ความรับผิดชอบของพ่อแม่ : หน้า 61/89

.. พ่อแม่ที่จะเลี้ยงลูกให้เป็นคนดีได้นั้น จะต้องฝึกลูกให้ เพราะเมื่อลูกมีความรับผิดชอบแล้ว มีความรับผิดชอบ พ่อแม่ก็จะได้เบาใจ " ประการที่ ๒ ๖ มีความรับผิดชอบต่อทิศ 5 ที่อยู่รอบตัวเรา ๖ ทิศ 5 เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของสังคม โดยมีตัวเราเป็นแกนกลางที่อยู่ร่วมกับบุคคล ๖ กลุ่ม ที่มีความสัมพันธ์รอบตัวเรา ได้แก่ กลุ่มที่ ๑ บิดามารดา กลุ่มที่ ๒ ครูบาอาจารย์ กลุ่มที่ มิตรสหาย กลุ่มที่ ๔ สามี ภรรยา บุตร กลุ่มที่ ๕ ผู้บังคับบัญชาหรือลูกน้อง กลุ่มที่ 5 สมณ พราหมณ์ ๓ บุคคลทั้ง 5 กลุ่มนี้อยู่ร่วมกัน ใกล้ชิดกัน พึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน มีความจำเป็นจะต้อง รับผิดชอบร่วมกัน โดยทั้ง 5 กลุ่มต้องรับผิดชอบเรา และเราต้องรับผิดชอบทั้ง 5 กลุ่มด้วย เรื่องนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสสอนหน้าที่ของแต่ละกลุ่มไว้ และสมัยก่อนมีอยู่ใน หลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องหน้าที่ของพลเมืองและศีลธรรม ซึ่งสอนให้เรารู้ว่าทิศ ต้องทำอย่างไร b กล่าวโดยสรุปคือ ทิศ 5 ในที่นี้ ไม่ใช่ทิศทางภูมิศาสตร์ แต่เป็นทิศทางศีลธรรม เป็น ทิศทางมนุษยสัมพันธ์ของเรา ซึ่งข้อที่ ๒ นี้ ความรับผิดชอบของเรา คือการมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี กับคนรอบข้าง ประการที่ ๓ มีความรับผิดชอบต่อสังคมส่วนรวม ๓ เราเป็นมนุษย์อยู่ร่วมกันในสังคม จะเอาตัวรอดเพียงลำพัง หรือเฉพาะทิศ 5 ซึ่งเป็นคน รอบข้างเท่านั้นไม่ได้ ต้องมีความรับผิดชอบร่วมกัน โดยมีความไม่ลำเอียง คือไม่ลำเอียงด้วยความรัก ด้วยความชัง ด้วยความโง่ ด้วยความกลัว ทั้ง ๔ ประการนี้ เป็นสิ่งที่ต้องศึกษาและปลูกฝังกับลูก ตั้งแต่วัยเยาว์ ประการที่ ๔ มีความรับผิดชอบต่อศีลธรรมทางเศรษฐกิจ ศีลธรรมทางเศรษฐกิจ คือการไม่ยุ่งเกี่ยวกับอบายมุขทั้งหลาย เพราะมีแต่นำความหายนะ ทั้งหลายมาสู่ทั้งตนเอง สังคม และประเทศชาติบ้านเมืองอย่างใหญ่หลวง บางคนอาจแย้งว่า อาชีพค้าอบายมุขทำให้มีรายได้มากกว่าอาชีพอื่น ๆ แต่ความจริงแล้ว ความเสียหายที่อบายมุขทิ้งไว้ให้นั้น ร้ายแรงกว่ารายได้ที่ได้มากนัก เพราะอบายมุขได้เปลี่ยนคน ๆ ให้กลายเป็นคนที่เรียกว่า “ขยะสังคม” เช่น ทันทีที่ดื่มเหล้าเข้าไป เสพยาเสพติดเข้าไป ก็พร้อมจะก่อคดีอาชญากรรม คดีโจรกรรม คดีค้าประเวณี คดียาเสพติด เป็นต้น 75