สมุดข่อยและการสร้างสรรค์ : หน้า 69/169

ดังปรากฏหลักฐานในหนังสือราชอาณาจักรสยามของราชทูตฝรั่งเศสนามว่า มองซิเออร์ เดอ ลา ลูแบร์ ที่เข้ามายังราชสำนักกรุงศรีอยุธยาในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ความ ตอนหนึ่งว่า “...ชาวสยามทำกระดาษจากผ้าฝ้ายเก่า ๆ และยังทำจากเปลือกต้นไม้ชนิดหนึ่งชื่อ ต้นข่อยอีกด้วย...” สมุดข่อยเรียกอีกอย่างว่าสมุดไทย เป็นหนังสือโบราณที่เกิดจากการสร้างสรรค์ด้วยภูมิปัญญา ของบรรพบุรุษไทย โดยการนำาเปลือกของต้นบ่อยมาท่าเป็นแผ่นกระดาษ มีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยม ผืนผ้า ต่อเป็นแผ่นยาว แล้วพับทบกลับไปกลับมาเป็นเล่มสมุด รูปทรงเป็นปีกหนา มีความยาวและ จํานวนหน้าตามต้องการ เวลาเปิดต้องเปิดจากด้านล่างขึ้นไปด้านบน ซึ่งต่างจากสมุดในปัจจุบัน ซึ่งเปิดจากขวามาซ้าย มี 6 สี คือ สีขาว และสีดำ เรียกว่า สมุดขาว และ สมุดดำ R an Hessen 118mm รา senin wagensis: ตัวอย่างสมุดไทยเขียนอักษรด้วยหมึกสีต่าง ๆ จากธรรมชาติ อาทิเช่น สีขาวจากดินสอพอง สีดำจากเขม่าไฟ สีแดงจากชาด สีเหลืองจาก รง (ยางไม้) และหรดาล (หินแร่) หรือสีทอง จากทองคำเปลว เป็นต้น wegennem menom gingent int พระ พาน ม มิถุนายน ๒๕๕๗ อยู่ในบุญ ๖๙