การบริโภคอาหารและวงจรปัจจัย 4 : หน้า 172/287

กระทําในเรื่องอื่นๆ ตามมา ยิ่งถ้าพระภิกษุอาศัยปัจจัย 4 มาใช้ฝึกฝนตนเองจนเกิดเป็นนิสัย ดี ๆ ได้มากเท่าไร คุณธรรมความดีงามที่จะเกิดในใจจะยิ่งมากตามขึ้นไปด้วยเท่านั้น เช่น การ บริโภคอาหาร ท่านพระสารีบุตรเถระ พระอัครสาวกเบื้องขวา ผู้มีปัญญาเป็นเลิศกว่าภิกษุสา วกองค์ใด ให้แนวทางในการบริโภคอาหารไว้ว่า “ภิกษุเมื่อบริโภคอาหาร จะเป็นของสดหรือของแห้งก็ตาม ไม่ควรติดใจจนเกินไป ควร เป็นผู้มีท้องพร่อง มีอาหารพอประมาณ มีสติอยู่ การบริโภคอาหารยังอีก 4-5 ค่าจะอิ่ม ควรงดเสีย แล้วดื่มนํ้าเป็นการสมควร เพื่อความอยู่สบายของภิกษุผู้มีใจเด็ดเดี่ยว” จะเห็นว่า แม้ในเรื่องอาหาร ก็ยังสามารถประมาณปริมาณที่ควรบริโภคได้เช่นเดียวกัน โดยอาศัยความอิ่มอาหารในมื้อนั้น ๆ ของแต่ละคนมาเป็นเกณฑ์ในการประมาณ โดยไม่ว่าจะ ฉันอาหารไปมากน้อยเพียงใดก็ตาม หากรู้สึกว่า ถ้าได้ฉันอีกประมาณ 4-5 คำ เราก็จะอิ่มพอดี ถ้าเป็นอย่างนี้ ท่านให้หยุดฉัน แล้วดื่มน้ำตาม ปริมาณที่ฉันไปก็จะพอดีกับร่างกาย คือ ทำให้ อิ่มสบาย ไม่อึดอัด เหมาะแก่การปฏิบัติธรรม วงจรปัจจัย 4′ หากจะมองวงจรของปัจจัย 4 ที่เข้ามามีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของพระภิกษุให้ ครอบคลุมแล้ว เราอาจแบ่งออกได้เป็น 5 ขั้นตอน ดังนี้ 1. การแสวงหาปัจจัย 4 2. การรับปัจจัย 4 3. การบริโภคใช้สอยปัจจัย 4 4. การดูแลรักษาปัจจัย 4 5. การสละ และการกำจัดปัจจัย 4 2 มหามกุฏราชวิทยาลัย, “สารีปุตตเถรคาถา” พระสูตร และ อรถถกถา แปล ขุททกนิกาย เถรคาถา เล่มที่ 53, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2545), หน้า 229. 2 มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2543), หน้า 129-131. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้องการ 7 ประการ) DOU 161