การฝึกฝนเพื่อเป็นมัตตัญญู : หน้า 178/287

เมื่อพระภิกษุฝึกฝนอบรมตนเองจนเป็นผู้รู้จักประมาณได้ดีเช่นนี้แล้ว จึงจะเรียก ได้ว่าท่านเป็นทั้ง ธัมมัญญู ผู้รู้จักธรรม อัตถัญญู ผู้รู้จักนัยและนำมาปฏิบัติได้ อัตตัญญู ผู้ รู้จักประเมินคุณธรรมภายในตน และเป็นมัตตัญญู ผู้รู้จักประมาณในการรับปัจจัย 4 ได้ อย่างสมบูรณ์ ดังเช่นพุทธพจน์ที่พระองค์ตรัสรับรองไว้ว่า “ภิกษุเป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู ด้วยประการฉะนี้” การฝึกให้เป็นมัตตัญญูสำหรับฆราวาส 1 จากการศึกษาเรื่องมัตตัญญูที่ผ่านมาแม้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงบัญญัติเรื่องปัจจัย 4 ให้แก่พระภิกษุไว้อย่างรัดกุม จนดูเหมือนว่ายากเกินกว่าที่ฆราวาสจะนำมาฝึกปฏิบัติตามได้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ฆราวาสอาจนำหลักการและวิธีการที่ได้ศึกษามาปรับใช้ให้เกิด ประโยชน์กับตนเองได้ในหลายด้าน คือ 1. ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต ประโยชน์ประการแรกที่ฆราวาสสามารถนำมาปรับใช้ เพื่อประโยชน์แก่ตนเองได้ คือ การนําความรู้เรื่องทัศนคติเกี่ยวกับปัจจัย 4 มาใช้ในชีวิตของตนเอง ดังนี้ 1. ทัศนคติที่ว่า “ปัจจัย 4 เป็นความจําเป็นพื้นฐานของชีวิต” ด้วยแนวคิดนี้ จะช่วยให้ ฆราวาสได้ปรับวิธีใช้ปัจจัย 4 ของตนเองใหม่ มาเป็นการใช้ด้วยความแยบคาย โดยคำนึงถึง วัตถุประสงค์ของการใช้ให้มากที่สุด 2. ทัศนคติในด้าน “การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ” จะช่วยให้ฆราวาสคำนึงถึง ความคุ้มค่าในการใช้ปัจจัย 4 มากยิ่งขึ้น เมื่อคำนึงถึงความคุ้มค่า ก็จะต้องมาคำนึงถึงปริมาณ ในการใช้ เพื่อให้สูญเสียทรัพยากรธรรมชาติที่มีค่าให้น้อยที่สุด 3. ทัศนคติที่ว่า “ปัจจัย 4 เป็นเครื่องสร้างนิสัย” ด้วยแนวความคิดนี้ จะช่วยให้ ฆราวาสใช้ปัจจัย 4 ด้วยความรอบคอบระมัดระวัง เพราะทราบว่าการตอกย้ำในการคิด พูด และ ทำในปัจจัย 4 จะมีผลต่อนิสัยทั้งที่ดีและไม่ดีของตนเอง มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2549), หน้า 137-139. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้ อ ง ก า ร 7 ประการ) DOU 167