การดูแลรักษาปัจจัย 4 : หน้า 174/287

ขึ้นหรือถ้าหากชารุดเสียหาย ก็ต้องหมั่นซ่อมแซมให้อยู่ในสภาพที่ดีพร้อมใช้งาน เช่น จีวรที่ใช้ ก็ต้องดูแลรักษาความสะอาดให้ดีเวลาซักก็ไม่ขยี้ผ้าแรงเกินไป ไม่บิดผ้าจนทำให้เสียรูปทรงเวลา ฝั่งหรือตากให้แห้ง ต้องระวังไม่ให้ถูกแดดจัดไป เพราะจะทำให้สีซีดได้ง่าย เวลาเก็บรักษาก็พับ ให้เรียบร้อย และเก็บรักษาไว้ในที่แห้งเพื่อไม่ให้ราขึ้น เป็นต้น ในปัจจัย 4 อื่น ๆ ที่แม้จะมีลักษณะของการใช้แตกต่างกันไป ก็ยังคงใช้หลักการเดียวกัน ซึ่งการรู้จักดูแลปัจจัย 4 อย่างนี้ ย่อมทำให้พระภิกษุเป็นที่ตั้งแห่งความเลื่อมใสศรัทธา ปัจจัย 4 ที่ได้มาก็จะเป็นประโยชน์อย่างเต็มที่บริบูรณ์ แต่หากพระภิกษุขาดความระมัดระวังไม่ดูแล รักษาปัจจัย 4 ที่ได้มาให้ดีพอ ย่อมเกิดผลในทางตรงกันข้าม คือ สาธุชนก็จะมีความเลื่อมใส ศรัทธาลดน้อยลง ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา เพราะ พระภิกษุต้องอาศัยปัจจัย 4 ที่ได้มาจากสาธุชน ดังที่พระพุทธองค์ตรัสถึงความเสื่อมจากการ ไม่ดูแลข้าวของ ไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตระกูลใดตระกูลหนึ่งถึงความเป็นใหญ่ในโภคทรัพย์แล้ว ย่อม ไม่ตั้งอยู่ได้นานเพราะสถาน 4 หรือสถานใดสถานหนึ่ง...คือ 1. ไม่แสวงหาพัสดุที่หายแล้ว 2. ไม่ซ่อมแซมพัสดุที่คร่ำคร่า 3. ไม่รู้จักประมาณในการบริโภค 4. ตั้งสตรีหรือบุรุษทุศีลให้เป็นพ่อบ้านแม่เรือน” 5. การสละ และการกำจัดปัจจัย 4 ในขั้นตอนที่ 5 นี้แบ่งออกเป็น 2 วิธี 9 1) การสละ หมายถึง เมื่อได้รับปัจจัย 4 มาแล้ว หากเห็นว่าสามารถแบ่งปันปัจจัย 4 ให้เป็นประโยชน์แก่เพื่อนสหธรรมิกผู้ประพฤติธรรมได้ก็ควรทำ หรือบางครั้งได้ปัจจัย 4 ที่มี ความประณีตมาก เหมาะสมแก่ผู้มีคุณธรรมมากกว่าตน เช่น พระเถระผู้มีคุณธรรม หรือพระ อุปัชฌาย์อาจารย์ ก็อาจน้อมนำปัจจัย 4 นั้นถวายให้ท่านได้ใช้สอย มหามกุฏราชวิทยาลัย, “กุลสูตร” พระสูตร และ อรถถกถา แปล อังคุตตรนิกาย จตุกนิบาต เล่ม 35, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2544), ข้อ 258 หน้า 623. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 163