หน้าหนังสือทั้งหมด

ธาตุ 18 ประการในพุทธศาสนา
145
ธาตุ 18 ประการในพุทธศาสนา
…รูปที่มากระทบจักขุ ก็เป็นธาตุวิญญาณธาตุที่แล่นไปรับรู้รูปที่มากระท นัยน์ตา ก็เป็นธาตุ หู ก็เป็นธาตุ เสียงที่มากระทบหู ก็เป็นธาตุ วิญญาณธาตุที่แล่นไปรับรู้เสียงที่มากระทบ หู ก็เป็นธาตุ จมูก ก็เป็นธาตุ กลิ่น…
…บ่งออกเป็นพวกใหญ่ๆ สี่สิบเจ็ดพวกตามลักษณะอาการ ธาตุเหล่านี้ช่วยในการรับรู้สิ่งต่างๆ รอบตัว เช่น แสง เสียง กลิ่น รส สัมผัส และอารมณ์ โดยแต่ละธาตุมีความสัมพันธ์กับวิญญาณของมนุษย์ จึงเป็นองค์ประกอบที่สำคัญในค…
บทที่ 8 อินทรีย์ 22
158
บทที่ 8 อินทรีย์ 22
…ย์ ความเป็นใหญ่ของตา มีหน้าที่รับสี ได้แก่ จักขุปสาทรูป เป็นรูปธรรม 2. โสตินทรีย์ มีหน้าที่เอาไว้รับเสียง ได้แก่ โสตปสาทรูป เป็นรูปธรรม 3. ฆานินทรีย์ มีหน้าที่เอาไว้รับกลิ่น ได้แก่ ฆานปสาทรูป เป็นรูปธรรม 4…
…์ประกอบของอินทรีย์ 22 ได้แก่ จักขุนทรีย์, โสตินทรีย์, ฆานินทรีย์, และชิวหินทรีย์ ที่รับรู้ได้ทั้งสี เสียง กลิ่น และรสตามลำดับ สำหรับผู้ที่ต้องการศึกษาเพิ่มเกี่ยวกับธรรมชาติทางจิตนี้ สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติ…
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
173
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
8.5 การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์ 22 และมนะ อินทรีย์ 22 สามารถจัดแบ่งได้ทั้งหมด 5 หมวด ดังนี้คือ 1. หมวดที่เป็นอายตนะ ได้แก่ อินทรีย์ 6 ประกอบด้วย จักขุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กายะ 2. หมวดที่เป็นภาวะ ได้แก่ อินท
…นทรีย์สามารถจัดประเภทได้เป็น 5 หมวด ได้แก่ อินทรีย์อายตนะ 6 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้โดยการมองเห็น เสียง กลิ่น รส รูปร่าง และการสัมผัส. อินทรีย์ภาวะ 3 เกี่ยวข้องกับเพศ ชายหญิงและชีวิต. อินทรีย์เวทนา 5 มีส…
ประเภทของทุกข์ในพระพุทธศาสนา
190
ประเภทของทุกข์ในพระพุทธศาสนา
…ะ 9. อัปปิเยหิ สัมปโยคทุกข์ คือ ความต้องประสบกับสิ่งอันไม่เป็นที่รัก กล่าวคือ อารมณ์ ทั้ง 5 คือ รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส หากมิได้เป็นที่พึงปรารถนา มิได้เป็นที่รักที่ชอบใจ ครั้นเมื่อประสบอารมณ์นั้นก็ย่อ…
เนื้อหานี้นำเสนอประเภทต่างๆ ของทุกข์ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงโสกทุกข์ที่เกิดจากความสูญเสีย, ปริเทวทุกข์ที่เกิดจากการร้องไห้และการคร่ำครวญ, ทุกข์ที่เกิดจากความเจ็บปวดทางกาย, โทมนัสทุกข์ที่เก
สมุทัยอริยสัจ: เหตุแห่งทุกข์
192
สมุทัยอริยสัจ: เหตุแห่งทุกข์
…จำแนกออกเป็น 3 ประเภทด้วยกัน คือ 1. กามตัณหา ความดิ้นรนทะยานอยากในกามคุณ ความใคร่ในกามคุณ 5 คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ อันน่าใคร่ น่าปรารถนา น่าพอใจ ทำให้จิตใจดิ้นรนแส่หา เมื่อได้แล้วก็ ติดอยู่ สยบอยู…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับสมุทัยอริยสัจ ซึ่งหมายถึงเหตุแห่งทุกข์ โดยเฉพาะความเข้าใจในตัณหาที่มี 3 ประเภท ได้แก่ กามตัณหา (ความอยากในกามคุณ), ภวตัณหา (ความอยากเป็น), และ วิภวตัณหา (ความอยากไม่เป็น) ซึ่งล
ตัณหา 3 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี
193
ตัณหา 3 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี
…ได้ให้ความหมายแตกต่างไปจากทางปริยัติ โดย ท่านมีทัศนะดังนี้ กามตัณหา หมายถึง ความอยากได้ รูป รส กลิ่นเสียงสัมผัสในกามภพ ท่านอธิบายไว้ว่า กามตัณหา อยากได้กาม อยากได้รูป ได้เสียง ได้กลิ่น ได้รส ได้สัมผัส นั่น…
…ิบายตัณหา 3 ประการ คือ กามตัณหา, ภวตัณหา, และ วิภวตัณหา โดยกามตัณหาหมายถึง ความอยากได้ในรูป รส กลิ่นเสียงสัมผัสเช่นในกามภพที่นำไปสู่การเกิดในรอบของการต่อสู้เพื่อความต้องการนี้ ในขณะเดียวกัน ภวตัณหาเป็นความ…
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
212
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
…ร แต่ในจิตตสังขารเป็นสังขารได้ทั้ง 3 ประการ 3. วิญญาณ หมายถึง ความรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ อันได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ทางกาย และสัมผัสทางใจ ตามติดให้เกิดการรับรู้ต่าง ๆ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ วิญญา…
ปฏิจจสมุปบาท ประกอบด้วย 12 องค์ที่สำคัญ ได้แก่ อวิชชา (ความไม่รู้), สังขาร (ความคิดปรุงแต่งและการแสดงออก) และวิญญาณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการส
ความเข้าใจเกี่ยวกับเวทนาและตัณหา
215
ความเข้าใจเกี่ยวกับเวทนาและตัณหา
…มแดนที่เกิดแล้ว มี 6 ประการ คือ 1. รูปตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรูป) 2. สัททตัณหา (ความทะยานอยากได้ในเสียง) 3. คันธตัณหา (ความทะยานอยากได้ในกลิ่น) 4. รสตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรส) 5. โผฏฐัพพตัณหา (ความทะยา…
…คราะห์เวทนาที่แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่ เวทนาทางกายและเวทนาทางใจ ตัณหาที่เกิดขึ้นแบ่งเป็นต่าง ๆ ตามรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ พร้อมแนะนำการแยกประเภทความยึดมั่นในอารมณ์ เช่น กามุปาทาน ทิฏฐปาทาน แ…
ความเข้าใจในตัณหาและอุปาทาน
223
ความเข้าใจในตัณหาและอุปาทาน
…กามุปาทาน คือ การยึดมั่น พึงพอใจติดพันในกาม ในสิ่งที่อยากได้ในกามหรือ ทางโลก ๆ เช่น ใน รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส (2) ทิฏฐปาทาน คือ การยึดมั่นถือมั่น ความพึงพอใจในทฤษฎีและความเชื่อหรือทิฏฐิ อยากให้เป็น หรือ…
เนื้อหาอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัณหาและอุปาทาน ซึ่งตัณหาคือความอยากที่เป็นเหตุและอุปาทานคือความยึดมั่นถือมั่นที่เป็นผลจากตัณหา โดยมีการยกตัวอย่างถึงการยึดมั่นในสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดจากความต้องการ ชี้
การดับตัณหาและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
230
การดับตัณหาและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
8. ดับตัณหาได้ อุปาทานจึงดับ ดับตัณหา หมายถึง ดับความอยากต่างๆ คือ ความอยากในรูป ความอยากในเสียง ความอยากในกลิ่น ความอยากในรส ความอยากในสัมผัสทางกาย และความอยากในสิ่งสัมผัส 9. ดับอุปาทานได้ ภพจึงด…
การดับตัณหาและอุปาทานถือเป็นทางในการดับเส้นทางการเกิดและการตายตามแนวคิดของพระพุทธศาสนา โดยการดับตัณหานั้นหมายถึงการดับความอยากในรูปรวมถึงสิ่งต่าง ๆ ที่เราอยากได้ เมื่อเราเลิกยึดมั่นในอุปาทานแล้วจะสามา
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
252
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
…ยโลกียะ แต่สมุทัยในแต่ละกายนี้หยาบ-ละเอียด ตามความหยาบ-ละเอียดของกายแต่ละ กายเข้าไปตามลำดับ ส่วนรูป เสียง กลิ่น รส และสิ่งสัมผัสทางกาย ซึ่งเรียกว่า กามคุณ หรือพัสดุกาม และ ธัมมารมณ์ ทั้ง 6 อย่างนี้เป็นของท…
บทความนี้กล่าวถึงอุปาทานในขันธ์ 5 ที่เป็นสาเหตุของทุกข์ โดยอธิบายว่าความยึดถือขันธ์ 5 ส่งผลให้เกิดทุกข์ ต้องการรอยัลเพื่อเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์และสมุทัย ตลอดจนสาเหตุของทุกข์ที่ซ่อนไว้ในใจกลางของขันธ์ 5
เวทนาและการเกิดตัณหา
261
เวทนาและการเกิดตัณหา
… ซึ่งเป็นกิเลสที่เข้มข้น ตัณหาที่เข้มข้นเกิดจากความยึดมั่นถือมั่นในเรื่องต่าง ๆ ยึดมั่นถือมั่นในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ยึดมั่นในทิฏฐิ ยึดมั่นในการประพฤติผิด ยึดมั่นในอัตตา เพราะเห็น จำ คิด รู้ ขุ่นเสียแ…
บทความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนาที่กระตุ้นให้เกิดตัณหา ซึ่งก่อให้เกิดอุปาทานและต่อเนื่องไปยังภพและชาติ การเกิดเวทนาในปัจจุบันส่งผลกระทบต่อกิเลสในใจและการกระทำที่ผิดและถูก รวมทั้งการเห็นจริงใน
ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ
262
ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ
…้เกิดกิเลสในปัจจุบัน ก็คือ ตัณหา อุปาทานเพราะเกิดจากการฟูขึ้นของกิเลสที่เกิดจากการไปรับรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส แล้วทำให้เกิดความรู้สึก เกิดการสร้างกรรมใหม่ แล้วเกิดเป็นวิบากต่อไปในอนาคตข้างหน้าอีก เลส กร…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับปฏิจจสมุปบาทในมุมมองข้ามภพข้ามชาติ โดยเริ่มจากการวิเคราะห์การเกิดปฏิสนธิวิญญาณในครรภ์มารดา การแยกสฬายตนะ และการเกิดเวทนา ที่ส่งผลต่อการสร้างกรรมในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งทำใ
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
263
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
…งที่เกิดจากการกระทำของเราในทุกๆ อย่าง ที่ตรงนี้มีเกิดจากการ ทำงานของกายและใจ เมื่อรับรู้รส กลิ่น รส เสียง สัมผัส เกิดเวทนาในใจ มองลงไปเราเห็นกิเลสฟุ้ง ขุ่นตลอดเวลาเหมือนน้ำขุ่น ถูกกวนให้ตะกอนน้ำอุ่นตลอดเวล…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสัมพันธ์ระหว่างตัณหา อุปาทาน และกรรมในการเกิดดับของจิตที่เกิดอย่างรวดเร็วในทุกขณะ โดยคำว่า ชาติ ชรา มรณะ ไม่ใช่ภพชาติใหม่ แต่หมายถึงกระบวนการเกิดดับของจิตในทุกขณะ ผ่านการศึกษาธรรมกั
ธรรมะเพื่อประชา: ความสงบสุขในชีวิต
467
ธรรมะเพื่อประชา: ความสงบสุขในชีวิต
…ศ์ จนเป็นเหตุให้ต้องลี้ภัยการเมือง เนื่องจากโลก มนุษย์อยู่ในชั้นกามาวจรภูมิ ยังข้องเกี่ยวยินดีในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ต่างๆ ยังปรารถนาลาภ ยศ โดยไม่คำนึง
ความสงบสุขในชีวิตเป็นสิ่งที่สรรพสัตว์ต้องการ และการแสวงหาความสุขควรเริ่มจากภายในตัวเรา พระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่นำมาซึ่งความสงบ และการฝึกจิตให้บริสุทธิ์เป็นสิ่งสำคัญในการเข้าถึงความจริง เมื่อละอารมณ์ก
ความเข้าใจเกี่ยวกับกฐินและกตัญญูในพระพุทธศาสนา
519
ความเข้าใจเกี่ยวกับกฐินและกตัญญูในพระพุทธศาสนา
… ๑๐ พรหมวิหาร ๔ อาหาเรปฏิกูลสัญญา ๑ จตุธาตุววัตถาน ๑ อรูป ๔ ส่วนที่ปรารถนาน่าใคร่มี ๕ อย่าง คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่น่าใคร่น่าพอใจ ความพอใจรักใคร่ในอารมณ์ที่ชอบใจมีรูปเป็นต้น, ความพอใจในกามคุณทั…
กฐิน มีความหมายว่า ไม้สะดึง ที่ใช้ทำจีวรในพระพุทธศาสนา เป็นสังฆกรรมที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตแก่สงฆ์ที่จำพรรษา ความเป็นกตัญญู คือการรู้คุณ โดยมีการกล่าวถึงกรรมสักและวัตถุอันจูงใจในการเพ่งสมาธิ สำหรับกสิณ
กามราคะและธรรมะเพื่อประชาชน
520
กามราคะและธรรมะเพื่อประชาชน
… ในบรรดาที่สุดสอง คือ กามสุขัลลิกานุโยค ๑ อัตตกิลมถานุโยค ๑ อารมณ์ที่น่าใคร่ น่าปรารถนา หมายถึง รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ได้แก่กามคุณ ๕ นั่นเอง ซึ่งท่องเที่ยวไปในกามภพ, ซึ่งเกี่ยวข้องอยู่ในกาม อาสวะคือก…
เนื้อหาในพจนานุกรมธรรมะเพื่อประชาชนกล่าวถึงแนวคิดเรื่องกามราคะและการพัวพันกับกิเลสกาม รวมถึงกามสุขัลลิกานุโยคและการปฏิบัติตนในทางที่ถูกต้อง การวิเคราะห์อารมณ์ที่น่าใคร่ ข้อความเกี่ยวกับกามารมณ์และความ
หลักธรรมและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
525
หลักธรรมและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
… พรรษา บุพเพสันนิวาส การเคยอยู่ร่วมกันในกาลก่อน เบญจกามคุณ สิ่งที่น่าปรารถนาน่าใคร่ ๕ อย่าง คือ รูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ ปฏิคาหก ผู้รับทาน, ผู้รับของถวาย
เนื้อหานี้กล่าวถึงแนวทางการเข้าใจและปฏิบัติตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยมีความสำคัญอยู่ที่การนิโรธและการดับทุกข์ซึ่งพระพุทธเจ้าสอนให้ว่า สามารถทำได้โดยการลดละตัณหาและมุ่งมั่นต่อการปฏิบัติ โดยประกอบไปด
แรงบันดาลใจในการบำเพ็ญเพียร
28
แรงบันดาลใจในการบำเพ็ญเพียร
แรงบันดาลใจ ๓ ก็ยังดี... 28 เป็นเหตุแห่งทุกข์ ส่วนความไม่เพลิดเพลิน ไม่ยินดี ไม่ติดใจ ในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เป็นความดับทุกข์ เมื่อพระปุณณะเข้าใจดีแล้ว พระพุทธ องค์จึงตรัสถามว่า “ปุณณะ เธอจะไป…
ในบทนี้พูดถึงการเรียนรู้เกี่ยวกับการไม่ติดใจในสิ่งต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดความทุกข์ เมื่อพระปุณณะได้รับคำสอนจากพระพุทธองค์ เขาได้ตระหนักถึงการยอมรับและการอยู่กับความจริงในการเผชิญกับคำด่าหรือการกระทำที่ไม่
ความประทับใจในชุดใหม่และการเผชิญหน้าในครอบครัว
41
ความประทับใจในชุดใหม่และการเผชิญหน้าในครอบครัว
…ยมตักให้เต็ม หนูจึงต้องลนลานรีบลงไปตักน้ำให้พอเลี้ยงอาบ เมื่อพ่อเลี้ยงอา เสร็จขึ้นไปบนบ้าน หนูได้ยินเสียงพ่อและแม่ทะเลาะกัน เสียง พ่อเลี้ยงพูดว่า “รวยนักหรือไงถึงซื้อให้มัน” แม่ก็เถียงว่า “แล้วทำไม ต้องใช้…
หนูสวมชุดใหม่รู้สึกดีใจเมื่อพ่อเลี้ยงกลับบ้านและตั้งคำถาม ขณะที่แม่ทะเลาะกับพ่อเลี้ยงเกี่ยวกับชุดใหม่ หนูต้องหาน้ำเพื่ออาบ เมื่อกลับบ้านจากยาย ชีวิตหนูมีความสุขเมื่อได้เที่ยว แต่ก็ต้องเผชิญกับความจริง