อย่างนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 30 / 179

…ือติดปลายขนแกะเส้นหนึ่ง ซึ่งจิ้มลงไปในน้ำมันงาที่ใสแล้วยกขึ้น ย่อมปรากฏแก่สัตว์พวกอัณฑชะ และชลาพุชะ อย่างนี้ ฯ ในบางคราวก็ไม่มีกลลรูปด้วยอำนาจแห่งพวก สัตว์ไม่มีภาวรูปฯ บทว่า ตโต ปร์ คือ ต่อจากปฏิสนธิ ฯ บทว่า …

บทนี้อธิบายถึงขั้นตอนการเกิดของสัตว์ในช่วงเวลาต่างๆ ในท้องมารดา โดยใช้แนวคิดจากอภิธรรมและหลักบาลี เพื่อแสดงความเชื่อมโยงของการปฏิสนธิและหมวดงามในชีวิตในช่วงท้องมารดา โดยเน้นรายละเอียดเวลาและลำดับของกา

…ทั้งโดยอำนาจพระอภิธรรม ฯ ข้าพเจ้า ได้กล่าวการสงเคราะห์ (ประมวล) พวกบาปคืออกุศลไว้ ๕ อย่าง ด้วยประการอย่างนี้แล ฯ ก็บรรดาธรรม ๑๔ อย่าง มีโลภะเป็นต้น เหล่านี้ มีสังคหะ ๕ อย่างนี้ คือ โลภะและทิฏฐิสงเคราะห์ ลงใน …

บทความนี้นำเสนอการสงเคราะห์บาปในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการแบ่งหมวดธรรม 14 อย่าง รวมถึงการอธิบายองค์ฌานและองค์มรรคอย่างละเอียด ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงประเภทของบาป ตั้งแต่โลภะ อวิชชา และปฏิฆะ ซึ่งมีการจัด

…ราศจาก เบื้องต้น ชื่อว่าเตภูมิกะ (เป็นไปในภูมิ ๓) เพราะนับเนื่องใน ๓ ภูมิว่า ปฏิจจสมุปบาท ด้วยประการอย่างนี้ คือโดยนัยที่กล่าวแล้ว อย่างนี้ ฯ ค [อธิบายปัฏฐานนัยปัจจัย ๒๔ มีเหตุปัจจัยเป็นต้น] ท่านอาจารย์ครั้นแ…

ในหน้าที่ 368 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี, พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงถึงปฏิจจสมุปบาทที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติและกิเลส ซึ่งแสดงถึงการเชื่อมโยงของเหตุและผลทางจิตใจ โดยการอธิบายถึงการดำรงอยู่ของธรรมที่มีปัจจัย

…อุปถัมภ์ ดุจไม้ ๓ อัน ซึ่งยันกันและ กันไว้ฉะนั้น ชื่ออัญญมัญญปัจจัย ฯ ปัจจัยทั้ง ๒ นี้มีความแปลกกัน อย่างนี้ คือความเป็นธรรมค้ำจุน โดยอำนาจแห่งอัญญมัญญภาพนั่นแล (ความเป็นธรรมอุดหนุนกันและกัน) ชื่อว่าเป็นอัญญม…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับอธิบายถึงนิโรธและจุติจิต โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของธรรมที่มีความเกี่ยวข้องกันในการเกิดขึ้นของสิ่งต่างๆ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสหชาตปัจจัยซึ่งแสดงถึงธรรมที่เกิดร่วมกัน และอัญญามัญ

…เพราะฉะนั้น พระนิพพานนั้น จึงไม่ถึงความเป็นอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัยนั้น ๆ ก็บรรดาอัตถิปัจจัยทั้ง ๕ อย่างนี้ รูปชีวิตนทรีย์ พระผู้มีพระภาคไม่ทรง ถือเอาในพวกสหชาตปัจจัย เพราะเป็นธรรมชาติค้ำจุนเพราะในฐิติขณะ

ในหน้านี้มีการวิเคราะห์อัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย โดยอธิบายความหมายและบทบาทของนามรูปและอารมณ์ที่เกิดจากวัตถุ ในการสัมประโยค ธรรมต่างๆ ที่ไม่มีการรังเกียจ หากมีอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัยระบุเอาไว้ ถึงแม้

… ได้แก่โดยอาการคือส่วนเปรียบ ฯ [อธิบายนามบัญญัติเป็นต้น] คำว่า นามนามกมุมาทินาเมน ความว่า โดยชื่อ ๖ อย่างนี้ คือ นาม นามกรรม นามไธย นิรุตติ พยัญชนะ และอภิลาป ฯ บรรดานามเป็นต้นนั้น สัททรูปที่ชื่อว่านาม เพราะอร…

เนื้อหาพูดถึงการบัญญัติทางพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับทิศต่างๆ และกาลเวลาที่สัมพันธ์กับสิ่งต่างๆ เช่น เดือนและฤดู โดยมีการอธิบายความหมายและอาการของนิมิตที่ปรากฏให้เห็นในปฏิบัติของพระโยคี เช่น กสิณนิมิตและอสุ

…เลสที่ยังเหลือ พิจารณาก็มี ไม่พิจารณา ก็มี ฯ มรรคทั้ง ๔ ที่พระอริยาบุคคลเจริญ ตามลำดับแห่งวิสุทธิ ๖ อย่างนี้ ท่านเรียก ชื่อว่าญาณทัสสนาวิสุทธิ ฯ [ประเภทแห่งวิโมกข์] อนัตตนุปัสสนา (การพิจารณาเห็นว่าไม่ใช่ตน) ท…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาจิตและวิโมกข์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยยกตัวอย่างการละสมุทยสัจและการเข้าใจในภาวะจิตเพื่อไปสู่นิพพาน พุทธศาสนาพิจารณาอีกทั้งการละกิเลสที่ยังเหลือ ผ่านกรรมและความเป็นจริงในจิต

…ด ฯ ก็ในคำนี้ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ มีความประพฤติ ๑๔ ประการ เพราะไม่เอาหมวดจริต ๓ ทั้ง ๒ หมวดคละกัน อย่างนี้คือ ในหมวด จริต ๓ มีราคจริตเป็นต้น มีหมวด ๒ แห่งจริตหมวดเดียวอย่างนี้ ได้แก่ ราคจริต โทสจริต โมหจริต…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงจริตที่มีทั้งหมด ๓ หมวด โดยมีจริตที่แตกต่างกันคือราคจริต, โทสจริต, และโมหจริต พร้อมด้วยการแบ่งประเภทและตัวอย่างของจริตแต่ละประเภท ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในหลักอภิธรรม อภิธัมมัตถสังคหบาลี

…และเพราะ เราเป็นผู้ขลาดแต่ภัย เราจึงมิได้ถึงอำนาจแห่งนางยักขินีทั้งหลาย เราจึงมีสวัสดีรอดจากภัยใหญ่ อย่างนี้ เรื่องนี้พระโบราณาจารย์แสดงไว้ เปรียบความเป็นไปของกุลบุตรผู้รักษาตตลอดมาแต่ เยาว์จนได้เป็นอธิบดี คร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ

…ออกเสีย ราชการจึงเจริญเป็นลำดับมา สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงประกอบด้วยพระคุณอันเป็นมงคลวิเสส อย่างนี้ และอย่างอื่น ๆ อีก เช่นได้ถวายวิสัชนามาแล้วในศึกหลัง ๆ จึงทรงบำเพ็ญราชธรรม ส่วนรัฏฐาภิบาลโนบายลุล่ว…

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงทำพระพุทธกิจสำเร็จและป้องกันรักษาพระราชอาณาจักรด้วยการจัดสรรบุคคลที่เหมาะสมในการปฏิบัติงาน เพื่อให้การบริหารรัฐประสบความสำเร็จอย่างมั่นคง นอกจากนี้ยังมีก

…งนั้น ๓. จิตตะ เอาใจฝักใฝ่ในสิ่งนั้นไม่วางธุระ ๔. วิมังสา หมั่นตริตรองพิจารณาเหตุผลในสิ่งนั้น คุณ ๔ อย่างนี้ มีบริบูรณ์แล้วอาจชักนำบุคคลให้ถึงสิ่งที่ต้องประสงค์ซึ่งไม่เหลือวิสัย สิ่ง ที่ต้องประสงค์นั้นก็ไม่จำ…

เนื้อหากล่าวถึงการเจริญอิทธิบาท ๔ ประการ ซึ่งรวมถึง ฉันทะ (ความพอใจ), วิริยะ (ความเพียร), จิตตะ (ความตั้งใจ) และ วิมังสา (การพิจารณา) ที่ช่วยนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิตตามธรรมวินัย นอกจากนี้ยังได้มีการกล

…ัยชนะศัตรูหรือรอดจากอันตราย, ชนผู้ประกอบด้วยธิติเป็นหัวหน้าอยู่ในหมู่ ใด ย่อมทำความอุ่นใจแก่หมู่นั้นอย่างนี้ ได้ในพระพุทธภาษิตว่า ธีโร จ สุขสวาโส ชนผู้มีธิติ มีอันอยู่ร่วมด้วยเป็นสุข, พระคันถรจนาจารย์ปรารถนาจ…

บทความนี้เน้นความสำคัญของคุณสมบัติธิติในการเผชิญกับอันตราย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของท้าวสักรินทรเทวราชและพระเจ้าตักศิลา ที่แสดงถึงความสำเร็จจากความมั่นคงและความไม่หวั่นไหว ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนควรมีเพื

…ด้รับความร่มเย็นแห่งการปกครองเสมอหน้ากันแลป้องกัน ๓๖๑ ศัตรูภายนอก ไม่ให้มาย่ำยีดีฑา, ธรรมะแลอธรรม ๒ อย่างนี้ ปฏิปักษ์ต่อกันดุจขาวกับดำต่างต่อสู้กันมาแต่ครั้ง ดึกดำบรรพ์ แต่ชะตาของโลกยังดีอยู่ ธรรมะจึงยังมีชัย…

ข้อความนี้ส่งเสริมให้ผู้คนสนใจในการปฏิบัติธรรมและสร้างความดี โดยอ้างอิงจากธรรมชาดก เอกาทส นิบาต เป็นมุมมองที่ให้ความหมายถึงการต่อสู้ระหว่างธรรมะและอธรรมะ ที่มีมาแต่โบราณ และการเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวั

…ติก ช้าง ด้วย ม้า ด้วย รถ ด้วย คนเดิน ด้วย ៩ ๑ ๒ က ๔ ๕ ๖ ชื่อช้างและม้าและรถและคนเดิน ៩ ක ៨ อสมาหาระอย่างนี้ " จนฺทิมา จ สุริโย จ จนฺทิมสุริยา พระจันทร์ ด ๒ ๓ ๔ ๕ ด้วย พระอาทิตย์ ด้วย พระจันทร์และพระอาทิตย์ ท…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ที่สำคัญ รวมถึงการศึกษาเรื่องสมาสและตัทธิตในบริบทของคำภาษา. กล่าวถึงตัวอย่างการใช้คำต่างๆ เช่น ชื่อบาตรและจีวร, ช้างและม้า, พระจันทร์และพระอาทิตย์ และยังมีตัวอย่างอื่นๆ การส

…้าชื่ออัพยยีภาวสมาส ๆ มี ๒ อย่าง คือ อุปสคฺคปุพฺพโก, นิปาตปุพพโก อุปสัคคปุพพกะ มีอุปสัคอยู่ข้างหน้า อย่างนี้ " นครสุส สมี อุปนคร ที่ใกล้เคียง แห่งเมือง ชื่อใกล้เมือง 0 ทรถสฺส อภาโว นททรถ ความไม่มี แห่งความกระ…

บทนี้เสนอเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะการวิเคราะห์วจีวิภาค สมาส และตัทธิต รวมถึงวิธีการใช้และตัวอย่างที่ชัดเจนในการศึกษาภาษา โดยแสดงให้เห็นถึงบทวิเสสนะและการใช้อุปสัคหรือนิบาตกับสมาสต่างๆ พร้อม

…นั้น [ สิ่งนั้น] ชื่อว่าทับตน [ เอา อธิ เป็น อรุณ ในพยัญชนะสนธิ ] ๔ นิปาตปุพพกะ มีนิบาตอยู่ข้างหน้า อย่างนี้ " วุฑฒาน ปฏิปาฏิ ยถาวุฑฒิ ลำดับ แห่งคนเจริญแล้ว ท. ๒ ชื่อว่าตามคนเจริญแล้ว. ๔ ชีวาส ยตฺตโก ปริจเฉท …

เนื้อหานี้อธิบายถึงโครงสร้างและการใช้งานของบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในเรื่องวจีวิภาคและสมาส รวมถึงความแตกต่างระหว่างสมาสทั่วไปและตัปปุริสสมาส นอกจากนี้ยังมีการอธิบายตัวอย่างต่างๆ เพื่อให้เห็นภาพการนำไปใช้ใ

… ๕ ๒ พราหมณ์ใด บูชาแล้ว พราหมณ์ นั้น ชื่อว่ามีไฟอันบูชาแล้ว." 0 ๖ ๔ อีกอย่างหนึ่ง บทวิเสสนะอยู่หลัง อย่างนี้บ้าง " อคฺคิ อาหิโห เยน โส อคยาหิโต พราหมโณ [แปลเหมือนแบบก่อน ]." "วิส ปีติ เยน โส วิสปีโต สโร ยาพิษ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการของบาลีไวยกรณ์ที่รวมถึงการใช้วจีวิภาค สมาส และตัทธิตในรูปแบบต่างๆ พร้อมกับตัวอย่างการใช้อย่างชัดเจน เพื่อความเข้าใจในการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การบูชาพราหมณ์และการถือปฏิ

…ا เกิดพร้อมแล้ว." ๖ ๔ ๕ ปัญจมีพหุพพิหิ เอาบทที่เป็นปัญจมีวิภัตติ ในวิเคราะห์ เป็น ประธาน แห่งบทสมาส อย่างนี้ " นิคคตา ชนา ยสฺมา โส นิคคตชโน คาโม ชน ท. ๒ ด ๔ ๕ ๖ ๒ ออกไปแล้ว จากบ้านใด บ้าน นั้น ชื่อว่ามีชนออกไ…

เนื้อหาที่นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ ที่รวมถึงวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น กตทัณฑกมุโม, ความสังเวช รวมถึงการวิเคราะห์บทสมาสต่างๆ อย่างละเอียดเพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งในภาษา และการตีความที่เกี่ยวข้องศึ

…ียงดังเสียงแห่งพรหม." 0 สัตตมีพหุพพิหิ เอาบทที่เป็นสัตตมีวิภัตติ ในวิเคราะห์ เป็น ประธาน แห่งบทสมาส อย่างนี้ " สมฺปนฺนาน สสสานิ ยม โส สมปนุนสสฺโส ชนปโท 0 ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ข้าวกล้า ท. ในชนบทใด ถึงพร้อมแล้ว ชนบท นั้น …

หนังสือเล่มนี้ศึกษาและวิเคราะห์เกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในด้านวจีวิภาค สมาส และตัทธิต ที่มีตัวอย่างการใช้และการวิเคราะห์บทประธานและบทวิเสสนะ รวมไปถึงการนิยามและการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เพื่อให้เ

…ื่น ๆ นอกจากแบบเล่าเรียน ผู้อ่านผู้ฟังจะได้เข้าใจความได้ ง่าย ๆ ผู้ศึกษาควรจะเข้าใจวิธีแปลหนังสือ ๒ อย่างนี้ ในวิเคราะห์แห่งสมาสใด บททั้งหลายมีวิภัตติต่างกัน ท่าน เรียกสมาสนั้นว่า กินนาธิกรณพหุพพิหิ อุทาหรณ์อ…

ในบทนี้ได้พูดถึงหลักการแปลคำในภาษาบาลีซึ่งมี 2 วิธี คือ แปลตามพยัญชนะและแปลตามความ โดยเสนอแนวทางในการใช้แต่ละวิธีเพื่อให้เหมาะสมกับการเรียนรู้และการแปลเอกสารทางวิชาการ ต่างกันไปตามวัตถุประสงค์การศึกษา