การสอบถามเพื่อความเข้าใจ : หน้า 184/287

รับคำตอบที่เป็นประโยชน์ พระภิกษุจะต้องฉลาดในการตั้งคำถามให้ดี ซึ่งคำถามที่ถามนี้ อย่าง น้อยน่าจะมีอยู่ 3 ประเภท คือ 1. คำถามว่า “อะไร” เพื่อให้ได้คำตอบที่อธิบาย หรือสามารถให้คำจำกัดความของ ธรรมะที่ถามนั้นได้ชัดเจนห 2. คำถามว่า “ทำไม” เพื่อให้ได้คําตอบที่อธิบายถึงเหตุและผล รวมทั้งนัยของธรรมะนั้น 3. คำาถามว่า “อย่างไร” เพื่อให้ได้ค่าตอบที่อธิบายถึงวิธีการปฏิบัติให้เกิดผล การฉลาดถาม นอกจากจะทำให้พระภิกษุได้รับคำตอบที่เป็นประโยชน์อย่างมหาศาล ต่อการฝึกฝนอบรมตนเองแล้ว ยังทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจที่สามารถนำไปถ่ายทอดเพื่อ เป็นประโยชน์กับผู้อื่นได้อีกทางหนึ่ง ดังตัวอย่างของพระอานนท์ ด้วยความที่ท่านเป็นผู้ได้รับ พรสําคัญจากพระบรมศาสดา สามารถเข้าเฝ้าเพื่อถามปัญหาที่สงสัยได้ เพราะพรข้อนี้ จึง ทำให้ท่านเป็นผู้ที่มีความรู้แตกฉาน และมีคุณูปการกับพระพุทธศาสนานานัปการ นอกจาก นั้นท่านยังเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุใดในทางพหูสูตด้วย ดังนั้นการสอบถามจากครูบาอาจารย์หรือ ท่านผู้รู้ทั้งหลาย จึงมีความสำคัญต่อความก้าวหน้าในการพัฒนาคุณธรรมของพระภิกษุโดยตรง 3) การประกอบความเพียร หรือหมายถึงการเจริญสมาธิภาวนา แนวทางในการ ปฏิบัติโดยทั่วไป คือ 3.1) พระภิกษุต้องไม่เป็นผู้เกียจคร้าน 3.2) พระภิกษุต้องมีความคิดน้อมไปทางที่จะได้ปรารภความเพียร เช่น ไม่ว่าจะ ทำการงานจนเหน็ดเหนื่อย เดินทางไกลจนเมื่อยล้า หรือว่าจะหิวกระหายเพียงไหน จะทุกข์ ทรมานจากความเจ็บไข้ได้ป่วยเพียงไร พระภิกษุต้องคิดสอนตนเองให้ได้ ว่าถึงอย่างไรเราก็จะ ต้องทำความเพียร 3.3) พระภิกษุต้องอยู่ในสถานภาพและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม อย่างน้อยก็ไม่ได้ อยู่ในยามที่พระพุทธองค์ตรัสเอาไว้ว่าไม่เหมาะสมแก่การทําความเพียร คือ 1 1. สมัยที่พระภิกษุมีอายุมาก เป็นคนแก่ ถูกความชราครอบงำ เล่มเดียวกัน, ข้อ 54 หน้า 129. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้องการ 7 ประการ) DOU 173 บ