ลวดลายศิลปะในสมัยอยุธยา : หน้า 68/172

ตู้พระธรรมขาหมู ลายรดน้ำ วาดลวดลายเรื่องรามเกียรติ์ ลวดลายสมัยอยุธยามีความอ่อนช้อย ปลายพลิ้ว แสดงถึงความมีอิสระของช่างไทยทีแสดงฝีมือได้อย่าง เต็มที่โดยไม่ถูกจำกัดด้วยรูปแบบต้นร่าง ลวดลายและ องค์ประกอบบนตู้พระไตรปิฎกจึงมีทั้งที่เป็นรูปแบบ เดียวกันและแตกต่างกัน แต่สอดคล้องลงตัวอย่างพอเหมาะ งดงาม ถ้าเป็นสมัยอยุธยาตอนต้น ครูช่างจะมีช่องไฟ เว้นไว้พองาม ส่วนสมัยอยุธยาตอนปลายนั้น ศิลปิน นิยมเขียนลายเต็มพื้นที่ ความงดงามดังกล่าวบอกเล่า สะท้อนถึงสังคมที่อยู่ดีมีสุข และจิตใจอันอ่อนโยนของ ผู้คนในสมัยนั้นได้เป็นอย่างดี แต่เมื่อบ้านเมืองเข้าสู่ภาวะ ศึกสงครามยืดเยื้อยาวนานช่วงปลายกรุงศรีอยุธยา ไฟ สงครามและความพลัดพรากสูญเสียได้บั่นทอนความ สุนทรีในจิตใจของผู้คน ลวดลายศิลปะในสมัยธนบุรีจึง ขาดอิสระในปลายเส้น และความพิถีพิถันในการเขียน ลายก็น้อยกว่าสมัยอยุธยา ส่วนในสมัยรัตนโกสินทร์ ช่าง มักยึดติดกับต้นแบบที่ร่างไว้ ทำให้ลวดลายมักเป็นลาย เดียวกันตลอดทั้งตู้ ปลายเส้นก็ดูแข็งกระด้าง ขาดอิสระ ไม่อ่อนช้อยพลิ้วไหวเหมือนยุคที่ผ่านมา ถึงกระนั้นก็ยัง คงความงดงามวิจิตรบรรจงได้อย่างน่าชื่นชม ภาพสัตว์หิมพานต์ ลายรดน้ำ ตู้พระธรรมวัดเชิงหวาย ศิลปะอยุธยา (พุทธศตวรรษที่ ๒๔) ๖๖ อยู่ในบุญ มีนาคม ๒๕๕๙ ลายรดน้ำผูกลายกระหนกก้านขด เรื่องรามเกียรติ์ ศิลปะรัตนโกสินทร์