DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 431 / 436

…ลัย, 2544), หน้า 378. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 155

การประเมินด้วยปฏิภาณ หรือการโต้ตอบปัญหาได้อย่างรวดเร็ว ทั้งพระภิกษุและ ฆราวาส สามารถประเมินโดยอาศัยแนวทางดังนี้ ประเมินจาก “ความสามารถในการแก้ปัญหาผ่านการทำงาน” เพราะการทำงานมัก จะต้องพบกับปัญหา คนมี

…ะ ไม่ตระหนี่ถี่ เหนียว มีปัญญาสามารถสั่งสอนแนะนำบุคคลที่เราจะไปทำหน้าที่ได้จริง และต้องมีปฏิภาณ 156 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

4. อุปัชฌาย์อาจารย์ที่มีคุณธรรม เพื่อจะได้อาศัยท่านเป็นต้นแบบในการปฏิบัติ ขัดเกลาตนเอง สรุปว่า การจะเป็นอัตตัญญูบุคคล (ความเป็นผู้รู้จักตน) ได้นั้น ต้องประกอบด้วย 1. ต้องเห็นคุณค่าของการประเมินตนเอง

…า 224. 2 ทเลก บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้ อ ง ก า ร 7 ประการ) DOU 157

เป็นยอด เพราะระหว่างการทำหน้าที่กัลยาณมิตร มีทั้งปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้นโดยที่เรา ไม่ได้คาดคิดมาก่อน ฝึกให้รู้ว่าตนเองคือใคร มีความพร้อมหรือไม่พร้อมอย่างไร การรู้จักตนเองเป็นสิ่งที่ สําคัญยิ่ง เมื

…รมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2543), หน้า 125- 126. 158 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

คำว่า จีวร หมายถึง ผ้า ซึ่งพระภิกษุนำมาใช้สอยด้วยวัตถุประสงค์แตกต่างกันไป เช่น ใช้เป็นผ้านุ่งห่ม ที่เรียกว่าไตรจีวร หรือผ้าสำหรับใช้นั่งอาบน้ำ หรือผ้าที่ใช้รองนั่ง เป็นต้น แต่ สำหรับคนทั่ว ๆ ไป จีวรมี

…จากความเจ็บไข้ได้ป่วย บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 159

ปัจจัย 4 ให้ได้ตามวัตถุประสงค์ กล่าวคือ จีวร หรือเครื่องนุ่งห่ม มีวัตถุประสงค์ในการใช้ดังนี้ ลมหรือแดด 1. สำหรับบรรเทาความหนาวและร้อน 2. สําหรับบรรเทาจากการถูกกัดหรือทําร้ายจากสัตว์และแมลง และบรรเทาก

…ื่อย ๆ ได้ ๆ ส่วนนิสัยดี ๆ ที่เกิดจากการบริหารปัจจัย 4 ได้ดี จะเป็นพื้นฐานให้ความคิด คําพูด การ 160 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

2. ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ นอกจากจะเน้นเรื่องการใช้ปัจจัย 4 ตาม วัตถุประสงค์แล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังทรงกําหนดประเภทและปริมาณในการใช้ด้วย ทำให้ ทรัพยากรธรรมชาติถูกนำมาใช้เท่าที่จำเป็น จึงเป

…43), หน้า 129-131. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้องการ 7 ประการ) DOU 161

กระทําในเรื่องอื่นๆ ตามมา ยิ่งถ้าพระภิกษุอาศัยปัจจัย 4 มาใช้ฝึกฝนตนเองจนเกิดเป็นนิสัย ดี ๆ ได้มากเท่าไร คุณธรรมความดีงามที่จะเกิดในใจจะยิ่งมากตามขึ้นไปด้วยเท่านั้น เช่น การ บริโภคอาหาร ท่านพระสารีบุต

…กษุจะต้อง คอยหมั่นดูแลรักษา หรือบำรุงให้อยู่ในสภาพที่ดีตลอดเวลา เพื่อให้อายุการใช้งานยาวนานยิ่ง 162 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

1. การแสวงหาปัจจัย 4 เนื่องจากมีพระบรมพุทธานุญาตว่า พระภิกษุต้องบิณฑบาตเลี้ยงชีพเท่านั้น จึงไม่อาจ จะซื้อหาปัจจัย 4 มาใช้ได้ตามใจตนเอง ดังนั้นเมื่อมีความจำเป็นต้องได้ปัจจัย 4 มา พระภิกษุ จึงต้องแสวงหา

…4), ข้อ 258 หน้า 623. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 163

ขึ้นหรือถ้าหากชารุดเสียหาย ก็ต้องหมั่นซ่อมแซมให้อยู่ในสภาพที่ดีพร้อมใช้งาน เช่น จีวรที่ใช้ ก็ต้องดูแลรักษาความสะอาดให้ดีเวลาซักก็ไม่ขยี้ผ้าแรงเกินไป ไม่บิดผ้าจนทำให้เสียรูปทรงเวลา ฝั่งหรือตากให้แห้ง

…บรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2543), หน้า 131-134. 164 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

2) การกำจัดปัจจัย 4 หมายความว่า หากพระภิกษุใช้สอยปัจจัย 4 จนหมดอายุการ ใช้งานแล้ว หรือจำเป็นต้องทำลายไป จะต้องกำจัดสิ่งนั้นไปให้เหมาะสมตามวิธีการ เช่น ผ้า จีวรเก่าๆที่ไม่ได้ใช้แล้ว อาจนำไปตัดแบ่งเป็น

…กาย, 2540), หน้า 176. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 165

4. กรณี “รับพอดี” ก็จะได้ประโยชน์จากการรับปัจจัย 4 อย่างเต็มที่ดังที่กล่าวมา ดังนั้น ไม่ว่าพระภิกษุจะรับปัจจัย 4 มาอย่างไร ย่อมส่งผลกระทบทั้งต่อนิสัยการ ฝึกฝนอบรมตนเอง และคุณธรรมภายในของพระภิกษุโดยตร

…ยุตตนิกาย สฬายตนวรรค เล่ม 28, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 398. 166 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

1.3 ความอยากได้ (Greedy) หมายถึงไม่เดือดร้อนอะไร หากไม่ได้ปัจจัย 4 นั้นมา แต่ เป็นเพราะว่าโลภอยากได้ ด้วยอำนาจกิเลสภายในของตน หากพิจารณาแล้วพบว่าเป็น “ความจำเป็น” หรือเป็น “ความต้องการ” ก็ให้พิจารณา ร

…หน้า 137-139. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้ อ ง ก า ร 7 ประการ) DOU 167

เมื่อพระภิกษุฝึกฝนอบรมตนเองจนเป็นผู้รู้จักประมาณได้ดีเช่นนี้แล้ว จึงจะเรียก ได้ว่าท่านเป็นทั้ง ธัมมัญญู ผู้รู้จักธรรม อัตถัญญู ผู้รู้จักนัยและนำมาปฏิบัติได้ อัตตัญญู ผู้ รู้จักประเมินคุณธรรมภายในตน แ

…ไป ผู้ที่ มีนิสัยเช่นนี้ เวลาทำทานมักสามารถตัดใจได้โดยง่าย ไม่มีความตระหนี่หวงแหน เมื่อรักษาศีล 168 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

2. ปัจจัย 4 กับวิถีชีวิตของฆราวาส ศนคติที่กล่าวมา ฆราวาสอาจนำปัจจัย 4 มาปรับพิจารณาให้สอดคล้องกับวิถี ชีวิตของตนเองได้ ดังนี้ 1.เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่ม ควรมุ่งใช้ให้ตรงกับวัตถุประสงค์โดยรักษาเสื้อผ้าข

…าง ๆ เช่น รู้จักประมาณ บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลกต้องการ 7 ประการ) DOU 169

ก็ทําได้ง่าย เพราะได้นิสัยมีความละเอียดรอบคอบและระมัดระวัง มีสติสัมปชัญญะที่ดี การ ระมัดระวังกายและวาจาไม่ให้ไปทำความชั่วก็จะทำได้ดีขึ้น เมื่อเป็นอย่างนี้ การเจริญสมาธิ ภาวนาจะก้าวหน้ายิ่ง ๆ ขึ้นไป ค

…ก-อัฏฐก-นวกนิบาต เล่ม 37, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 237-238. 170 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

ในการบริโภคและการใช้จ่ายทรัพย์ รู้จักความพอเหมาะในการพูด การปฏิบัติกิจและทําการ ต่าง ๆ ตลอดจนการพักผ่อนนอนหลับและการสนุกสนานรื่นเริงทั้งหลาย ทำการงานทุกอย่าง ด้วยความเข้าใจวัตถุประสงค์เพื่อผลดีแท้จริง

…1. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้ อ ง ก า ร 7 ประการ) คนดิทเลกตั DOU 171

การทำกิจ 4 ประการ คือ การเรียน การสอบถาม การประกอบความเพียร และการหลีก ออกเร้น การบริหารเวลาให้เป็นกาลัญญบุคคล 1. หลักการบริหารเวลา ในการบริหารเวลา พระภิกษุควรมีความเข้าใจอย่างน้อยที่สุดใน 3 ประเด็นต่

…จก-ฉักกนิบาต เล่ม 36, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), ข้อ 169 หน้า 361. 172 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

2. ต้องเข้าไปหา 3. ต้องเข้าไปนั่งใกล้ 4. ต้องสอบถาม 5. ต้องเงี่ยโสตลงสดับธรรม 6. ต้องฟังแล้วทรงจำไว้ 7. ต้องพิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ทรงจำไว้ 8. ต้องรู้อรรถรู้ธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม เมื่อน

…, ข้อ 54 หน้า 129. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้องการ 7 ประการ) DOU 173 บ

รับคำตอบที่เป็นประโยชน์ พระภิกษุจะต้องฉลาดในการตั้งคำถามให้ดี ซึ่งคำถามที่ถามนี้ อย่าง น้อยน่าจะมีอยู่ 3 ประเภท คือ 1. คำถามว่า “อะไร” เพื่อให้ได้คำตอบที่อธิบาย หรือสามารถให้คำจำกัดความของ ธรรมะที่ถา

…ชฌิมปัณณาสก์ เล่ม 21, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2541), ข้อ 518 หน้า 130. 174 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

3.4) พระภิกษุต้องประกอบด้วยคุณสมบัติของผู้มีความเพียร 5 ประการ คือ ทำความเพียร 1. มีความศรัทธาเชื่อในปัญญาตรัสรู้ธรรมของพระตถาคต 2. มีสุขภาพแข็งแรง ไฟธาตุสําหรับย่อยอาหารสม่ำเสมอ พอเหมาะแก่การ 3. ไม่โ