โลกุตรธรรมและนิพพาน : หน้า 146/210

6.3 ถ้าไม่มีโลกุตตรภูมิ ก็ไม่มีทางหนีจากโลกียภูมิ มีพระพุทธพจน์อีกตอนหนึ่ง ในคัมภีร์อุทาน ที่พระพุทธองค์ทรงยืนยันว่านิพพานมี อยู่ในฐานะเป็น อายตนะ หรือ ภูมิ หรือแดนอีกอันหนึ่งต่างหาก ด้วยเหตุผลที่หนักแน่นยิ่ง พระพุทธองค์ตรัสว่า อตฺถิ ภิกฺขเว อชาติ อภูต อกต์ อสงฺขต์ ฯ โน เจ ติ ภิกฺขเว อภวิสฺส อชาติ อภูต อกต อสงฺขต์ ฯ นธ ชาตสฺส ภูตสฺส กตสฺส สงฺขตสฺส นิสสรณ์ ปญฺญาเยถฯ ยสฺมา จ โข ภิกฺขเว อตฺถิ อชาติ อภูต อกต์ อสงฺขติ ฯ ตสฺมา ชาตสฺส ภูตสฺส กตสฺส สงฺขตสฺส นิสสรณ์ ปญฺญายตีติ V 1 แปลว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมชาติที่ไม่มีเกิด ไม่มีกลับกลาย ไม่มีผู้สร้าง ไม่มี ปัจจัยปรุงแต่ง มีอยู่ ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ถ้าธรรมชาติที่ไม่เกิด ไม่กลับกลาย ไม่มีผู้สร้าง ไม่มี ปัจจัยปรุงแต่งนั้น จักไม่มีไซร้ การสลัดออกเสียซึ่งธรรมชาติที่มีเกิด มีกลับกลาย มีผู้สร้าง มี ปัจจัยปรุงแต่งนั้นก็มีไม่ได้ แต่ภิกษุทั้งหลาย เพราะธรรมชาติที่ไม่เกิด ไม่กลับกลาย ไม่มีผู้สร้าง ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งมีอยู่ การสลัดออกเสียซึ่งธรรมชาติที่มีเกิด มีกลับกลาย มีผู้สร้าง มีปัจจัย ปรุงแต่งจึงมีได้” 6.4 ความหมายของโลกุตรธรรม 9 โลกุตรธรรม 9 ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนาคือ มรรค 4 ได้แก่ โสดา- ปัตติมรรค สกิทาคามิมรรค อนาคามิมรรค อรหัตตมรรค ผล 4 คือ โสดาปัตติผล สกิทาคามิ ผล อนาคามิผล และอรหัตตผล มรรค 4 ผล 4 รวมเป็น 8 ประการนี้ ก็ได้แก่ ดวงจิตที่มี คุณพิเศษ 4 ประการ คือ สว่าง (ญาณ) สะอาด (วิสุทธิ) สงบ (สันติ) สงสาร (กรุณา) โลกุตรธรรม 8 ประการนี้ ก็คือ สอุปาทิเสสนิพพาน นั่นเอง ถ้าโลกุตรธรรมมีเพียงเท่านี้ ท่านก็น่าจะหยุดเพียงแค่นั้น แต่ท่านหาได้หยุดไม่ ยังเพิ่มโลกุตรธรรมที่ 9 คือนิพพานเข้ามา อีก แสดงว่า นิพพานเป็นอมตธาตุ อมตธรรม มีอยู่ต่างหากอย่างไม่มีทางปฏิเสธได้ 1 2 มก, สุตฺตนฺตปิฏเก ขุททกนิกายสฺส อุทาน (สยามรฏฐสฺส เตปิฎก), (กรุงเทพฯ : มก, 2538), เล่ม 24 ข้อ 160 หน้า 207. มก, ตติยนิพพานสูตร, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 44 ข้อ 160 หน้า 722. บทที่ 6 ปั ญ ห าเรื่อง นิ พ พาน DOU 145