฺถิ อนุติ คงรูป ลบต้นธาตุ ลบที่สุดธาตุ สำเร็จรูปเป็น อตฺถิ. สำเร็จรูปเป็น สนฺติ

เนื้อหาเกี่ยวกับอาขยาตและกิตก์ในบาลีไวยากรณ์มีการอธิบายอย่างละเอียดเกี่ยวกับการใช้กิริยาศัพท์และการเปลี่ยนแปลงของธาตุ ตลอดจนวิธีการแสดงผลที่สามารถเข้าใจได้ทั่วไป ข้อมูลดังกล่าวมีพรรณนาในคัมภีร์ศัพทศาส

…ัยทั้งสิ้น กิตก์นั้น แบ่งออกเป็น ๒ ก่อน คือ เป็นนามศัพท์อย่าง ๑ เป็นกิริยาศัพท์อย่าง ๑. กิตก์ทั้ง ๒ อย่างนี้ ล้วนมีธาตุเป็นที่ตั้งทั้งสิ้น ก็แต่ธาตุนั้น ไม่แปลกกันกับธาตุอาขยาตที่กล่าวแล้ว (๑๑๔) เพราะเหตุนั้น…

ในศึกษาเรื่อง 'กิตก์' จะพบว่ามีความหมายหลายรูปแบบ โดยการแบ่งเป็นนามศัพท์และกิริยาศัพท์ ซึ่งต่างมีความหมายที่ไม่เหมือนกัน เช่น 'ทาน' ที่หมายถึงการให้หรือสิ่งที่จะพึงสละ รวมไปถึง 'ทำ' ที่บอกการกระทำ อย่

…อาขยาต, ใช้วิภัตตินาม. ถ้านามศัพท์เป็นวิภัตติและวจนะอันใด กิริยากิตก์ก็เป็นวิภัตติและวจนะอันนั้นตาม อย่างนี้ :- ภิกฺขุ คามิ ปิณฺฑาย ปวิฏโฐ ภิกษุ เข้าไปแล้ว สู่บ้าน 0 ๒ ๓ ๔ ม เพื่อก้อนข้าว. 0 ๔ ๒ ด เยเกจิ พุทฺ…

บทเรียนนี้เกี่ยวกับวิภัตติแห่งกิริยากิตก์ที่ไม่มีการแบ่งประเภทตรงข้ามกับวิภัตติอาขยาต และคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งกาลเป็นสองประเภท ได้แก่ ปัจจุบันและอดีต โดยปัจจุบันยังแบ่งได้อีกเป็นปัจจุบันแท้และปัจจุ

…หมือน อนุต ก็แต่ว่า ถ้าไม่มี ย ปัจจัย ซึ่งลงในกรรม เป็นกัตตุวาจก, ถ้ามี ย ปัจจัยนั้น เป็นกัมมวาจก ย อย่างนี้ :- กัตตุวาจก. กัมมวาจก. กุรุมาโน ทำอยู่ กริยมาโน อันเขาทำอยู่. ภุญฺชมาโน กินอยู่. ภุญชัยมาโน อันเขา…

ในส่วนนี้ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ มีการสนทนาเกี่ยวกับการใช้คำและวลีในภาษาบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาการที่เกิดขึ้นว่าด้วยการกิน การทำ และการกล่าว โดยจะมีการแยกประเภทของวาจาตามบริบท รว

…ริญ ในศาสนา นี้. ๓๕๓. ข้าแต่ท่านผู้เจริญ เนื้อความ แห่งคำ นี้ อย่างไร ? ๓๕๔. แนะนางผู้เจริญ เจ้า ทำ อย่างนี้ เพราะเหตุอะไร ? ๓๕๕. แน่ะภิกษุ ท. ธรรม ท. 4 นี้ ย่อมเป็นไปตาม ซึ่งโลก, อนึ่ง โลก ย่อมเป็นไปตาม ซึ่ง…

เนื้อหานี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับคำสอนในพุทธศาสนาและการแปลความหมายในบทเรียนที่ผู้เรียนจะต้องปฏิบัติตามคำแนะนำเพื่อความเจริญในศาสนา โดยมีการเน้นถึงความสำคัญของการกระทำตามคำสอนและผลที่เกิดขึ้นจากการกระทำเ

…า วํ ภนฺเต นาเสถ ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอท่าน ท. จงอย่ายังข้า ฯ ให้ฉิบหาย. มา เอว์ กริ เจ้า อย่าทำแล้ว อย่างนี้. ๑๘. ในประโยคที่เป็นคำถาม ถ้ามี ก ศัพท์ หรือศัพท์ ที่เปลี่ยนแปลงมแต่ กึ ศัพท์ เรียงศัพท์นั้นไว้หน้า…

ในบทนี้ มีการพูดถึงการทำความดีในชีวิตประจำวัน การรักษาทรัพย์สิน และการประชุมเพื่อฟังธรรม นอกจากนี้ยังมีการแนะนำให้ไปดูช้างเผือก และการนิมนต์พระภิกษุไปที่วัด ในส่วนของการใช้ภาษา มีการกล่าวถึงการใช้คำว่

…องเรา โดยธรรม เถิด, จง อย่า เป็นผู้รับมฤดูก ของเรา โดยอามิส เลย." ๔๐๓. ใคร ๆ ไม่ จึงดูหมิ่น ซึ่งบาป อย่างนี้ ว่า "บาป มีประมาณ น้อย อันเรา ทำแล้ว, เมื่อไร มัน จักให้ ซึ่งผล แก่เรา" ๔๐๘. วันหนึ่ง อนาถปิณฑิกะ ค…

บทความนี้กล่าวถึงการแปลประโยคต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับคำสอนของพระพุทธเจ้าในเรื่องของการให้ทานและสำคัญของจิตใจที่ประณีตเมื่อทำบุญ ผ่านการสนทนาของอนาถปิณฑิกะและพระศาสดา ตลอดจนคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งโภคทรัพย์

…สนาสนะ อันหนึ่ง แสดง (ให้) แก่ภิกษุ ผู้มาใหม่" ๔๓๒. ภิกษุ นั้น รับแล้ว ซึ่งคำ แห่งพระเถระ นั้น ว่า "อย่างนี้ ท่านผู้เจริญ" ไปแล้ว บอกแล้ว แก่สุหทภิกษุ ๔๓๓. สุหทภิกษุ นั้น ปูลาดแล้ว ซึ่งเสนาสนะ มาแล้ว สู่สำนัก…

เนื้อหาในอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ นำเสนอการสื่อสารระหว่างพระเถระกับผู้ปฏิบัติธรรม โดยเน้นสถานการณ์การให้โอวาท การแสดงเสนาสนะสำหรับภิกษุใหม่ และการปฏิบัติตามคำสั่งของพระเถระ นอกจากนี้ยังมีการสนทนาที

…โยคีครรทำให้บริสุทธิ์เสีย ในเวมติก ศีล อย่างเพิ่งทำการล่วงละเมิดวัตถุ จึงถ่ายถอนความสงสัยเสียให้ได้ อย่างนี้ ความผาสุขจะมีแก่เธอแล พึงทราบศีลเป็น ๓ อย่าง โดย * ปุถุชฺชนกลยาณกสฺส มหาฎีกาแก้ว่า ปุถุชฺชเนส กลยาณ…

ในเนื้อหานี้ได้อธิบายเกี่ยวกับศีลที่มีความสำคัญต่อการปฏิบัติธรรม โดยแบ่งประเภทของศีลออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ ปรามัฏฐศีล, อปรามัฏฐศีล และ ปฏิปัสสัทธศีล การระวังตัวในเรื่องอาบัติต่างๆ ของภิกษุสำคัญ เนื้อ