โบราณ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 92 / 17

…ินัยเป็นต้น มีสารัตถทีปนีเป็นประมุข ของพระเถระองค์ใด ประกาศอานุภาพ ๑. หมุมิย์ เรือนโล้น (หลังคาตัด) โบราณว่า ทีมแถวๆ

เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของพระเถระในวิหารเชตวัน ที่รวมตัวกันเพื่อการศึกษาศาสตร์และคำสอนของพระพุทธสามา สามารถนำเสนออานุภาพและความรู้อันสืบเนื่องจากพระวินัยและเทศนาในคัมภีร์ งานชิ้นนี้ไม่เพียงแต่สร้างการ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 341 ฉะนั้น ท่านโบราณจารย์จึงได้กล่าวไว้ว่า ธรรม ๔ ประการมีทุกข์เป็นต้น ให้สำเร็จ พระอริยบุคคล ๔ จำพวก ผู้กำลังตัด มลทิน …

เนื้อหานี้กล่าวถึงConcept ของอริยสัจในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเฉพาะการอธิบายเกี่ยวกับความทุกข์ซึ่งเป็นของจริงแท้และเป็นเครื่องหมายสำคัญของการตรัสรู้ของพระอริยบุคคล ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงสัจจะที่ ๑ และ ๒

…ป็นคู่ปรับแก่ธรรม ๒ อย่างข้างต้น ความสงบเป็นคู่ปรับแก่ธรรม ๒ อย่างข้างหลัง ฉะนี้แล ฯ เพราะฉะนั้น พระโบราณาจารย์จึงกล่าวว่า ન

บทความนี้กล่าวถึงนิวรณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นที่บทบาทของนิวรณ์ เช่น กามฉันทะและพยาบาท ในการปิดกั้นปัญญาและส่งผลต่อจิตใจ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงปัจจัยและสภาพที่ก่อให้

…าะไม่มีความตาย ในเมื่อกัมมชรูปนั้นบังเกิดฯ สัตว์ที่ท่านเรียกว่า ตาย เพราะขาดกัมมรูปไป ฯ สมดังที่ท่านโบราณาจารย์กล่าวไว้ว่า ธรรม ๓ อย่างเหล่านี้ คือ อายุ ๑ ไออุ่น ๑ วิญญาณ ๑ ละกายนี้ไปเมื่อใด เมื่อนั้น กายน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างอาหารที่มารดากินและการเกิดจิตในสรีระ ตามแนวคิดในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฏีกา อธิบายว่าจิตเริ่มเกิดขึ้นก่อนกัมมชรูป และการกำหนดอายุ ไออุ่น และวิญญา

…อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 298 ที่อาศัยเหตุเกิดขึ้น ฯ เพราะเหตุนั้น พระโบราณาจารย์ทั้งหลายจึงได้ กล่าวไว้ว่า ความที่ชาติเกิดจากปัจจัยบางอย่างโดย- ปริยาย (และ) ความเป็นสังขตะ พร…

…ธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยนำเสนอความสัมพันธ์ของสังขตธรรมและปัจจัยที่ก่อให้เกิดการเกิดในเชิงอภิธัมมะ พระโบราณาจารย์อธิบายถึงการกำหนดนับรูปเป็นหมวดและบทบาทต่างๆ ของรูปในกระบวนการนี้ เช่น ทสกะและวจีวิญญัติทสกะ เ…

…นของเหลวอันบุคคลถูก ต้องจับได้ นี้เป็นเพียงความเข้าใจของท่าน ดุจความเข้าใจในสัณฐานฯ สมจริงตามที่ท่านโบราณจารย์ทั้งหลายกล่าวไว้ว่า สัตวโลกนี้ถูกต้องภูตรูปทั้ง ๓ ที่เป็นไป กับด้วยความเป็นของเหลว ย่อมเข้าใจว่…

บทนี้ว่าด้วยการอธิบายเกี่ยวกับอาโปธาตุเป็นธาตุที่ถูกเข้าใจว่าเย็นและความเป็นของเหลวที่ชัดเจนในการรับรู้ของบุคคล โดยอ้างถึงความเชื่อในสัณฐานของรูปธรรมจากอาจารย์ต่างๆ ซึ่งแสดงถึงการเชื่อมโยงระหว่างอารมณ

…าะเหตุนั้น จึงชื่อว่ามโนทวารฯ บทว่า ภวงค์ ได้แก่ภวังค์ในระหว่างแห่งอาวัชชนะ ฯ เพราะเหตุนั้น ท่านพระ โบราณาจารย์จึงกล่าวว่า ส่วนภวังค์พร้อมทั้งอาวัชชนะ บัณฑิตทั้งหลาย เรียกว่ามโนทวาร ฯ

…้าใจจิตในการปฏิบัติธรรม ซึ่งมีการจำแนกออกเป็นกิจตามลำดับ มีการอธิบายถึงตาและจิตที่เป็นทวารและท่านพระโบราณาจารย์ที่ได้กล่าวถึงความสำคัญของมโนทวารในการปฏิบัติและการเข้าถึงทางธรรม.

…พราะเหตุนั้น อุเบกขานั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงแสดงไว้ โดยอย่างเดียวเท่านั้น ๆ เพรา ราะเหตุนั้น พระโบราณาจารย์ทั้งหลายจึงได้ กล่าวได้ว่า เวทนาโดยความต่างแห่งอินทรีย์มี ๕ คือ ทุกข์ ทางกาย ๑ ทุกข์ทางใจ ๑ สุ…

บทความนี้กล่าวถึงการจำแนกเวทนาตามหลักอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงแสดงความแตกต่างระหว่างสุขและทุกข์ ซึ่งแต่ละประเภทมีลักษณะเฉพาะด้วยการเสวนโผฏฐัพพารมณ์ที่น่าปรารถนาและไม่น่าปรารถนา ส

…รรมนั้น ๆ ที่เป็นไปด้วยอำนาจระงับความขัดเคืองและยินดีในสัตว์เหล่านั้น ชื่อว่า อุเบกขาฯ ด้วยเหตุนั้น โบราณบัณฑิตทั้งหลายจึงกล่าวว่า ก็เพราะพระผู้มีพระภาคทรงถือเอาเมตตา ด้วยความไม่พยาบาท และอุเบกขาด้วย ความเ…

เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความหมายและคุณลักษณะของมุทิตาและปัญญา โดยมุทิตาถูกนิยามว่าเป็นการเฉลิมฉลองความสุขของผู้อื่น ในขณะที่ปัญญาช่วยให้รู้ความจริง และทั้งสองมีความสำคัญในแนวทางการพัฒนาจิตใจ เพื่อค

…น ๆ อโนตตัปปะ มีอันไม่เกรง กลัวกายทุจริตนั้นเป็นลักษณะ ดุจตั๊กแตนไม่กลัวไฟฉะนั้น ๆ เพราะเหตุนั้น พระโบราณาจารย์จึงได้กล่าวไว้ว่า บุคคลผู้มีไม่หิริ ย่อมไม่เกลียดบาป เหมือน สุกรไม่เกลียดคูถฉะนั้น บุคคลผู้ไม่…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายธรรมะที่เรียกว่าอหิริกะและอโนตตัปปะ, ซึ่งสัมพันธ์กับภาวะจิตใจที่ไม่มีความรู้สึกละอายและไม่กลัวต่อความผิดหรือบาป. อหิริกะมีลักษณะของการไม่เกลียดต่อความผิด, ขณะที่อโนตตัปปะหม

…ธรรม เพราะกุลบุตรทั้งหลาย ไม่ สามารถจะรู้อรรถในบททั้งปวงในปกรณ์นี้ได้ จากวรรณนาแม้เป็นอันมาก ที่ท่านโบราณาจารย์ รจนาไว้ ฉะนั้น ข้าพเจ้าจักรจนาอรรถวรรณนา * พระมหาแพร กมฺมสาโร ป. ธ. ๕ วัดเขมาภิรตาราม นนทบุรี…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินี โดยเริ่มจากการไหว้พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ ต่อต้านอุปสรรคทางอรรถศาสตร์ที่เป็นความเลวร้าย ข้าพเจ้าจะแสดงอรรถวรรณนาอย่างย่อเพื่อให้เข้าใจแก่นักอภิธรร

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมาตุวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 78 ปฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 79 มชฺฌตฺตเวทนาสมฺปยุตฺตเมวาติ ฯ โหนติ เจตุถ วัตถาลมพสภาวาน ภูติกานญฺหิ ฆฏฏน ทุพพล อิ

…ี้และการดำเนินชีวิตอย่างมีหลักการ ในแต่ละประเด็นได้อิงจากข้อความและปรัชญาของอภิธมฺมที่มีมาตั้งแต่ยุคโบราณ สร้างการสนทนาในด้านคุณธรรมและความเข้าใจเพื่อปฏิบัติในชีวิตประจำวัน ทางเข้าไปสู่วิถีของการเข้าใจลึกซ…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 167 สตฺตมปริจเฉทตฺถ โยชนา หน้า 167 ทสเสติ ฯ อย ปน ปิณฑนาโถ สวนตีติ สวา ฯ พยาเปตวา สวา อาสวาติ ฯ กสฺมา ปน อา ภวคฺค อา โคตรภูติ

…มายต่าง ๆ ที่เกียวข้องกับกรรมและอันตรายต่าง ๆ รวมถึงคำอธิบายเกี่ยวกับแนวคิดต่าง ๆ บางประการในแบบฉบับโบราณ และการตีความโดยนักวิชาการในอดีตที่เกี่ยวข้องกับคำที่สำคัญ เช่น อาสวาติ, ภาคคอ, โคตรภูติ, และการวิเค…

…นกุศลหรืออกุศลก็ตามที่เป็น ตัวแต่งสัตว์ให้เกิด คือ ชักนำให้ถือปฏิสนธิในภพใหม่ ชื่อประเทศอินเดียครั้งโบราณ ชาคริยานุโยค การประกอบความเพียรเครื่องตื่นอยู่ คือ เพียรพยายาม ฌาน ญาณ ปฏิบัติธรรม ไม่เห็นแก่นอน ตื…

จัณฑาล หมายถึง ลูกต่างวรรณะที่เกิดจากการรวมตัวระหว่างศูทรและพราหมณ์ จีวรในพระพุทธศาสนาประกอบด้วยสามผืน ได้แก่ สังฆาฏิ อุตราสงค์ และอันตรวาสก โดยมีหลักการของกรรมที่ส่งผลต่อภพหลังและการรักษาความเพียรในศ

…น วัตถุอันจูงใจ คือ จูงใจให้เข้าไปผูกอยู่ ใช้สําหรับเพ่ง เพื่อจูงจิตให้เป็นสมาธิ ชื่อมาตราเงินในสมัยโบราณ ๑ กหาปณะ เท่ากับ ๒๐ มาสก หรือ ๔ บาท กาลกำหนด, ระยะเวลายาวนานเหลือเกิน ที่ตั้งแห่งการงาน, อารมณ์เป็น…

กฐินแปลว่าไม้สะดึงที่ใช้ทำจีวรในพระพุทธศาสนา เป็นสังฆกรรมที่ได้รับอนุญาตจากพระพุทธเจ้า การเป็นคนกตัญญูรวมถึงการรู้คุณและการทำกรรมสักว่าโดยไม่จงใจ ในอีกด้านหนึ่ง กามคุณเป็นความทะยานอยากที่เกิดจากอารมณ์

Bsual อานิสงส์ถวายประทีป ๒๓๒ ความดีของบุคคลที่เราบูชาอย่างจริงใจ ส่วนการแสดงอาการ บูชาลับหลัง เป็นการเตือนใจตัวเราเอง ให้ผูกใจไว้กับคุณธรรม อันสูงส่งของท่าน ก่อให้เกิดความรู้สึกอยากจะฝึกตัวให้ได้อย่าง

…ของเราให้สูงขึ้น โดยเฉพาะในยุคปัจจุบันที่มีการเคารพสิ่งที่ไม่ควรเคารพอยู่มากมาย เช่น ต้นไม้หรือวัตถุโบราณต่าง ๆ ซึ่งอาจนำพาไปสู่วิธีความคิดที่ผิด

อานิสงส์ของการทำจิตผ่องใส วันละ 900 รูป จนตลอดพระชนมายุ เป็นผู้มีส่วนในการถวาย อสทิสทาน แต่เวลาใกล้จะสิ้นพระชนม์ ได้นึกถึงการกล่าวตู่ พระสวามีด้วยคำเท็จเพียงครั้งเดียวเท่านั้น ก็ไปตกนรกอยู่ ๗ วัน เรื่

…งเหตุการณ์ของพระนางมัลลิกาเทวี ที่ต้องเผชิญกับการกล่าวเท็จและผลกระทบที่เกิดขึ้น ตามที่มีการเล่าถึงในโบราณราชประวัติ โดยมีข้อคิดเกี่ยวกับการทำดีและผลที่ตามมาในการใช้ชีวิต และการทำความดีมีส่วนในการถวายอสทิสท…

…นกุศลหรืออกุศลก็ตามที่เป็น ตัวแต่งสัตว์ให้เกิด คือ ชักนำให้ถือปฏิสนธิในภพใหม่ ชื่อประเทศอินเดียครั้งโบราณ ชาคริยานุโยค การประกอบความเพียรเครื่องตื่นอยู่ คือ เพียรพยายาม ฌาน ญาณ ปฏิบัติธรรม ไม่เห็นแก่นอน ตื…

เนื้อหาเกี่ยวกับจัณฑาล ซึ่งเป็นลูกต่างวรรณะ โดยอธิบายถึงความหมายและความสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงจีวรสามผืนที่พระใช้ และแนวคิดเกี่ยวกับธรรมะ เช่น การเจริญกรรมดี เครื่องตื่นอยู่ และกา

…น วัตถุอันจูงใจ คือ จูงใจให้เข้าไปผูกอยู่ ใช้สําหรับเพ่ง เพื่อจูงจิตให้เป็นสมาธิ ชื่อมาตราเงินในสมัยโบราณ ๑ กหาปณะ เท่ากับ ๒๐ มาสก หรือ ๔ บาท กาลกำหนด, ระยะเวลายาวนานเหลือเกิน ที่ตั้งแห่งการงาน, อารมณ์เป็น…

กฐิน หมายถึง ไม้สะดึงที่ใช้ในการทำจีวร โดยเป็นชื่อเรียกสังฆกรรมที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้สงฆ์ หลังจากที่จำพรรษา นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงความเป็นคนกตัญญูและกตัตตากรรมซึ่งหมายถึงการทำโดยไม่ตั้งใจและเหต

…ขึ้นเมื่อไรพระเจ้าข้า” พระพุทธ องค์ตรัสตอบว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การโต้ตอบกันนี้เกิดขึ้นมา ตั้งแต่โบราณกาลแล้ว” แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาตรัสเล่าว่า ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพรหมทัตเสวยราชสมบัติใน กรุงพาราณสี…

เรื่องนี้เกี่ยวกับการสนทนาเกี่ยวกับการตอบคำทักทายที่มีความสำคัญ ตั้งแต่โบราณกาล ในอดีต พระเจ้าพรหมทัตทรงปกครองกรุงพาราณสี และพระโพธิสัตว์เกิดในครอบครัวพราหมณ์ เมื่อพระโพธิสัตว์…