ความอยากได้และการรับปัจจัย 4 : หน้า 177/287

1.3 ความอยากได้ (Greedy) หมายถึงไม่เดือดร้อนอะไร หากไม่ได้ปัจจัย 4 นั้นมา แต่ เป็นเพราะว่าโลภอยากได้ ด้วยอำนาจกิเลสภายในของตน หากพิจารณาแล้วพบว่าเป็น “ความจำเป็น” หรือเป็น “ความต้องการ” ก็ให้พิจารณา รับตามสมควร แต่หากเป็นเพราะ “ความอยากได้” พระภิกษุต้องรีบหักห้ามใจ และไม่ควรรับ ปัจจัย 4 นั่นเลย ะ 2. พิจารณาโดยอาศัยองค์ประกอบ 3 ประการ คือ (1) ไทยธรรม หรือปัจจัย 4 ของ ผู้ให้ (2) จิต เจตนา หรือความต้องการของผู้ให้ (3) กำลังตามความจำเป็น หรือความ ต้องการของพระภิกษุ โดยอาศัยหลักว่า 2.1 หากผู้ให้มีปัจจัย 4 มาก แต่ต้องการถวายเพียงเล็กน้อย ก็ให้พระภิกษุรับไว้แต่น้อย ตามความต้องการของผู้ให้ 2.2 หากผู้ให้มีปัจจัย 4 น้อย แต่ต้องการถวายมาก ก็ให้พระภิกษุรับไว้แต่น้อย ตาม ปริมาณของปัจจัย 4 ที่มี 2.3 หากผู้ให้มีปัจจัย 4 มากและต้องการถวายมากด้วย พระภิกษุก็ควรรับแต่พอประมาณ ตามความจำเป็นของตนเอง ด้วยหลักการที่กล่าวมา ย่อมจะทำให้การรับปัจจัย 4 ของพระภิกษุมีความพอเหมาะพอดี ซึ่งนอกจากจะทำให้ท่านเป็นที่ตั้งแห่งความเลื่อมใสศรัทธาของสาธุชนแล้ว ปัจจัย 4 ที่รับมานี้ ยังจะเกื้อกูลต่อการใช้ชีวิต และการบำเพ็ญสมณกิจ เพื่อขัดเกลากาย วาจา ใจ และเพิ่มพูน คุณธรรมของท่านให้ก้าวหน้ายิ่ง ๆ ขึ้นไปอีกด้วย สรุปว่า การจะเป็นมัตตัญญูบุคคล(ความเป็นผู้รู้จักประมาณ) ได้นั้น ต้อง ประกอบด้วย 1. สามารถบริหารควบคุมปัจจัย 4 โดยต้องรู้จักวิธี “การรับ” ที่ถูกต้อง 2. สามารถนำปัจจัย 4 มาใช้เป็นอุปกรณ์สำหรับฝึกฝนอบรมตนเองให้มี คุณธรรมก้าวหน้าได้ มหามกุฏราชวิทยาลัย, “รถสูตร” พระสูตร และ อรถถกถา แปล สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค เล่ม 28, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 398. 166 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2