หน้าหนังสือทั้งหมด

สามัญญผลในพระพุทธศาสนา
16
สามัญญผลในพระพุทธศาสนา
สามัญญผลลำดับที่ ๒ ๒๓๑ สามัญญผลลำดับที่ ๓ สามัญญผลลำดับที่ ๔ - ๒๓๔ ๒๓๖ สามัญญผลลำดับที่ ๕- ๒๓๘ สามัญญผลลำดับที่ ๖ ๒๔๑ สามัญญผลลำดับที่ ๗ ๒๔๕ สามัญญผลลำดับที่ ๘ - ๒๔๘ บทที่ ๙ บทส่งท้าย ๒๕๙ สรุปเรืองจาก
…ำรงชีวิตที่ดีขึ้น โดยลำดับที่ 2-8 ของสามัญญผลจะบอกถึงคุณค่าของการใช้ชีวิตที่ถูกต้อง และการเลือกคบคน อีกทั้งยังได้พูดถึงคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีและลักษณะที่ต้องหลีกเลี่ยง ซึ่งทำให้พุทธศาสนิกชนมีแนวทางใน…
ปาฏิหาริย์ของพระเทวทัตและมุมมองทางธรรม
39
ปาฏิหาริย์ของพระเทวทัตและมุมมองทางธรรม
…โลก นับแต่นั้นมาจึงทรงเป็นอุปัฏฐากสําคัญของพระเทวทัต ถวายการบำรุงด้วยปัจจัยไทยทานอย่างพร้อมบริบูรณ์ อีกทั้ง ทรงยอมทำตามคำแนะนำของพระเทวทัตทุกอย่างโดยมิได้ทรง ไตร่ตรองให้ถ่องแท้ เมื่อได้รับลาภสักการะและพ…
เรื่องราวเกี่ยวกับเจ้าชายผู้เป็นรัชทายาทที่หลงเชื่อในปาฏิหาริย์ของพระเทวทัต จนมีผลต่อความคิดและจิตใจในการติดตามพระเทวทัต ซึ่งส่งผลให้เกิดความมืดมัวในจิตใจ โดยเฉพาะมิจฉาทิฏฐิที่นำไปสู่ภัยร้ายในวงการสงฆ
ความสับสนเกี่ยวกับนักบวชและศีลธรรม
47
ความสับสนเกี่ยวกับนักบวชและศีลธรรม
…า เป็นผู้ทรงศีล มิหนำซ้ำยังเป็นพระญาติของพระสัมมาสัมพุทธ จึงได้ชักนำพระองค์ให้ก่อกรรมทำบาปอย่าง เจ้าอีกด้วย อุกฤษฏ์ถึงปานนั้น แม้จะทรงทราบดีว่า ในกลุ่มคนหมู่มากย่อมมีทั้งคนดี และเลว นักบวชก็เช่นกัน ย่อม…
ในบทความนี้พูดถึงความสับสนที่พระเจ้าอชาตศัตรูมีเกี่ยวกับนักบวชเทวทัตที่เป็นญาติของพระสัมมาสัมพุทธและพฤติกรรมของนักบวชที่มีความหลากหลาย ทั้งนักบวชที่ทรงศีลและทุศีล ความซับซ้อนของศาสนาและนิกายทำให้ประชา
อาจารย์และเจ้าลัทธิในประวัติศาสตร์
52
อาจารย์และเจ้าลัทธิในประวัติศาสตร์
…จ้า อชาตศัตรูก็ทรงประทับนิ่งเฉยอยู่ เพื่อเปิดโอกาสให้ราชอำมาตย์ อื่น ๆ กราบทูลบ้าง ราชอำมาตย์อื่น ๆ อีก ๕ คน ต่างก็ทยอย กราบทูลพระเจ้าอชาตศัตรูให้เสด็จไปหาเจ้าลัทธิที่ตนเลื่อมใส ศรัทธา โดยเรียงลำาดับจาก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการยกย่องครูปูรณกัสสปโดยราชอำมาตย์ในสมัยพระเจ้าอชาตศัตรู โดยราชอำมาตย์ต่างกราบทูลเกี่ยวกับความมีเกียรติยศและคุณสมบัติของครูหลายท่าน รวมถึงจุดมุ่งหมายในการชักจูงให้พระเจ้าไปพบกับครูปูรณ
พระเจ้าอชาตศัตรูและความสัมพันธ์กับเจ้าลัทธิทั้ง 5
53
พระเจ้าอชาตศัตรูและความสัมพันธ์กับเจ้าลัทธิทั้ง 5
…อำมาตย์ผู้เป็นศิษย์ของ เจ้าลัทธิทั้ง 5 แสดงการชิงไหวชิงพริบ ชักจูงพระราชาให้เลื่อม ใสอาจารย์ของตน ๆ อีกด้วย ดังนั้น เมื่อบรรยากาศหน้าพระที่นั่ง เงียบสงบลง แทนที่หมอชีวกโกมารภัจจ์จะฉวยโอกาสกราบทูล ทันที …
ในช่วงหนึ่งของรัชสมัยพระเจ้าอชาตศัตรู พระราชาทรงมีความรู้สึกผิดหวังต่อเจ้าลัทธิทั้ง 5 แต่ยังคงรักษามารยาท ด้วยการไม่เสด็จไปเข้าพบพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หมอชีวกโกมารภัจจ์รู้ความในใจของพระราชา แต่เลือกที่จ
ความผิดพลาดและการคืนสู่ธรรมของพระราชา
58
ความผิดพลาดและการคืนสู่ธรรมของพระราชา
…พุทธองค์ แม้ว่าไม่อาจทำ อันตรายใด ๆ ต่อพระบรมศาสดาได้ แต่ก็ถือว่าพระองค์ได้ทรง ทำกรรมหนักยิ่ง เหตุผลอีกประการหนึ่งก็คือ ได้ทรงสดับข่าวว่า พระ เทวทัตผู้เป็นอันธพาลนั้น ถูกกรรมบันดาลให้ธรณีสูบลงไปใต้ พื้น…
เนื้อหาเล่าถึงการกระทำผิดที่ร้ายแรงของพระราชาในการร่วมมือกับพระเทวทัตและกลอุบายในการประทุษร้ายพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้ว่าพระองค์จะไม่สามารถทำอันตรายได้ แต่ก็ทำกรรมหนัก จึงเกิดการรำพึงถึงโทษที่อาจจะได้ร
พระเจ้าอชาตศัตรูและขบวนเสด็จสู่สวนอัมพวัน
59
พระเจ้าอชาตศัตรูและขบวนเสด็จสู่สวนอัมพวัน
…ีวกโกมารภัจจ์จึงรีบ ออกมาสั่งเจ้าหน้าที่ ให้จัดเตรียมช้างพระที่นั่งของพระเจ้า อชาตศัตรู และช้างพัง” อีก ๕๐๐ เชือก สำหรับผู้ตามเสด็จเป็น กองเกียรติยศและอารักขา ตามธรรมดาพระราชาทั้งหลายมักมีศัตรูมาก หมอชี…
ในบทนี้กล่าวถึงพระเจ้าอชาตศัตรูที่ได้รับการชักชวนจากหมอชีวกโกมารภัจจ์ให้ไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์จึงมีพระราชประสงค์ที่จะเสด็จไปในคืนเดียวกัน หมอชีวกโกมารภัจจ์จัดการเตรียมขบวนเสด็จให้พร้อม รวมถ
การอารักขาพระราชาโดยหญิงสาว
60
การอารักขาพระราชาโดยหญิงสาว
…เกือบร้อยแห่ง" ของกรุงราชคฤห์จะถูกปิดหมด จึงดูเสมือนหนึ่ง ล่อพระองค์ให้ออกไปอยู่ในเงื้อมมือของศัตรู อีกทั้งเงาของ ภูเขาคิชฌกูฏที่ทอดมาบดบังแสงจันทร์ ทำให้เส้นทางที่จะ เสด็จพระราชดำเนินผ่านนั้นมืดสนิท คว…
ในเรื่องราวนี้ หมอชีวกโกมารภัจจ์ได้จัดขบวนอารักขาพระราชา โดยมีนางกำนัล 500 คนปลอมตัวเป็นชาย เพื่อสร้างความปลอดภัยให้กับพระเจ้าอชาตศัตรู ระหว่างเดินทางออกจากกรุงราชคฤห์ในค่ำคืนที่มีความมืดมน การหลอกล่อ
พระเจ้าอชาตศัตรูและการฟังธรรม
61
พระเจ้าอชาตศัตรูและการฟังธรรม
…อชาตศัตรูไม่อาจบรรลุมรรคผลได้ ในชาตินี้เป็นแน่ เพราะถูกผลแห่งอนันตริยกรรมที่ทรงกระทำ ไปนั้นมาตัดรอน อีกทั้งพระพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมทรงพิจารณา อุปนิสัยแห่งมรรคผลของผู้ฟังก่อน แล้วจึงทรงแสดงธรรม เพราะฉะนั้…
เรื่องราวนี้พูดถึงการที่พระเจ้าอชาตศัตรูได้รับอิทธิพลจากอนันตริยกรรมจนไม่สามารถบรรลุมรรคผลได้ และบทบาทของหมอชีวกโกมารภัจจ์ในการประกาศให้มหาชนไปเฝ้าพระพุทธเจ้า การตั้งอยู่ในแนวคิดที่ว่าพระพุทธเจ้าทรงพิ
ความขัดแย้งในจิตใจของพระเจ้าอชาตศัตรู
68
ความขัดแย้งในจิตใจของพระเจ้าอชาตศัตรู
…ึงทรง ปรารถนาจะได้เห็นพระราชกุมารผู้เป็นที่รักยิ่งของพระองค์มี ความสงบเช่นเดียวกับพระภิกษุเหล่านั้น อีกนัยหนึ่ง อาจจะเป็นเพราะทรงมีความแหนงพระทัย ในพระโอรส ทรงเกรงว่า ต่อไปในภายหน้าเมื่อพระโอรสของ พระอง…
ในขณะนี้ พระเจ้าอชาตศัตรูมีความปรารถนาที่จะเห็นพระราชกุมารมีความสงบในจิตใจ เช่นเดียวกับพระภิกษุ ทรงเกรงว่าหากพระโอรสรู้ว่าทรงปลงพระชนม์พระราชบิดาเพื่อชิงราชบัลลังก์ ฝ่ายพระโอรสอาจทำในสิ่งเดียวกัน พระส
คำสอนของครูอชิตเกสกัมพล
79
คำสอนของครูอชิตเกสกัมพล
9 หรือ ไม่มีปัจจัย” นั่นเอง พระพุทธศาสนาจึงเรียกลัทธินี้ว่า “อเหตุกทิฏฐิ” ๓. ครูอชิตเกสกัมพล ท่านผู้นี้สอนว่า แท้ที่จริงแล้วโลก เรานี้ประกอบด้วยธาตุ ๔ คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ ธาตุทั้ง ๔ นี้ ประกอบกันขึ้นเป็
…ธาตุ ๔ ได้แก่ ดิน น้ำ ลม ไฟ ซึ่งรวมกันเป็นมนุษย์ สัตว์ และสิ่งต่างๆ เมื่อแยกธาตุแล้วจะกลับสู่ธาตุ ๔ อีกครั้ง ดังนั้นเรื่องบาปและบุญจึงไม่มีผล ต่อจากนั้นครูได้กล่าวว่าคนโง่จะเป็นผู้บริจาค ในขณะที่คนฉลาดจ…
อุจเฉททิฏฐิ: ความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุและจิต
80
อุจเฉททิฏฐิ: ความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุและจิต
…ะจายออกไปนี้ มีอำนาจ ในตัวของมันเอง ที่เป็นอิสระจากอำนาจของเทพเจ้า คือ สามารถ รวมตัวกันเข้าเป็นวัตถุอีก เพราะฉะนั้นการเกิดดับของวัตถุก็ คือผลของการรวมตัวหรือสลายตัวของอณูนั่นเอง ส่วนสิ่งที่เรียกว่า จิต …
บทความนี้สำรวจความคิดในอุจเฉททิฏฐิว่าด้วยสิ่งที่สำคัญในโลกนี้คือธาตุต่างๆ และจิตหรือวิญญาณ โดยครูปกุทธกัจจายนะ ได้สอนว่าแม้วัตถุจะเกิดขึ้นและสลายไป แต่สิ่งที่เป็นอณูกลับไม่สูญ และสามารถรวมตัวกันใหม่ได
หลักคำสอนของลัทธินครนถ์และศาสนาเชน
82
หลักคำสอนของลัทธินครนถ์และศาสนาเชน
…ิษย์ ในลัทธินี้ เรียกกันว่า “พวกนิครนถ์” นอกจากนี้ ท่านนิครนถนาฏบุตรยังมีหลักคำสอนแบบ “อเนกานตวาทะ” อีกด้วย คือ เห็นว่า “ความจริงมีหลายเงื่อน หลายแง่” เช่น เหตุการณ์หนึ่ง เมื่อพิจารณาในแง่นี้อาจจริงถูกต…
ลัทธินครนถ์เป็นลัทธิที่มีการกวดขันต่อร่างกายอย่างเคร่งครัด รวมถึงการอดข้าว อดน้ำ เพื่อเข้าถึงสภาวะทิฆัมพร ปัจจุบันยังมีผู้นับถือศาสนาเชนในอินเดียหลายล้านคน โดยมุ่งเน้นที่คำสอนอันหลากหลายมุมมอง "อเนกาน
การบวชและผลที่ได้จากการบวชในพระพุทธศาสนา
94
การบวชและผลที่ได้จากการบวชในพระพุทธศาสนา
…นมีอยู่อย่างแน่นอน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสว่า นี้เป็นเพียงสามัญญผล ข้อแรกเท่านั้น ยังมีข้ออื่น ๆ อีกมาก เป็นการจุดประกายความ กระหายใคร่รู้ของพระเจ้าอชาตศัตรูให้ลุกโพลงขึ้น จนอดไม่ ได้ที่จะทูลถามถึงสา…
เนื้อหาในบทความนี้อธิบายถึงการที่เจ้าลัทธิทั้ง 5 ไม่สามารถตอบคำถามเกี่ยวกับผลดีของการบวช และแสดงให้เห็นถึงความไม่รู้จักวัตถุประสงค์และคุณธรรมที่แท้จริงของการบวช. พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถามพระเจ้าอชาตศ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
115
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
…“ผู้อื่น” คือ ทรงตื่นเอง จากความเชื่อถือและข้อปฏิบัติผิด ๆ ทั้งหลาย ที่ยึดถือปฏิบัติกัน มานานแสนนาน อีกทั้งยังทรงปลุกผู้อื่นให้พ้นจากความหลง งมงายกับคำสอนผิด ๆ ซึ่งถ่ายทอดต่อ ๆ กันมาด้วย นัยที่ ๒ พระองค…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีบทบาทสำคัญในการสอนธรรมะแก่เหล่าภิกษุ โดยทรงแสดงธรรมในเวลาต่างๆ เช่น เวลาเย็นและค่ำ และตอบปัญหาเทวดาในเวลาค่ำคืน นอกจากนี้พระองค์ยังทรงเปรียบเสมือนเป็นผู้เบิกบานซึ่งหมายถึงการตื
ความหมายของคำว่า 'ภควา'
119
ความหมายของคำว่า 'ภควา'
…าสัมพุทธ เจ้าทรงเป็นพระอรหันต์ หมดจดจากอาสวกิเลสทั้งปวง ย่อม บรรลุนิพพาน ไม่มีการเวียนกลับไปสู่ภพ ๓ อีก เพราะเหตุนี้ จึงทรงพระนามว่า “ภควา ๑๑๗
คำว่า 'ภควา' หมายถึงเหตุที่นำออกจากทุกข์ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบำบัดทุกข์ทางกายและใจให้กับผู้มาเฝ้า ภาวะที่พระองค์ได้รับการนับถืออย่างกว้างขวางและการประกาศพระศาสนาเป็นสิ่งสำคัญ การที่พระองค์มีความส
ความเข้าใจเกี่ยวกับอนัตตัปปะและวัตถุกาม
130
ความเข้าใจเกี่ยวกับอนัตตัปปะและวัตถุกาม
…๐) อโนตตัปปะ ได้แก่ ความไม่เกรงกลัวต่อความชั่ว ๒. วัตถุกาม หมายถึง วัตถุอันน่าใคร่ น่าปรารถนา เรียก อีกอย่างหนึ่งว่า กามคุณ แบ่งออกเป็น ๕ อย่าง คือ ๑) รูป คือ สิ่งต่าง ๆ ที่เราเห็นได้ด้วยตา ๒) เสียง คือ…
บทความนี้อธิบายถึงอนัตตัปปะ ซึ่งเป็นความไม่เกรงกลัวต่อความชั่ว รวมถึงวัตถุกามที่แบ่งเป็น 5 ประเภท ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ ที่สามารถกระตุ้นให้เกิดอาการโลภะและโมหะ เมื่อไม่ทำการอบรมจิตใจ อ
อาจาระและการโคจรในพระพุทธศาสนา
139
อาจาระและการโคจรในพระพุทธศาสนา
…หนักแน่น อดทน จะ กล่าววาจาใดก็เปี่ยมไปด้วยความสำรวม และเมตตาธรรม เหล่านี้ คือตัวอย่างของอาจาระที่ดี อีกค่าหนึ่งก็คือ “โคจร” ซึ่งหมายถึงบุคคลหรือสถานที่ ซึ่งพระภิกษุควรไปมาหาสู่ หรือสิ่งที่พระภิกษุควรเข้…
เนื้อหาเกี่ยวกับอาจาระที่ดีและไม่ดีของพระภิกษุ โดยอธิบายถึงพฤติกรรมที่สมควรและไม่สมควร เช่น ความสำรวมกิริยาและการมีสายตามุ่งมั่น พร้อมกับการอธิบายว่าโคจรนั้นเป็นสถานที่หรือบุคคลที่ควรไปมาหาสู่ ซึ่งแบ่
ความหมายและพฤติกรรมของพระภิกษุในธรรม
150
ความหมายและพฤติกรรมของพระภิกษุในธรรม
…ึ้นก่อนว่า ทายกต้องการนิมนต์ภิกษุหรือ ถ้ามีความประสงค์เช่นนั้น อาตมา ก็จะเป็นธุระพาภิกษุตามไปทีหลัง อีกอย่างหนึ่งก็คือ เมื่อมีทายกมาสู่วิหาร แล้วสนทนา ซักถามด้วยเรื่องต่าง ๆ พระภิกษุก็พยายามประชาสัมพันธ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิธีการที่พระภิกษุจะสื่อสารและประพฤติตนในการน้อมนำสักการะจากทายก โดยมีการพูดจาประจบและเลียบเคียงเพื่อให้ได้รับความช่วยเหลือและการสนับสนุนจากทายก การยกตัวอย่างจากพระอรรถกถาจารย์แสดงให
พฤติกรรมการพูดของพระภิกษุ
151
พฤติกรรมการพูดของพระภิกษุ
…ที่น้อมนำลาภสักการะมาสู่ ตนนั้นจะเหินห่างไปเสีย พระภิกษุบางรูปก็พยายามพูดเกี้ยว ทานบดีให้ถวายทานใหม่อีก โดยการพูดสรรเสริญการถวาย ทานของเขาในครั้งก่อน (ทั้งนี้ไม่รวมถึงการกล่าวยกใจ เพื่อให้ ทายกทายิกาได้…
…องพระภิกษุในการสร้างสัมพันธภาพกับคฤหบดีและทานบดี โดยมีการยกยอและพูดเกี้ยว ในการโน้มน้าวใจให้ถวายทาน อีกทั้งยังมีพฤติกรรมที่สามารถจัดเป็น 'ลปนา' หรือการพูดพิรี้พิไร เพื่อสร้างบุญในเชิงสังคม. ปรากฏว่าวิธี…