หน้าหนังสือทั้งหมด

อุปาทานและกรรมภพในอภิธรรม
216
อุปาทานและกรรมภพในอภิธรรม
…ง ๆ เช่น เกิดเป็นมนุษย์ เกิดเป็นเทวดา เกิดเป็นพรหม เกิดเป็นสัตว์เดรัจฉาน ทั้งนี้ แล้วแต่ผลของกรรม มีอายุยืนบ้าง สั้นบ้าง การเกิดแบบนี้ ภาษาอภิธรรม เรียกว่า ปฏิสนธิ 12. ชราและมรณะ ชรา คือ ความแก่ ความเฒ่า…
…ัตว์เดรัจฉาน ชราและมรณะเป็นการเปลี่ยนแปลงของขันธ์ 5 ที่สะท้อนถึงความเสื่อมคุณภาพในแต่ละขณะจิตและตลอดอายุดำรงอยู่ ทั้งนี้ ขันธ์จะมีการปรากฏอยู่ระยะสั้นก่อนจะดับลง และพัฒนาการของขันธ์จะถูกกำกับด้วยกรรม
นามรูป สฬายตนะ และเวทนาที่เป็นปัจจัยในการกำเนิดทุกข์
222
นามรูป สฬายตนะ และเวทนาที่เป็นปัจจัยในการกำเนิดทุกข์
…อวัยวะส่วนต่างๆ ของนามรูป ที่ใช้สื่อกับสิ่งต่าง ๆ ซึ่งมี ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ทั้ง 6 หรือเรียกว่า อายตนะภายใน อันเกิดร่วมมาด้วยโดยธรรมชาติ มีการเริ่มทำหน้าที่ของตน ของตน พระพุทธองค์จึงตรัสว่า นามรูปเป็…
…นื้อหานี้สำรวจการทำงานของนามรูปและสฬายตนะ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการรับรู้ทางอารมณ์ โดยการกระทบระหว่างอายตนะภายในและภายนอก เช่น ตา หู จมูก และวิญญาณ ทำให้เกิดผัสสะและเวทนา การรับรู้เหล่านี้มีผลกระทบต่ออารม…
ปฏิจจสมุปบาทและวัฏฏะแห่งชีวิตในพระพุทธศาสนา
227
ปฏิจจสมุปบาทและวัฏฏะแห่งชีวิตในพระพุทธศาสนา
…ณหา อุปาทาน จัดเป็นกิเลสวัฏ 2. สังขาร (กรรม) ภพ (ส่วนที่เป็นกรรมภพ) จัดเป็นกรรมวัฏ 3. วิญญาณ นามรูป อายตนะ ผัสสะ เวทนา ภพ (ส่วนที่เป็นอุปัตติภพ) ชาติ ชรามรณะ จัดเป็นวิปากวัฏ 1 วศิน อินทสระ, หลักคำสอนสำคั…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการแสดงปฏิจจสมุปบาทซึ่งมีจุดเริ่มที่แตกต่างกัน เพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจและกำจัดทุกข์ได้อย่างตรงจุด โดยเปรียบเทียบเป็นการหาทางออกจากเถาวัลย์ที่มีการตัดและดึงเพื่อใช้งาน นอกจ
ขันธ์ 5 และปฏิจจสมุปบาท
234
ขันธ์ 5 และปฏิจจสมุปบาท
…สนาภูมิในภาคปฏิบัติ 11.1.1 ขันธ์ 5 ส่วนละเอียด 11.1.2 ขันธ์ 5 ส่วนกลาง 11.1.3 ขันธ์ 5 ส่วนหยาบ 11.2 อายตนะ 12 11.3 ธาตุ 18 11.3.1 ลักษณะของธาตุ 18 11.3.2 กระบวนการทำงานรับรู้อารมณ์ 11.4 อินทรีย์ 22 11.5 …
บทนี้กล่าวถึงขันธ์ 5 ซึ่งประกอบด้วยส่วนละเอียด ส่วนกลาง และส่วนหยาบ รวมถึงการศึกษาอายตนะ 12 และธาตุ 18 โดยมีลักษณะของธาตุและกระบวนการทำงานรับรู้อารมณ์ การวิเคราะห์อริยสัจ 4 พร้อมการพิจา…
วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ
236
วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ
…่วไปไม่เห็น การจะศึกษา วิปัสสนาต้องมีธรรมจักขุของพระธรรมกายเสียก่อน จึงจะไปรู้ไปเห็นในเรื่องขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาทได้ หน้า 4-13. เอกสารรวบรวมพระธรรมเทศนา (พระมงคลเทพ…
การศึกษาเกี่ยวกับวิปัสสนาภูมิที่ผ่านมา เป็นการเข้าใจในระดับสุตมยปัญญา และจินตมยปัญญา แต่การเจริญวิปัสสนาที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ต้องใช้ภาวนามยปัญญา หลวงปู่วัดปากน้ำให้ความสำคัญกับสมถะและวิปัสสนา โดยสมถ
การทำงานของธาตุและการรับรู้อารมณ์ในธรรมกาย
243
การทำงานของธาตุและการรับรู้อารมณ์ในธรรมกาย
…ักขุทวาร ที่ตรงกลางแววตาทั้งซ้ายขวานั้น จะมีจักขุประสาท (จักขุปสาท) ซึ่ง ทำหน้าที่เป็นจักขายตนะ คือ อายตนะ คือ ตา สำหรับรับรูป มีลักษณะสัณฐานกลมใสสะอาด บริสุทธิ์ ขนาดประมาณเท่าหัวเหา ตั้งอยู่ตรงกลางแววตา…
เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำงานของธาตุธรรมในตัวมนุษย์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้ผ่านกายและใจ โดยแบ่งประเภทของธาตุออกเป็น ชิวหาวิญญาณธาตุ, กายวิญญาณธาตุ และมโนวิญญาณธาตุ ที่มีบทบาทสำคัญในการสัมผัส และรั
การดูและการได้ยิน: ธรรมชาติของความรู้สึก
244
การดูและการได้ยิน: ธรรมชาติของความรู้สึก
… โสตทวาร ที่ตรงกลางแก้วหูทั้งซ้ายและขวานั้น จะมีโสตประสาท (โสตปสาท) ซึ่ง ทำหน้าที่เป็น โสตายตนะ คือ อายตนะหูสำหรับรับเสียง มีลักษณะสัณฐานกลมใส สะอาดบริสุทธิ์ ประมาณเท่าขนจามรี ขดเป็นวงซ้อนกันอยู่ 7 ชั้น …
บทความนี้อธิบายถึงการเห็นและการได้ยินผ่านจักขุประสาทและโสตประสาท โดยเน้นว่าข้อมูลผ่านเข้ามาทางรูปและเสียงนั้น ต้องผ่านการประมวลผลของธาตุธรรมที่ซับซ้อนในร่างกายอย่างไร และเนื้อหายังสำรวจถึงการทำงานของด
การทำงานของใจและอารมณ์
246
การทำงานของใจและอารมณ์
…่าพอใจ ยินดี ก็จะรู้สึกเป็นสุข เรียกว่า เสวย สุขเวทนา และในกรณีเช่นนี้ ก็จะเห็น ใจ มีลักษณะใส แต่ถ้าอายตนะภายนอกหรือสิ่งที่จะก่อ ให้เกิดอารมณ์จากภายนอกมากระทบทวารทั้งหลายเหล่านี้ ไม่เป็นที่น่าพอใจ ยินดี …
บทความนี้พูดถึงการทำงานของมโนธาตุและอารมณ์ภายในจิตใจ โดยเฉพาะการรู้เท่าทันอารมณ์และการปล่อยวางจากความทุกข์และความสุขที่เกิดขึ้นจากการกระทบของสิ่งต่างๆ จากภายนอก ผู้เขียนชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเข้
ปฏิจจสมุปบาทและความสัมพันธ์ของเวทนา
259
ปฏิจจสมุปบาทและความสัมพันธ์ของเวทนา
…ุปบาท มีลักษณะความเป็นปัจจัยกันดังต่อไปนี้ อวิชชาทำให้เกิดสังขาร อวิชชาทำให้เกิดความไม่รู้ในขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจมุปบาท เป็นจุดเล็กดำที่ร้อยไส้อยู่ตั้งแต่กายมนุษย์ จนถึงกา…
เนื้อหานี้กล่าวถึงลักษณะสัณฐานของเวทนา ตัณหา และอุปาทาน ที่มีการประสานและเป็นปัจจัยในการเกิดชาติ ชรา และมรณะ โดยอธิบายถึงปฏิจจสมุปบาท การเกิดขึ้นขององค์ประกอบต่างๆ ในลักษณะลูกโซ่ ซึ่งทุกสิ่งมาจากอวิชช
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
260
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
…นจุดเล็กๆ ตรงนี้เองที่พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) เรียกว่า กำเนิดเดิมของกายมนุษย์ ซึ่งมีทั้งขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 อยู่ เป็นนามรูปในส่วนหยาบ กายก็เจริญเติบโตขึ้นแล้ว นามรูปทำให้เ…
… โดยอธิบายถึงการรวมของธาตุหยาบและวิญญาณ รวมทั้งการเจริญเติบโตของกายมนุษย์จากจุดเล็กๆ ในกลางกาย การมีอายตนะและผัสสะ รวมถึงเวทนาที่เกิดจากการสัมผัส และการรับรู้ในระยะก่อนเกิด ในช่วงชีวิตต้นมีพัฒนาการของนาม…
ธรรมะเพื่อประช: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
18
ธรรมะเพื่อประช: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
…มพันโดยไม่ประมาท สักวันหนึ่งความปรารถนานั้น ก็เป็นจริง สรรพสัตว์ทั้งหลายทั้งมวลย่อมจะหลุดพ้นเข้าสู่ อายตนนิพพานกันถ้วนหน้า
…ดินทางตามแนวทางของธรรมะ. ขณะเดียวกันพระองค์ในการสร้างบารมีก็มีแนวทางที่ทำให้บรรลุถึงนิพพานในที่สุด อายตนนิพพานจะเป็นความปรารถนาที่จริงแท้สำหรับทุกสรรพสัตว์.
แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
24
แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
…อง เงิน แก้วมณี แก้วมุกดามากมาย อีกทั้ง ชี้แจงว่า ทรัพย์ทั้งหมดเหล่านี้เป็นของที่สืบทอดกันมา ๗ ชั่ว อายุขัยของบรรพบุรุษขอให้ท่านเป็นผู้สืบทอดมรดกคนต่อไปเถิด เมื่อท่านเห็นสมบัติเหล่านั้นแล้ว แทนที่จะตื่นเ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการรับมรดกจากมารดา และความรู้สึกที่เกิดขึ้นกับการรับรู้สมบัติที่มหาศาล แต่แทนที่จะแสวงหาความสุขจากทรัพย์สิน ท่านเลือกที่จะพิจารณาเกี่ยวกับทุกข์ในวัฏจักรแห่งการเกิดและตาย เช่นเดียวกับ
เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ (๒)
75
เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ (๒)
…ในรูปาวจรภูมิ ไม่เกิดในภพสุทธาวาส เพราะ เนื่องจากถ้าตกไปในอบายภูมิก็ดี หรือไปเสวยสุขในภพภูมิที่สูงๆ อายุยืนเป็นกัปๆ ก็ดี ทําให้ขาดโอกาสในการสร้างบารมี เพราะ เสวยสุขและทุกข์นานเกินไป และประการสุดท้ายคือ จ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงลักษณะของพระโพธิสัตว์ที่มุ่งสู่วิถีของความเป็นพุทธะ โดยเฉพาะถึงความสำคัญของการไม่เกิดในอบายภูมิและการมีความเพียรพยายามในการสร้างบารมี ซึ่งมี 4 ลักษณะสำคัญ ได้แก่ ความเพียรพยายามไม่ลด
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๓ (บริจาค พระนางมัทรี)
191
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๓ (บริจาค พระนางมัทรี)
…โอรสพระธิดาและมเหสี ฉะนั้นเมื่อมีเป้าหมายใหญ่ก็ ต้องใช้ความเพียรพยายามมาก ถ้าปรารถนาจะหมดกิเลสไปสู่ อายตนนิพพาน ต้องทุ่มเทสร้างบารมีให้เต็มที่ ชนิดเอาชีวิตเป็น เดิมพัน อีกทั้งยังต้องทำกันไปเป็นทีมใหญ่อีก…
ในเวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๓ เรื่องการบริจาคของพระนางมัทรี เน้นถึงความสำคัญของการสร้างบารมีทำบุญ โดยต้องสละทรัพย์สินและมีความมุ่งมั่นในการทำดี รวมถึงการร่วมมือกับผู้อื่นในการสร้างบารมี ข้าศึกทั้งหลายต่าง
การให้ทานและความสำคัญในธรรมะ
261
การให้ทานและความสำคัญในธรรมะ
…เพ็ญ ทานเป็นทางมาแห่งบุญกุศล เป็นบันไดขั้นแรกที่จะนำเราไปสู่ เทวโลก และมุ่งสู่เป้าหมายอันสูงสุด คือ อายตนนิพพาน สืบความจากตอนที่แล้ว พราหมณ์จำแลงทั้ง ๕ ท่าน ตั้งแต่ท้าวสักกเทวราชผู้เป็นหัวหน้าทีม มาตลีเท…
การให้ทานเป็นแนวทางในการสร้างบุญและบารมี โดยมีความสัมพันธ์ในชีวิตประจำวัน พระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำยังย้ำเสมอถึงความสำคัญในการสร้างบุญผ่านทาน ซึ่งเป็นบันไดแรกสู่ความสุขและนิพพาน การให้ทานช่วยเสริมส
เดินตามทางของบัณฑิต
298
เดินตามทางของบัณฑิต
…ส่วนท้าวสักกเทวราชได้เป็นเราตถาคตเอง” จะเห็นได้ว่า ชีวิตของบุคคลกว่าจะเดินทางถึงจุดหมาย ปลายทาง คือ อายตนนิพพานนั้น มีเรื่องราวมากมายที่ต้อง ประสบพบเจอ ถ้าภพชาติไหนได้เจอบัณฑิตนักปราชญ์ มีจิต เป็นกุศลก็ไ…
บทความนี้กล่าวถึงการเดินทางของบุคคลในชีวิตและแนวทางการบรรลุถึงอายตนนิพพาน โดยอิงจากชีวิตของโกสิยเทพบุตรและการเรียนรู้จากบุคคลรอบตัว การทำความดีมีผลในอนาคต และเบาะแสก…
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๒
345
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๒
…ห็นว่ายังไม่ถึงเวลา ก็ทรงอดพระทัยรอถึง ๗ ปี ครั้นครบกําหนด ๗ ปี ทรงดำริว่า “ธรรมดาผู้มีบุญ- ญาธิการ อายุเพียง ๓ ปี ก็จะปรากฏแววแห่งความเฉลียวฉลาด เราควรที่จะให้อำมาตย์ออกไปเที่ยวสืบเสาะดู ให้รู้ตำแหน่งที…
ในขณะนั้น พระเจ้าวิเทหราชมีความมุ่งมั่นในการค้นหาบัณฑิตคนที่ ๕ หลังจากที่ทรงรอถึง ๗ ปี เพื่อให้บัณฑิตนั้นมีความเฉลียวฉลาดที่ปรากฏชัดเจนและทรงสั่งให้อำมาตย์สืบหา บทอ่านสะท้อนถึงความเชื่อในความสามารถและ
โอวาทจากพระภาวนาวิริยคุณ
7
โอวาทจากพระภาวนาวิริยคุณ
…ะภาวนาวิริยคุณ (หลวงพ่อทัตตชีโว) ลูกเณรโชคดีกว่าหลวงพ่อ หลวงพ่อกว่าจะรู้ว่า อะไรเป็นบุญ อะไรเป็นบาป อายุเกือบ ๓๐ ปี แล้วจึงเข้าวัด ส่วนพวกเราเข้าวัดกันตั้งแต่สามเณร มีโอกาสศึกษาธรรมะตั้งแต่เป็นสามเณร มีโ…
…บการณ์ของตนเองว่าใช้เวลานานในการเข้าใจว่าอะไรเป็นบุญและอุบายที่ทำให้ตนเองได้โอกาสในการทำบุญหลังจากมีอายุใกล้ 30 ปี ก่อนที่จะแนะนำว่าการฝึกฝนในด้านต่างๆ จะช่วยให้เป็นพระที่สมบูรณ์ ซึ่งรวมถึงการรักษาความบร…
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔
7
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔
…าหมณ์ผู้เป็นหลานของพระสารีบุตรเถระ [๔๖.....๗๕ ๗. พราหมณ์ผู้เป็นสหายของพระสารีบุตรเถระ (๔๗......๖ ๔. อายุวัฒนกุมาร [๔๔].....๗๖ ๙. สังกิจจสามเณร [๔๙].....๗๖ ๑๐. พระขานุโกณฑัญญเถระ [๙๐.....๗ ๑๑. พระสัปปทาสเ…
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๔ เป็นการรวบรวมคาถาที่กล่าวถึงพระเถระและบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์พุทธศาสนา เช่น พระสารีบุตร พระทารุจีริยเถระ พระกุณฑลเกสีเถรี และบุคคลอื่นๆ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงชีวิต เรื่องราว แล
คาถาธรรมบท JHMIAO-๘
19
คาถาธรรมบท JHMIAO-๘
…วคนชั่วหาได้ง่าย กรรมชั่วพระอริยเจ้าทั้งหลายทําได้ยาก โหติ สีลวติ อตฺโถ ปฏิสนถารวุตตินํ. ลกขณ์ ปสฺส อายนต์ ญาติสงฺฆปุรกฺขิต, อถ ปสฺสฺสินํ กาล สุวิทีนํว ญาติติ
บทความนี้เน้นถึงการทำบุญและความคิดเห็นเกี่ยวกับกรรม โดยเฉพาะการทำบุญที่ส่งผลให้ผู้ทำมีความสุขในโลกนี้และอีกโลกหนึ่ง ผู้ทำกรรมดีจะเห็นความบริสุทธิ์ของกรรมในตัวเอง ในขณะเดียวกัน การทำกรรมไม่ดีนอกจากจะง่