โส : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 37 / 200

…อินทรีย์ของพระอรหันต์ 3. เป็นพระสกทาคามี เพราะอินทรีย์ 5 ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของพระอนาคามี 4. เป็นพระโสดาบัน เพราะอินทรีย์ 5 ยังอ่อนกว่าอินทรีย์ของพระสกิทาคามี 5. เป็นพระโสดาบันผู้ธัมมานุสารี เพราะอินทรี…

…พุทธศาสนา และผลที่แตกต่างกันตามระดับของบุคคลผู้ปฏิบัติ จากพระอรหันต์ พระอนาคามี พระสกทาคามี จนถึงพระโสดาบัน โดยอ้างอิงพระธรรมคำสอนของพระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) การเจริญการปฏิบัติภาวนาในแต่ล…

4. โสกทุกข์ คือ ความโศกเป็นทุกข์ เป็นสภาพจิตที่เดือดร้อนระส่ำระสาย กระวนกระวาย แห้งเหือดไป ยามนอนก็นอนไม่…

เนื้อหานี้นำเสนอประเภทต่างๆ ของทุกข์ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงโสกทุกข์ที่เกิดจากความสูญเสีย, ปริเทวทุกข์ที่เกิดจากการร้องไห้และการคร่ำครวญ, ทุกข์ที่เกิดจากความเจ็บป…

จากนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงผลที่เกิดจากการที่ธรรมทั้งหลายได้อาศัยกันเกิดขึ้น “โสกปริเทวทุกขโทมนัสและอุปายาส ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วย” ในปัจจยสูตร พระสัมมาสัมพุ…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงความเกี่ยวข้องและผลที่เกิดจากธรรมต่างๆ ที่อาศัยกันเพื่อก่อให้เกิดทุกข์ โดยอธิบายถึงปฏิจจสมุปบาทซึ่งมีชื่อเรียกอื่นๆ และบทบาทของอวิชชาในปัญหาความทุกข์ รวมถึงการดับทุกข์ซึ่ง

…้ต่าง ๆ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ วิญญาณมี 6 ประการ คือ 1. จักขุวิญญาณ (ความรู้แจ้งอารมณ์ทางตา) 2. โสตวิญญาณ (ความรู้แจ้งอารมณ์ทางหู) 3. ฆานวิญญาณ (ความรู้แจ้งอารมณ์ทางจมูก) 4. ชิวหาวิญญาณ (ความรู้แจ้ง…

ปฏิจจสมุปบาท ประกอบด้วย 12 องค์ที่สำคัญ ได้แก่ อวิชชา (ความไม่รู้), สังขาร (ความคิดปรุงแต่งและการแสดงออก) และวิญญาณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการส

…ม่ถึง) เหล่านี้ ล้วนมีผลมาจากอาสวะกิเลสที่ทำให้ขุ่นข้องคับแค้นใจ (อุปายาส) เศร้าใจ (โทมนัส) ใจหดหู (โสกะ)...ฯลฯ สะสมพอกพูนจนไม่สามารถทนรับได้อีก จึงแสดงผลทางกายออกมา เช่น 1 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มก…

เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมภพเป็นปัจจัยให้เกิดชาติ โดยทำให้ประชาชนเข้าใจว่ากรรมเปรียบเหมือนไร่นาที่ทำให้พืชงอกงาม ถ้ากรรมดีผลจะนำไปสู่วิถีที่ดี ในขณะที่กรรมชั่วจะนำไปสู่สิ่งไม่ดี ชีวิตที่แตกต่างกันของมนุษย์น

…้า จากที่ผ่านมานักศึกษาได้เห็นความเป็นเหตุปัจจัยซึ่งกันและกัน คือ อวิชชาเป็นจุดเริ่มต้น และชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส เป็นจุดสุดท้าย ที่ยกอวิชชาขึ้นแสดงก่อน เป็นเพียงการอาศัยอวิชชาเป็นจุ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและกาย โดยเฉพาะอาการป่วยที่เกิดจากอวิชชาและอาสวะ และการแสดงปฏิจจสมุปบาทโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่แสดงถึงเหตุและผลเพื่อให้เห็นถึงความทุกข์และสิ่งที่เกิดขึ้นในชีว

…ต่อ คือ ตา หมายถึง ประสาทรับรูปต่างๆ ได้อยู่ในลูกนัยน์ตา บางทีเรียกว่า จักขุปสาท หรือจักขุประสาท 2) โสตายตนะ แดนติดต่อ คือ หู หมายถึง ประสาทที่รับฟังเสียงได้ อยู่ในช่องหู 3) ฆานายตนะ แดนติดต่อคือ จมูก ห…

อายตนะ 12 แบ่งออกเป็นอายตนะภายใน 6 ประเภท ได้แก่ ตา, หู, จมูก, ลิ้น, กาย, ใจ และอายตนะภายนอก 6 ประเภท ได้แก่ รูป, เสียง, กลิ่น, รส, สัมผัส, ธรรมารมณ์ อายตนะภายในคือช่องรับรู้ที่เชื่อมต่อจิตกับอารมณ์ ส

…ยตลอดเป็นอัตโนมัติ เพราะเมื่อตากระทบ รูปนั้น รูปธาตุย่อมต้องผ่านดวงเห็น ดวง ดวงคิด และดวงรู้เสมอ 2. โสตทวาร ที่ตรงกลางแก้วหูทั้งซ้ายและขวานั้น จะมีโสตประสาท (โสตปสาท) ซึ่ง ทำหน้าที่เป็น โสตายตนะ คือ อาย…

บทความนี้อธิบายถึงการเห็นและการได้ยินผ่านจักขุประสาทและโสตประสาท โดยเน้นว่าข้อมูลผ่านเข้ามาทางรูปและเสียงนั้น ต้องผ่านการประมวลผลของธาตุธรรมที่ซับซ้อนในร่างก…

หมวดที่ 1 มีดวงอินทรีย์ 6 ดวง คือ จักขุนทรีย์ เห็นเป็นใหญ่ โสตินทรีย์ ฟังเป็นใหญ่ ฆานินทรีย์ ดมกลิ่นเป็นใหญ่ ชิวหินทรีย์ ลิ้มรสเป็นใหญ่ กายินทรีย์ สัมผัสเป็นใหญ่…

บทความนี้เจาะลึกถึงดวงอินทรีย์ 6 ดวง และ 3 ดวงในมนุษย์ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมประสาทสัมผัสต่าง ๆ เช่น ตา หู ลิ้น กาย และใจ โดยอธิบายลักษณะของดวงอินทรีย์ที่แสดงถึงเพศชายและเพศหญิง รวมถึงบทบาทของชีวิต

…ีดวงธรรม 3 ดวง อนัญญตัญญัสสามิตินทรีย์ อินทรีย์คือความเป็นใหญ่ในรู้สิ่งที่ยังไม่รู้ คือ อินทรีย์ของ โสดาปัตติมรรค อัญญินทรีย์ อินทรีย์คือความเป็นใหญ่ในความได้รู้ คือ โสดาปัตติผล สกทาคามิมรรค สกทาคามิผล …

เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมทั้ง 5 ซึ่งมีผลต่อความสามารถในการบรรลุธรรมของบุคคลในพระพุทธศาสนา หากดวงธรรมทั้ง 5 มีขนาดเท่ากันแสดงว่าบุคคลนั้นมีอินทรีย์แก่พอที่จะบรรลุธรรมได้ ซึ่งการเติ

…ยให้เกิดชาติ มีลักษณะสัณฐานกลม สีขาวใสสะอาดบริสุทธิ์ ซ้อนอยู่ในชั้นของภพ เป็น ปัจจัยให้เกิดชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส 11.6.3 ลักษณะความเป็นปัจจัยของปฏิจจสมุปบาท ธรรมเหล่านี้เกิดขึ้นเกี่ย…

เนื้อหานี้กล่าวถึงลักษณะสัณฐานของเวทนา ตัณหา และอุปาทาน ที่มีการประสานและเป็นปัจจัยในการเกิดชาติ ชรา และมรณะ โดยอธิบายถึงปฏิจจสมุปบาท การเกิดขึ้นขององค์ประกอบต่างๆ ในลักษณะลูกโซ่ ซึ่งทุกสิ่งมาจากอวิชช

ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต ตัณหา อุปาทาน คือ กิเลส ภพ คือ กรรม ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส คือ วิบาก 2.) ปฏิจจสมุปบาทแบบทุกขณะจิต ในวงจรปฏิจจสมุปบาทแบบทุกขณะจิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสัมพันธ์ระหว่างตัณหา อุปาทาน และกรรมในการเกิดดับของจิตที่เกิดอย่างรวดเร็วในทุกขณะ โดยคำว่า ชาติ ชรา มรณะ ไม่ใช่ภพชาติใหม่ แต่หมายถึงกระบวนการเกิดดับของจิตในทุกขณะ ผ่านการศึกษาธรรมกั

…าแก่พราหมณ์ไปแล้ว อาตมาจะต้องอยู่ใน ป่ารูปเดียวเท่านั้น จักให้มัทรีแก่ท่านได้อย่างไร กลับมีความปีติ โสมนัสที่พระองค์ยังมีโอกาสที่จะได้ทำทานให้ยิ่งๆ ขึ้นไปอีก จึง ตรัสว่า “ดูก่อนพราหมณ์ อาตมาจะให้ในสิ่งท…

ในเหตุการณ์นี้ พระโพธิสัตว์และพระนางมัทรีได้แสดงถึงการให้ทานอย่างบริสุทธิ์ โดยพระโพธิสัตว์ไม่ลังเลในการปฏิบัติการบริจาคภรรยาแก่พราหมณ์ และพระนางมัทรีก็ยินดีในทานที่ถวาย โดยมุ่งหวังในความดีและความเมตตา

…า เทพนารีชื่อหิริเป็นผู้ควรได้รับการบูชาในโลก ทั้งสอง มาตลีเทพสารถีได้ฟังถ้อยคำของท่านดาบส ก็ชื่นชม โสมนัส ได้กล่าวสาราณียธรรมต่อกันและกัน และในระหว่างที่ กำลังสนทนาธรรมกัน นิมิตความตายได้บังเกิดขึ้น มา…

บทความนี้กล่าวถึงธรรมะผ่านเรื่องราวของเทพนารีหิริที่มีคุณธรรมปกป้องจากบาป และการสนทนาธรรมระหว่างมาตลีเทพสารถีกับท่านโกสิยดาบส ที่เมื่อถึงเวลาจุติจากมนุษย์ ท่านโกสิยได้กลายเป็นโอปปาติกเทพบุตรที่มีรัศมี

…ต ตอนที่ ๓ (ฉายแวว ปราชญ์) ๓๕๕ ปรบมือกันกราวเกรียว เมื่ออำมาตย์รายงานเรื่องนี้แล้ว พระราชาทรงชื่นชม โสมนัส มีพระทัยยินดีอยากจะได้มโหสถกุมารมาชุบเลี้ยง แต่ อาจารย์เสนกะยังเหนี่ยวรั้งไว้ ยิ่งเห็นความปรีชา…

ในตอนที่ ๓ นี้ เนื้อเรื่องยังคงสืบเนื่องเกี่ยวกับมโหสถบัณฑิต ผู้มีความสามารถที่ทำให้พระราชายินดีและต้องการได้เขามาอยู่ในราชสำนัก แต่ทางเสนาบดีต่างก็มีความกังวลเกี่ยวกับสถานะของตน หากมโหสถเข้ามาจะทำให้

…ไขปริศนา) ๔๓๑ คาถาที่จดจํามา ซึ่งมีเนื้อหาคล้ายคลึงกับที่เสนกบัณฑิตกล่าว พระราชาได้สดับแล้วทรงชื่นชมโสมนัส ฝ่ายมโหสถทูลตอบเป็น คนสุดท้ายว่า “ข้าแต่มหาราชเจ้า ตั้งแต่อเวจีจนถึงภวัคคพรหม ยกเว้นข้าพระองค์เ…

ในบทความนี้กล่าวถึงมโหสถบัณฑิตที่ช่วยแก้ปัญหาลึกซึ้งโดยการเรียบเรียงความรู้และธรรมะเพื่อประชาชน พระราชาสัมผัสถึงความสำคัญของบัณฑิตที่มีความรู้และปัญญา การเรียนรู้และพัฒนาในตนเองนั้นสำคัญเพื่อสร้างสังค

…้อดีผืนหนึ่ง จากนั้นได้เดินทางออกนอกเมืองไป ตามลำพัง มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ เปลี่ยนชื่อตนเองเป็นชื่อ โสมทัต

ในมโหสถบัณฑิตได้พูดถึงว่าคู่ครองที่ดีไม่จำเป็นต้องครบทุกอย่าง ขอเพียงมีคุณสมบัติดี ๆ สักอย่างก็เพียงพอ ความรักที่ยึดโยงไปกับความดีจะทำให้รักนั้นยั่งยืน แม้เมื่อชีวิตสิ้นสุดลง ความดีจะยังคงอยู่และทำให้

…สือธรรมะเพื่อประชาชน ๕๒๕ สุขเจืออามิส, สุขที่ต้องอาศัยเหยื่อล่อ ได้แก่สุขที่เกิดจาก สามิสสุข กามคุณ โสดาบัน ผู้ถึงกระแสพระนิพพาน, พระอริยบุคคลผู้ได้บรรลุโสดาปัตติผล โสดาปัตติผล ผลคือการถึงกระแสนิพพาน, ผ…

บทนี้ครอบคลุมคำศัพท์สำคัญในธรรมะ เช่น สุขเจืออามิสที่เป็นสุขที่ต้องอาศัยเหยื่อล่อ อธิบายการบรรลุโสดาปัตติผลที่เป็นหนทางเพื่อเข้าสู่พระนิพพาน รวมถึงคำที่เกี่ยวข้องกับความรู้ในอนาคตและการละสังโยชน์ นอ…

…่วรดเรือนที่มุงดีแล้วไม่ได้ฉันใด, ราคะก็ย่อมเสียดแทงจิตที่อบรมดีแล้วไม่ได้ฉันนั้น. ปโตทนเต กริสสามิ โสฬสงฺคุลิกณฺฏก๋, สญฺฉินฺทิสสามิ เต กาย เอวํ ชานาที คทรภาติ เราจักทำปฏิกมีหนามแหลมยาว ๑๖ นิ้วแก่เจ้า, …

เนื้อหางานเขียนนี้นำเสนอคาถาธรรมบท JHMIAO-๘ โดยเน้นความสำคัญของการอบรมจิตใจเพื่อลดราคะที่อาจทำร้ายจิตใจได้. ฝนที่รั่วเข้าบ้านเปรียบเสมือนราคะที่สามารถทำลายจิตใจที่ไม่ได้รับการอบรม และแสดงให้เห็นถึงควา

…. เรื่องพระมหากัสสปเถระ [๑๙] ปมานํ อปฺปมาเทน ปญฺญาปาสาทมารยุท ปพฺพตฏโจว ภุมฺมฏฺเฐ ยทา นทติ ปณฺฑิโต อโสโก โสกินี ปช์ ธีโร พาเล อเวกฺขติ เมื่อใดบัณฑิตบรรเทาความประมาทด้วยความไม่ประมาท เมื่อนั้น บัณฑิตนั้น…

บทคาถานี้เน้นถึงความสำคัญของการไม่ประมาท โดยกล่าวถึงพาลที่มีปัญญาน้อยและการรักษาความไม่ประมาทเหมือนทรัพย์ที่ประเสริฐ ทั้งนี้เมื่อไรที่บัณฑิตลดละความประมาทได้ จะสามารถเห็นและเข้าใจธรรมชาติของชีวิตได้ชั