หน้าหนังสือทั้งหมด

การปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ 8
136
การปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ 8
…พที่ ความพยายามถูก 2 แสดงมรรคมีองค์ 8 เพื่อการบรรลุธรรม บทที่ 5 แ น ว ท า ง ปฏิบัติเพื่อการพ้นทุกข์ DOU 135 ว ท
ความบริสุทธิ์ของนิพพานไปกำจัดทุกข์ให้หมดสิ้นไปได้ และหากสามารถกำจัดทุกข์ได้หมดสิ้น เด็ดขาดถาวรเมื่อไร เมื่อนั้นย่อมสามารถฝ่าวงล้อมกฎแห่งกรรม กฎไตรลักษณ์ออกไปได้ด้วย โดยอัตโนมัติ สิ่งสําคัญในการกลั่นกา
การปฏิบัติธรรมเพื่อบรรลุธรรม
137
การปฏิบัติธรรมเพื่อบรรลุธรรม
…ปการฝ่ากฎแห่งกรรม และฝ่ากฎไตรลักษณ์ ตามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไปสู่นิพพานได้ นี่คือวิธีการแหกคุกจาก 136 DOU คู่มือ พุ ท ธ ม า ม กะ
เห็นถูก ความเห็นถูก ตั้งใจถูก คิดถูก ระลึกถูก เห็นถูก บรรลุธรรม คิดถูก การพูดถูก ความดำริถูก พูดถูก เลี้ยงชีพถูก ทำถูก ความระลึกถูก พยายาม พูดถูก ทำถูก ถูก ความ การทำถูก เลี้ยงชีพถูก พยายามถูก < การเล
แนวคิดเกี่ยวกับนิพพาน
142
แนวคิดเกี่ยวกับนิพพาน
…ีวิต 2.เพื่อให้มีความเชื่อมั่นในการปฏิบัติธรรมเพื่อละกิเลสไปสู่นิพพาน บทที่ 6 ปั ญ ห าเรื่อง นิพพาน DOU 141
แนวคิด นิพพานมี 2 ประเภทคือ สอุปาทิเสสนิพพาน และ อนุปาทิเสสนิพพาน สอุปาทิ- เสสนิพพาน คือ นิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอรหันต์ที่ยังมีชีวิตอยู่ อนุปาท คือ นิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอรหันต์
ประเภทของนิพพาน
143
ประเภทของนิพพาน
…่างก็สิ้นสุดลงแค่นั้น ชีวิตของท่านดับไป เหมือนไฟหมดเชื้อ เหมือนตาลยอดด้วน ไม่มีอะไรเหลืออยู่เลย 142 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
ปัญหาเรื่องนิพพาน คำว่า “นิพพาน” เป็นชื่อของเป้าหมายสูงสุดของชาวพุทธ ตามตำรา นิพพานมี 2 อย่าง 1. นิพพานของพระอรหันต์ที่ยังมีชีวิตอยู่ เรียกตามศัพท์เทคนิคทางพระพุทธศาสนาว่า สอุปาทิเสสนิพพาน นิพพานชนิดน
นิพพานเป็นอายตนะ
144
นิพพานเป็นอายตนะ
…ททกนิกาย อุทาน, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 44 ข้อ 158 หน้า 714. บทที่ 6 ปั ญ ห า เ รื่ อ ง น พ พาน DOU 143 ญหาเรื่อง หาเรื่อง บ
ปัญหาที่ใคร่จะพยายามตอบในตำรานี้ ก็คือว่า นิพพานแบบอภิปรัชญา มีอยู่หรือไม่ คําตอบที่ได้พบในพระไตรปิฎก ยอมรับว่ามี 6.2 นิพพานเป็นอายตนะอย่างหนึ่ง บางสำนักกำลังถูกโจมตีว่า บิดเบือนพระไตรปิฎก เพราะสอนว่
การปฏิเสธเกี่ยวกับอายตนะ
145
การปฏิเสธเกี่ยวกับอายตนะ
…่ ก็มีอยู่ 1 * พุทธชัยมงคลคาถาบรรยาย, ธรรมจักษุ, ปีที่ 83 ฉบับที่ 5 กุมภาพันธ์ 2542 หน้า 17-18. 144 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
ในพระพุทธพจน์นั้น มีการปฏิเสธว่า อายตนะนั้น ไม่ใช่อรูปฌาน 4 ด้วย และอรูปฌาน 4 นั้น เป็นสมาธิขั้นสูง มีสิ่งไร้รูป เช่น ความว่าง (อากาศ) และวิญญาณ เป็นต้น เป็นอารมณ์ เป็นสภาพจิตที่จิตสามารถรับรู้ได้แม้
โลกุตรธรรมและนิพพาน
146
โลกุตรธรรมและนิพพาน
… ขุททกนิกาย อุทาน, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 44 ข้อ 160 หน้า 722. บทที่ 6 ปั ญ ห าเรื่อง นิ พ พาน DOU 145
อตฺถิ ภิกฺขเว อชาติ อภูต อกต์ อสงฺขต์ ฯ โน เจ ติ ภิกฺขเว อภวิสฺส อชาติ อภูต อกต อสงฺขต์ ฯ นธ ชาตสฺส ภูตสฺส กตสฺส สงฺขตสฺส นิสสรณ์ ปญฺญาเยถฯ ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว อตฺถิ อชาติ อภูต อกต์ อสงฺขติ ฯ ตสฺมา ชาต
นิพพานและพระอรหันต์
147
นิพพานและพระอรหันต์
… 157. มก, อุโปสถสูตร, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 44 หน้า 527. 146 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
คัมภีร์อุทานว่า เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ยา จ โลเก สวนฺติโย มหาสมุทท์ อปเปนติฯ ยา จ อนุตลิกขา ธารา ปปตนฺติ น เตน มหาสมุททสฺส อนตฺติ วา ปรตฺต วา ปญฺญายติ เอวเมว โข ภิกฺขเว พหูปิ ภิกขู อนุปาทิเสสาย นิพพานธาตุย
มติฝ่ายเถรวาทเกี่ยวกับพระอรหันต์
148
มติฝ่ายเถรวาทเกี่ยวกับพระอรหันต์
…ตปิฎก), (กรุงเทพฯ : มก, 2538), เล่ม 13 ข้อ 248-251 หน้า 245-248. บทที่ 6 ปั ญ ห า เ รื่ อ ง น พ พาน DOU 147 6 หาเรอง
พระไตรปิฏกบาลี ไม่สอดคล้องกับมติ ในอัคคีวัจฉโคตตสูตร ปริพพาชกชื่ออัคคีวัจฉะ ทูลถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า “พระอรหันต์ดับขันธ์แล้วยังมีอยู่หรือไม่ ?” พระพุทธองค์ตรัสตอบว่า “ดูก่อนวัจฉะ บุคคลเมื่อบัญญัติ
ความหมายของนิพพาน
149
ความหมายของนิพพาน
…ายสฺส สฬายตนวคฺโค (สยามรฏฐสฺส เตปิฎก), (กรุงเทพฯ : มก, 2538), เล่ม 18 ข้อ 754-761 หน้า 456-462. 148 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
ทั้งปวงเป็นอนัตตา คือไม่พึงยึดถือว่า เป็นตัวเราของเรา แม้ว่าจะบรรลุถึงนิพพาน ไม่เกิดอีก แต่ ก็ไม่สูญ เป็นสิ่งที่มีอยู่ แต่ว่าเมื่อถอนธรรมทั้งปวงเสียได้หมด ก็เป็นอันว่า ถอนวาทะที่จะพูด เสียทุกทาง จึงไ
การคำนวณเม็ดทรายและน้ำในมหาสมุทร
150
การคำนวณเม็ดทรายและน้ำในมหาสมุทร
… อปุปเมโย ทุปปริโยคาฬโหฯ เสยฺยถาปิ มหาราช มหาสมุทโทฯ ปั หาเรื่อง บทที่ 6 ปั ญ ห า เ รื่ อ ง น พ พาน DOU 149
แปลว่า พระองค์มีนักคำนวณ หรือนักประเมิน หรือนักประมาณอยู่หรือไม่ ที่จะ คำนวณเม็ดทรายแห่งแม่น้ำคงคาได้ว่า เม็ดทรายมีเท่านี้ หรือว่า เม็ดทรายมีเท่านี้ร้อย หรือว่า เม็ดทรายมีเท่านี้พัน หรือว่า เม็ดทรายมี
การละขันธ์และความลึกซึ้งของธรรม
151
การละขันธ์และความลึกซึ้งของธรรม
…สุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 20 ข้อ 250-251 หน้า 450-451 150 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
แปลว่า “ข้าแต่มหาราชเจ้า เช่นเดียวกันนั้นแล บุคคล เมื่อจะบัญญัติว่า ตถาคตจึง บัญญัติด้วยรูปใด รูปนั้น พระตถาคตละได้แล้ว มีมูลรากตัดขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตอต้นตาล ถึงความเป็นสภาพ ไม่มีอยู่ มีความไม่เกิด
นิพพานและความเข้าใจในธรรม
152
นิพพานและความเข้าใจในธรรม
…(กรุงเทพฯ : มก, 2538), เล่ม 18 ข้อ 720-751 หน้า 450-453. บ ที่ 6 ปั บทที่ 6 ปั ญ ห าเรื่อง นิ พ พาน DOU 151
แต่ถึงจะเป็นสิ่งที่ประณีต าลีกหยั่งถึงได้ยากเพียงใด พระพุทธองค์ก็ตรัสยืนยันว่า คน บางพวกยังอาจรู้ได้ บางพวกก็ไม่สามารถรู้ได้ ดังพระพุทธพจน์ ที่ว่า “ธรรมนี้ เป็นธรรมลุ่มลึก ยากที่จะเห็น ยากที่จะรู้ สง
ลักษณะของนิพพานในพระไตรปิฎก
153
ลักษณะของนิพพานในพระไตรปิฎก
…นอมตะ ไม่รู้จักตาย (เพราะไม่มีการเกิด) อนาสวํ -ไม่มีอาสวะทั้ง 3 คือ กามาสวะ ภวาสวะ และอวิชชาสวะ 152 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
เสสนิพพานนั้น จะต้องสิ้นชีพดับขันธ์ก่อน จึงจะบรรลุถึงได้ เป็นธรรมชาติที่แยกอยู่ต่างหาก จากชีวิตนี้ เพราะถ้ามีอยู่ในชีวิตนี้ ก็ต้องเป็นนิพพานแบบจิตวิทยา พระพุทธองค์คงจะต้องใช้ ศัพท์ว่า ทิฏฐธัมม์ แต่กล
ศัพท์และความหมายในพุทธศาสนา
154
ศัพท์และความหมายในพุทธศาสนา
…ีต์ -เป็นสภาพประณีต สิวํ -เป็นความสุข เยือกเย็น 0 เขม -เกษม ปลอดภัย บทที่ 6 ปั ญ ห าเรื่อง นิ พ พาน DOU 153
อชฺชร์ -ไม่รู้จักแก่ ไม่มีความแก่ (เพราะไม่มีความเกิด) อปโลกินํ -ไม่รู้จักทรุดโทรม ไม่มีอะไรทําลายได้ อนิท สน์ -ไม่มีลักษณะที่เห็นได้ด้วยจักขุ วิญญาณ นิปฺปปญจ์ ไม่มีกิเลสเครื่องทำให้เนิ่นช้า อพภูต -ไ
ผลทางจิตใจของการอธิบายเรื่องนิพพาน
155
ผลทางจิตใจของการอธิบายเรื่องนิพพาน
…่อบรรลุนิพพานเพราะเกิด ความรู้สึกว่า อุตส่าห์ปฏิบัติแทบล้มแทบตาย ในที่สุดกลับพบแต่ความว่างเปล่า 154 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
ตณฺหกฺขย์ -สินความอยาก อจฉริย์ -เป็นธรรมชาติน่าอัศจรรย์ วิราค -ปราศจากราคะ สุทฺธิ -เป็นความบริสุทธิ์ มุตติ -เป็นสภาพพ้น (จากทุกข์ทั้งปวง) (มีผู้อ้างบาลีว่า เทว เม ภิกฺขเว ธมฺมา ธุวา สสสตา นิจจา อมตา
การเสื่อมความนิยมของพระพุทธศาสนาเถรวาท
156
การเสื่อมความนิยมของพระพุทธศาสนาเถรวาท
…จ้งด้วยตนเอง การอธิบายในแง่บวกหรือแง่ลบ จะไม่มี ความหมายใด ๆ ทั้งสิ้น บทที่ 6 ปั ญ ห าเรื่อง นิพพาน DOU 155
มีนักปราชญ์บางคนกล่าวว่า พระพุทธศาสนาแบบเถรวาทเสื่อมความนิยมจากอินเดีย อย่างรวดเร็ว ก็เพราะสอนว่านิพพานเป็นความว่างเปล่านี้เอง เมื่อหลวงจีนยานฉว่างไป สืบทอดพระพุทธศาสนาในอินเดีย ในพุทธศตวรรษที่ 12 นั
ความรู้พื้นฐานก่อนไปวัด
161
ความรู้พื้นฐานก่อนไปวัด
….2 วันวิสาขบูชา วันวิสาขบูชา หมายถึง การบูชาในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ คือวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 (ถ้า 160 DOU คู่มือ พุ ท ธ ม า ม กะ คา
ความรู้พื้นฐานก่อนไปวัด 7.1 วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา วันสำคัญของพระสงฆ์ ได้แก่ วันพระ วันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา วันทอดกฐิน เป็นต้น วันสำคัญเหล่านี้มีคำอธิบายพอสังเข
ความรู้พื้นฐานก่อนไปวัด
162
ความรู้พื้นฐานก่อนไปวัด
…นที่ควรจะเป็น ปี พ.ศ. 2553 เป็นปีอธิกมาส มีเดือน 8 สองครั้ง 7 บทที่ 7 ค ว า ม รู้ พื้นฐาน ก่อนไปวัด DOU 161
เป็นปีที่มีอธิกมาส ก็เลื่อนออกไปเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 7) ในวันนี้ได้มีเหตุการณ์ที่สำคัญ เกี่ยวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 3 ประการ คือ 1) เป็นวันประสูติ 2) เป็นวันตรัสรู้ 3) เป็นวันปรินิพพาน วันวิสาขบู
ความรู้พื้นฐานก่อนไปวัด
163
ความรู้พื้นฐานก่อนไปวัด
…่ำ เดือน 11 เรียกว่าปุริมพรรษา หรือพรรษาต้น หากเข้าระยะนี้ไม่ทันก็ให้เข้าในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 9 162 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
3) ท่านเหล่านั้นมาประชุมพร้อมกันโดยไม่ได้นัดหมาย 4) วันที่ประชุมเป็นวันเพ็ญกลางเดือนมาฆะ หรือ เดือน 3 ด้วยเหตุนี้เอง วันมาฆบูชา จึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “วันจาตุรงคสันนิบาต” แปลว่า วันเป็นที่ประชุมพร้