เลย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 68 / 118

…ฐานา วาโยธาตุ วิญญัตติวิการสหิตา ปฐมชวนาที่สมุฏฐานา วาโยธาตุ ลทโธ ปตฺถมฺภา เทสนฺตรุปฺปตฺติเหตุภาเวน เลยติ จิตตช์ ฯ ปุริมชวนาท สมุฏฺฐิตา ปน สนุกมฺภนสนธารณมตุตกรา ตสฺสา อุปการาย โหนฺติ ฯ ยถา หิ สตฺต ยุเคชิ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหและอภิธรรมมภาวิภาวินี โดยมีการอภิปรายเกี่ยวกับสูญญตา, จิตใจ, และวัตถุทางธรรม โดยยกตัวอย่างมาจากคัมภีร์และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจลึกซึ้งถึงธรรมชาติข

… ตถาวิหิตญฺจ เอตาเสวว ธิติ ปิยติ รสโสณิตาที่สรีราวยุวธาตุโย วัย หริตาลมโนศิลาทิ เสลาวฃวธาตุโย วิย จ เลยยาวยวภูตา จาติ ธาตุโย ฯ ยถาหุ ๑. ส. ม. ปวตฺตานํ ฯ ๒. ส. ม. วุตต์ ฯ

เนื้อหานี้ประกอบด้วยการศึกษาเกี่ยวกับอภิธานศัพท์ในอภิธัมมบท โดยมีการอธิบายถึงการเกิดและอายตนที่เกี่ยวข้องกับกายและอารมณ์ และอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และสสารทุกข์ รวมถึงการเข้าใจเจตนารมณ์ที่ส่

…และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 143 ย่อมเป็นไปตามสมควร ฯ ต่อจากนั้นก็เป็นภวังคบาต (จิตตกภวังค์) เลย ฯ ด้วยคำเพียงเท่านี้ ขณะจิต ๑๓ ขณะ เต็มบริบูรณ์ เพราะทำ อธิบายว่า วิถีจิตตุปบาท ๑๔ ภวังคจลนะ ๒ และข…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับวิถีจิตตุปบาทและภวังคบาต ในการศึกษาอภิธัมมัตถ โดยนำเสนอความยาวของจิต อารมณ์ และการเกิดขึ้นของอติมหันตารมณ์ต่อเนื่องถึงภวังคบาต และความสัมพันธ์กับอารมณ์ที่หลากหลาย รวมถึงการวิเ

…วลาออก เมื่ออนาคามิผลหรือ อรหัตตผลเกิดขึ้นคราวเดียวตามสมาควร แล้วดับไป ก็เป็นภวังคบาต (จิตตกภวังค์) เลยฯ บัณฑิตพึงทราบว่า เพราะกระทำคำว่า แต่ในสมาบัติวิถี ในที่ทั้งหมด ไม่มีวิถีนิยมดุจกระแสภวังค์ จึงได้ช…

ในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกานี้ เนื้อหาพูดถึงการเกิดและลักษณะของจิต การปรากฏของจิตในช่วงเวลาต่าง ๆ ทั้งในปัจจเวกขณจิต ในเวลาที่มีการปฏิบัติธรรม และกรรมวิธีในการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ โด

…อ ตั้งแต่ปฏิภาคนิมิคเกิด ฯ [อธิบายความต่างกันแห่งวสีทั้ง ๕] ความสามารถคำนึงถึงองค์ฌานต่อเนื่องกันไม่เลยไปจากชวนะ ๔-๕ ชวนะและภวังค์เล็กน้อย (ภวังค์ทั้ง ๒) ในลำดับแห่งอาวัช- นะที่เกิดขึ้นในอารมณ์อย่างหนึ่ง…

ในบทนี้มีการกล่าวถึงนิมิตที่เป็นปฏิภาคนิมิตและคุณสมบัติต่างๆ ของวสีในการดำรงอยู่ภายในอารมณ์ทั้ง ๕ โดยวิเคราะห์ความแตกต่างของนิมิตรและองค์ฌาน รวมถึงวิธีการเข้าไปยังระดับฌานอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งในกระบ

…องจึงทรงปฏิบัติความดีงาม ได้อย่างสะดวกสบายเป็นธรรมชาติ มิต้องทรงฝืนพระราชหฤทัยแสดงความปรารถนาดีใด ๆ เลย พระราชจริยารัฏฐาภิบาลโนบาย คือวิธีทรงปกครองพระราชอาณาจักร ขอรับ พระราชทานถวายวิสัชนาด้วย ปัญญาพละ อ…

เนื้อหาได้พูดถึงความสำคัญของกัลยาณมิตรที่แท้จริงไม่ใช่แค่ชื่อแต่ต้องมีคุณธรรมและแสดงความดี สมเด็จพระญาณสังวรเป็นแบบอย่างในความมีปัญญาและการเป็นกัลยาณมิตรที่สามารถเห็นความดีในผู้อื่น และการใช้นโยบายปกค

…จึง ได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและทรงบำเพ็ญพุทธกิจประดิษฐานพระพุทธศาสนา สำเร็จ ไม่เช่นนั้นไฉน เลยพระองค์จะกล้าเสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์และอดทนลำบากในเวลา บำเพ็ญทุกกกิริยา ก็จะคิดกลับหลังไม่บากบั่น เป็น…

บทความนี้วิเคราะห์ความสำคัญของกัตตุกัมยตาฉันทะซึ่งเป็นหลักการในพุทธศาสนา โดยแสดงถึงความหมายว่าเป็นการทำหน้าที่เพื่อให้เกิดความดีความงาม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงไปถึงการประทานธรรมจากพระพุทธเจ้าที่ช่วยส่งเ

…อเตเนว อุปาเยน ต์ ที่ มญฺญถ ภิกฺขเว กตม์ นุโข วร์ ย์ พลวา ปุริโส ทฬหาย วาลรชชุยา อุโภ ชงฺฆา เวเจตวา เลยย สา ฉวี ฉินเทยย ฉวี เฉตวา จมุม ฉินเทยย จมม เฉตวา มีส ฉินเทยย มิส์ เฉตวา นิหารร ฉินเทยย นหารร เฉตวา …

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงแนวคิดทางปรัชญาในวิสุทธิมคฺคสฺส โดยมุ่งเน้นที่การศึกษาเกี่ยวกับทุกข์และการดับทุกข์ ภิกษุสงฆ์มีความสำคัญในการพัฒนาจิตใจให้สงบนิ่งผ่านแนวทางและการปฏิบัติที่ถูกต้อง ข้อความถือได้ว่าเป

…ฯ ที่ สชฌายาทหิ นิจจ์ พยาวฏสเสว ปลิโพโธ โหติ ฯ น อิตรสฺส ฯ ตตฺริมานิ วตถุนิ ฯ มชฌิมภาณุกเทวาเถโร กร เลยวาสิเทวตเถรสฺส สนฺติก คนตวา กมฺมฏฺฐานํ ยาจิ ฯ เถโร ที่ทิโสสิ อาวุโส ปริยตฺติยนติ ปุจฉฯ มชฺฌิโม เม ภน…

บทความนี้สำรวจหลักการของกมฺมฎฐานในพระพุทธศาสนาและการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน การอภิปรายเกี่ยวกับการปฏิบัติและการตอบสนองต่ออุปสรรคที่พบในระหว่างการฝึกฝน รวมถึงแนวโน้มการเข้าถึงผลสำเร็จในวิธีการนี้ กา

…มคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 268 กตฺวา ปกฺกามีติ ฯ วิสุทฺธิมคฺเค ย ปน กิญจิ อตฺถิ เลยย์ นาม สพฺพสฺเสว พุทธตตา วิโมกฺขนฺติกญาณวเสน พุทโธ ฯ ยสฺมา วา จตฺตาร์ สัจจาน อตฺตนาปิ พุฒิ อญฺเญ สตฺ…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคและความหมายของคำว่า 'ภควา' ในบริบทต่าง ๆ พร้อมทั้งชี้ให้เห็นถึงแนวคิดและการตีความในพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากตำนานและการมีอยู่ของอาจารย์.

… ปฏิทิตาย อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ พหุกา โข เม ปัจจยา มรณสฺส อหิ วา ม เสยย วิจนิกา วา ม เสยฺย สตปที่ วา ม เลยย เตน เม อสฺส กาลกิริยา โส มมสฺส อนุตราโย อุปกฺขลิตวา วา ปปเตย์ ภัตติ วา เม ภัตต์ พยาปชเชยย ปิตติ วา…

เนื้อหาพูดถึงการพิจารณามรณะและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในพุทธศาสนา โดยต้องการสื่อถึงความสำคัญของการเข้าใจในปัญหาต่างๆ ที่เกี่ยวพันกับการมีชีวิตอยู่และการจากไป ผ่านการใช้ตัวอย่างและอธิบายแนวคิดต่างๆ ในการดำเ

…มเมว หิ อารุปเป ปฏิสนธิปปวตฺติส ปจฺจโย สตฺตธา ฉธา โหติ ติ อวกัสโต ๆ ๑. อภิ, วิ. ๒๕/๒๑๐ - ๒. เนยยนต์ เลยยนติ ฎีกาฯ

เนื้อหาในวิสุทธิมคฺคสฺสเกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างนามและรูป โดยได้กล่าวถึงปัจจยาที่ส่งผลต่อการกำหนดความหมายของนามและรูป รวมทั้งรายละเอียดเกี่ยวกับหลักการทางปรัชญาในบริบทของชีวิตและธรร

…"แน่ะภิกษุ ท. ท่าน ท. เป็น ผู้รับมฤดูก ของเรา โดยธรรม เถิด, จง อย่า เป็นผู้รับมฤดูก ของเรา โดยอามิส เลย." ๔๐๓. ใคร ๆ ไม่ จึงดูหมิ่น ซึ่งบาป อย่างนี้ ว่า "บาป มีประมาณ น้อย อันเรา ทำแล้ว, เมื่อไร มัน จักใ…

บทความนี้กล่าวถึงการแปลประโยคต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับคำสอนของพระพุทธเจ้าในเรื่องของการให้ทานและสำคัญของจิตใจที่ประณีตเมื่อทำบุญ ผ่านการสนทนาของอนาถปิณฑิกะและพระศาสดา ตลอดจนคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งโภคทรัพย์

…รัทธามั่นในตัว (ของ เธอ) แล้ว พอเขาวอนว่า "พระคุณเจ้าช่างเป็นผู้มักน้อยเสียจริง ไม่ต้องการรับอะไร ๆ เลย จะเป็นอันพวกข้าพเจ้าได้ดีเชียวละ หาก พระคุณเจ้าจะพึงรับอะไร ๆ สักหน่อยหนึ่ง" ดังนี้แล้ว น้อมปัจจัยม…

เนื้อหาในบทความนี้เน้นการอรรถาธิบายในกุหนานิเทศซึ่งอธิบายเกี่ยวกับการแสดงความต้องการทางลาภ การสักการะและความสรรเสริญที่ปรากฏในพระบาลี โดยมีการชี้ให้เห็นถึงกลยุทธ์ในการปฏิเสธวัตถุประสงค์หรือปัจจัยที่มา

…แล้ว ก็จะต้อง แปลคำไขต่อทันที คือท่านต้องการขยายความเฉพาะบทที่ประสงค์ แปลบทนั้นแล้วก็แปล วุตต์ โหติ เลย เสร็จแล้วจึงมาเรื่องที่เกี่ยวกับบทนั้นทีหลัง มหาฎีกาท่านแก้เห็นได้ว่า บทตั้งกับคำไขอยู่ในประโยคเดีย…

เนื้อหานี้พูดถึงการอธิบายและแปลวลีในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการมุ่งหมายของการกระทำทั้งในแง่ของโทสะ ราคา และโมหะ เมื่อลงรายละเอียดแต่ละบท จะเห็นว่าทั้งสองบทที่เกี่ยวกับความมุ่งมั่นของบุคคลในแต่ละด้านได้อธิ

…พราะมือโอบท้อง ตัวไม่หุ้ม) จึงได้ฉายาว่า "อลังสาฏกะ" (ตาพราหมณ์ "อย่าผ้า") คนหนึ่ง กินแล้วลุกไม่ไหว เลยนอนกลิ้งเกลือกอยู่กับที่กินนั่นเอง จึงได้ฉายาว่า "ตัตถวัฏฏกะ" (ตาพราหมณ์ "กลิ้งอยู่กับที่") คนหนึ่ง …

เนื้อหาเกี่ยวกับการเสบบิณฑบาตซึ่งเป็นปัจจัยหลักในการปฏิบัติธรรมเพื่อข้ามภพกันดาร โดยมีการเปรียบเทียบถึงการบริโภคอาหารในทางศีลธรรมว่าควรอยู่ในขอบเขตและไม่เกินจำนวนที่จำเป็น เช่นเดียวกับพราหมณ์ทั้ง 5 ที

…งมาเล่าไว้ว่า คราวหนึ่งเกิดทุพภิกขภัย พระเถระองค์นี้เดินทางไปอดอาหาร ประกอบกับเมื่อยล้าในการเดินทาง เลยหมดแรง ลงนอนใต้ต้นมะม่วง ซึ่งกำลังมีผล ผลมะม่ว สุกหล่นอยู่เกลื่อน (ก็ไม่หยิบฉัน) มีอุบาสกผู้เฒ่าคนหน…

บทความนี้พูดถึงเรื่องราวในวิสุทธิมรรคเกี่ยวกับการทำอาชีวะให้หมดจดและการพิจารณาในปัจจัยต่าง ๆ โดยอธิบายว่าผู้บวชต้องทำอย่างไรจึงจะบริโภคสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมได้อย่างเหมาะสม โดยมีเรื่องเล่าจากพระเถระซึ

…ข้าพเจ้าผู้กำลังบริโภค ข้าวสาลีอันเย็นสนิทว่า "แน่ะสามเณร เจ้าอย่า เป็นผู้ไม่สำรวม เผาลิ้น (ตัวเอง) เลย" ข้าพเจ้า ฟังคำของพระอุปัชฌายะแล้ว ได้ความสังเวชใน ๑. ขุ. สุ. ๒๕/๔๐๒. ๒. เพราะสามเณรองค์นี้ มีชื่อย…

เนื้อหาพูดถึงการบริโภคอาหารของภิกษุในพระพุทธศาสนา ซึ่งควรมีความระมัดระวังและรู้ประมาณในการฉัน โดยยกตัวอย่างในชีวิตประจำวันที่แสดงถึงการรักษาอารมณ์และความสำนึกในการบริโภค เช่น การเปรียบเทียบกับการเผลอล

…ิภุญชิต วฏฏติ (ยืมเขา) ใช้ในระหว่าง ๆ (คือหลายครั้ง) ก็ควร ความน่าจะเป็นดังนี้ ไม่น่าจะว่า "ไม่ควร" เลย โดยทางพยัญชนะ ศัพท์ อนุตรนุตรา นั่นแหละ สนับสนุนความที่ว่านั้น คือ ไม่ได้ถือ สิทธิเป็นของตัว ยืมเขา…

บทความนี้พูดถึงการใช้งานผ้ากาสาวะในเสนาสนะที่เกี่ยวข้องกับภิกษุเทจีวริกะและวิธีการซักซ้อมผ้ากับข้อปฏิบัติเมื่อต้องการยืมผ้าของภิกษุผู้อื่นในระหว่างการย้อมผ้า โดยมีรายละเอียดทางไวยากรณ์ที่อธิบายถึงการใ

…าตผ้าไว้ตั้งหลายอย่าง เช่นผ้านิสีทนะ ฯลฯ โดยที่สุดผ้าบริขาร โจล แต่ภิกษุเตจีวริกะนี้ไม่ใช้ผ้าอื่น ๆ เลย ใช้อยู่แต่ผ้า ๓ ผืนเท่านั้น

เนื้อหาวิเคราะห์การแตกในจีวรกังคะและอานิสงส์ที่เกิดจากการเป็นภิกษุเตจีวริกะ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงคุณค่าความสันโดษและการมีความประพฤติโดยยึดมั่นในจีวรที่จำกัด โดยพระโยคีผู้มีปัญญาพยายามละตัณหาและเลิกการสะส