การศึกษาธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า : หน้า 59/89

๑.๕ อย่าดูเบาว่าธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นเรื่องเล็กน้อย เมื่อเราได้รู้แล้วว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเตรียมเทศน์สอนมายาวนานนับภพนับชาติ ไม่ถ้วนอย่างนี้ เราจึงต้องไม่ดูเบาว่าธรรมะของพระองค์ท่านเป็นเรื่องเล็กน้อย แม้เป็นเพียง พระธรรมเทศนาบทสั้น ๆ เพราะทุกคำสอนของพระองค์นั้น มีคุณลักษณะสำคัญที่เรา ต้องจำให้ขึ้นใจก็คือ ไม่มีขาด ไม่มีเกิน ไม่มีข้าม ทุกถ้อยคำเรียงลำดับไปตามขั้นตอน ประกอบด้วยความจริง เปี่ยมด้วยประโยชน์ ดังมีหลักฐานปรากฏอยู่ในบทสวดมนต์ที่ พวกเราสวดทำวัตรว่า "อาทิกัลยาณัง มัชเฌกัลยาณัง ปะริโยสานะกัลยาณัง" ซึ่งแปลว่า “งามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในเบื้องปลาย” อันหมายถึง มีความลุ่มลึกไปตาม ลำดับ เพราะเป็นวาจาบริสุทธิ์ เปี่ยมด้วยพระมหากรุณาอยู่ในทุก ๆ ถ้อยคำ และกล่าว ออกจากพระทัยที่หมดกิเลสโดยสิ้นเชิงแล้วนั่นเอง เมื่อได้ทราบคุณลักษณะนี้แล้ว สิ่งที่เราต้องระมัดระวังก็คือ ในการศึกษาธรรมะ บางครั้งอาจจะเข้าใจบ้างหรือไม่เข้าใจบ้างก็ตาม มีข้อห้ามว่า “ห้ามเรียงลำดับสลับข้อ เด็ดขาด” ถ้าสลับข้อเมื่อไรจะเกิดความผิดพลาดขึ้นทันที เพราะทำให้ความลุ่มลึกตาม ลำดับเสียไป การไล่ลำดับเหตุผลจากตื้นไปหาลึก จากง่ายไปหายาก จะเกิดอาการ ต่อไม่ติดผิดที่ผิดทางทันที ความรู้ที่ได้รับก็จะผิดเพี้ยนตามมาเป็นขบวน นี่คือสิ่งที่เราจะ ดูเบาไม่ได้ ดังนั้น ราศึกษาธรรมะเรื่องใดของพระพุทธองค์ก็ตาม อย่าศึกษาแบบปล่อยผ่าน ดงนน เมอเราศึกษ อย่านึกว่าง่าย อย่าหมายว่ายาก แต่ต้องทำการศึกษาด้วยความเคารพและด้วยความไม่ประมาท เราจึงจะมีความก้าวหน้าในการปฏิบัติธรรมตามเส้นทางการฝึกอบรมตนของพระพุทธองค์ ดังเช่นหัวข้อธรรมใน “สรีรัฏฐธัมมสูตร” ที่นำมาให้ศึกษาในวันนี้ 2 (อ่านต่อฉบับหน้า)