การแบ่งธาตุในทางโลกกับทางธรรม : หน้า 54/97

๕๘ ...การแบ่งธาตุในทางโลกกับทางธรรมจึงแตกต่างกันไปตามวัตถุประสงค์การใช้งาน ในพุทธศาสนา...จึงแบ่งธาตุหยาบ ออกเพียง ๔ ธาตุ คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ เป็นส่วน ประกอบหยาบของร่างกาย เท่านี้ก็เพียงพอแล้ว นี่คือวิธีแบ่งธาตุในพระพุทธศาสนา ทั้งเนื้อทั้งตัวไม่มีส่วนไหนสะอาดเลย” แล้วท่านก็ พิจารณาต่อไปจนกระทั่งเห็นว่า "ในตัวมนุษย์นั้นมีความไม่งามเป็นทุนเดิม ของแข็งที่ออกมาจากตัว ไม่ว่าจะเป็นขี้ไคล เป็น อุจจาระ ไม่มีสะอาดเลย กลิ่นที่ออกมาจากร่างกาย ก็มีแต่กลิ่นเหม็น เป็นของปฏิกูลทั้งสิ้น แม้แต่ ของเหลวที่ออกจากร่ายกาย ไม่ว่าเหงื่อ น้ำลาย น้ำตา ปัสสาวะ ล้วนไม่สะอาดเลย” เมื่อท่านพิจารณาได้อย่างนี้ ใจพลันรวมนิ่ง เป็นสมาธิที่ศูนย์กลางกาย พอใจเป็นสมาธิถูกส่วน ใจก็หยุด ใจก็นิ่ง ใจก็ใสสว่างบริสุทธิ์ไปตามลำดับๆ จนกระทั่งบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์อยู่กลางทาง นนเอง เหตุการณ์ลักษณะนี้ได้เคยมีเกิดขึ้นในสมัย พุทธกาลแล้ว การเข้าถึงธรรมช้าหรือเร็ว อยู่ที่การ วางใจให้หยุดนิ่งถูกส่วน เราจะไม่เอามาเปรียบ เทียบว่ามีบุญมากหรือน้อยกว่ากัน เพราะฉะนั้น เรื่องการทำสมาธิ ต้องยึดหลัก การหยุดนิ่ง จนกระทั่งใจปลอดจากความคิดที่ ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ เป็นสําคัญ ส่วนวิธีการ ทำให้ใจหยุดนิ่ง ก็ปรับกันไปตามความเหมาะสม ปรับตามสถานการณ์ และอัธยาศัยของแต่ละคน ด้วยเหตุนี้ พวกเราจึงต้องมาทำความเข้าใจ กันก่อนว่า มนุษย์มีองค์ประกอบ ๒ ส่วน คือ กาย กับใจ (Body and Mind) สมองและกล้ามเนื้อ หัวใจไม่ใช่ใจแต่เป็นกล้ามเนื้อที่เป็นส่วนหนึ่งของกาย นี่เป็นเรื่องที่หนึ่งที่ต้องทำความเข้าใจให้ตรงกัน ใจคืออะไร? องที่สองที่พวกเราต้องรู้ก็คือ “ใจคืออะไร” ทุกคนเคยเรียนวิชาเคมีมาแล้ว ซึ่งเรื่องหลัก ของวิชาเคมีก็คือ “ธาตุ” หรือ “Element คำว่า ธาตุ ไม่ใช่ภาษาไทย แต่เป็นภาษา อินเดีย และเป็นภาษาบาลีด้วย ธาตุ ก็คือ ส่วนที่ย่อยที่สุด เล็กที่สุด ไม่ สามารถจะย่อยต่อไปได้อีก จึงเรียกว่า ธาตุ ธาตุมีอยู่ ๒ ฝ่าย คือ ธาตุหยาบ กับ ธาตุ ละเอียด ธาตุหยาบแบ่งออกเป็น ๔ ประเภท ได้แก่ ดิน นํา ลม ไฟ ในทางธรรม โบราณาจารย์ท่านแบ่งธาตุหยาบ เพียงเท่านี้ก็เพียงพอแล้ว เพราะใช้ในงานศึกษา ธรรมะเพื่อให้เห็นความจริงของชีวิต และเกิดความ เบื่อหน่ายในการเวียนว่ายตายเกิด ในทางวิทยาศาสตร์ปัจจุบัน เป็นการแบ่งเพื่อ ใช้งานด้านอุตสาหกรรม จึงแบ่งธาตุหยาบเป็น ๒ ประเภท คือ โลหะ และอโลหะ นอกจากนี้ยังแบ่งย่อยประเภทโลหะออกไปอีก เช่น ทองคำ (Au) ทองแดง (Cu) เงิน (Ag) เหล็ก (Fe) เป็นต้น การแบ่งธาตุแบบนี้เพื่อให้โรงงานต่างๆ ได้ใช้ในงานอุตสาหกรรมนั่นเอง แต่ในห้องทดลองทางการแพทย์ สนใจการ แบ่งประเภทของอโลหะมากกว่า โดยขั้นต้นแบ่ง