หน้าหนังสือทั้งหมด

วิตกและจริต
63
วิตกและจริต
(ยานี) มักนอนขี้เซา อันกามวิตกนี ใจคอเงียบเหงา มิได้อาจอง ไม่สู้แต่งตัว ใจมัวแต่หลง มิสู้บรรจง นุ่งห่มกินนอน จริตสามนี้ ย่อมเกิดมีแก่หญิงชาย ด้วยโลกเข้าเป็นนาย จึงบรรยายคิดซอกซอน วิตกถึงทรัพย์สิน บ้าง
(ยานี) มักนอนขี้เซา อันกามวิตกนี ใจคอเงียบเหงา มิได้อาจอง ไม่สู้แต่งตัว ใจมัวแต่หลง มิสู้บรรจง นุ่งห่มกินนอน จริตสามนี้ ย่อมเกิดมีแก่หญิงชาย ด้วยโลกเข้าเป็นนาย จึงบรรยายคิดซอกซอน วิตกถึงทรัพย์สิน บ้าง
ความคิดของคนจน
64
ความคิดของคนจน
เวทนาแต่คนจน คิดซุนซนดั่งคนบ้า พอใจมียศถา จิตกามามีเหมือนกัน ไม่เจียมตัวยากไร้ คิตจะได้ที่มีมัน ตัวไพร่ใจอมสัน มักหวานมันเหมือนผู้ดีฯ จะใครได้ทีรูปงาม เป็นเชื้อนามเขามั่งมี คิดไปให้ยินดี เกิดมั่งมีในน
เวทนาแต่คนจน คิดซุนซนดั่งคนบ้า พอใจมียศถา จิตกามามีเหมือนกัน ไม่เจียมตัวยากไร้ คิตจะได้ที่มีมัน ตัวไพร่ใจอมสัน มักหวานมันเหมือนผู้ดีฯ จะใครได้ทีรูปงาม เป็นเชื้อนามเขามั่งมี คิดไปให้ยินดี เกิดมั่งมีในน
การเทียบพุทธศักราช
65
การเทียบพุทธศักราช
เรื่องพิเศษ พุทธกาลยุคต้น "การเทียบพุทธศักราช" โดย ชัยสิริ สมุทวณิช ต่อจากฉบับที่แล้ว พระพุทธรูปหินทรายโบราณ ในพิพิธภัณฑ์เมืองมถุรา อินเดีย ปัญหาสำคัญที่สุดสำหรับผู้ศึกษาศาสนาพุทธก็คือ จะมีมติอย่างไรเ
พระพุทธรูปหินทรายโบราณ ในพิพิธภัณฑ์เมืองมถุรา อินเดีย ปัญหาสำคัญที่สุดสำหรับผู้ศึกษาศาสนาพุทธก็คือ จะมีมติอย่างไรเกี่ยวกับ เรื่องพุทธศักราช? เหตุที่เรื่องนี้เป็นปัญหา เพราะปัจจุบันเราเชื่อในมติของลังก
สรุป ๒๐ มติเกี่ยวกับปีที่พระพุทธเจ้าดับขันธปรินิพพาน
66
สรุป ๒๐ มติเกี่ยวกับปีที่พระพุทธเจ้าดับขันธปรินิพพาน
อาจารย์ได้สรุป ๒๐ มติไว้ในหนังสือดังกล่าว ซึ่งกระผมเห็นสมควรนำมาพิจารณากันอีกครั้ง เป็นการสรุปสั้นดังนี้ สรุป ๒๐ มติเกี่ยวกับปีที่พระพุทธเจ้าดับขันธปรินิพพาน ๑. คำนวนในบันทึกของฟาเรียน ๒. มติฮวบหลิน (
อาจารย์ได้สรุป ๒๐ มติไว้ในหนังสือดังกล่าว ซึ่งกระผมเห็นสมควรนำมาพิจารณากันอีกครั้ง เป็นการสรุปสั้นดังนี้ สรุป ๒๐ มติเกี่ยวกับปีที่พระพุทธเจ้าดับขันธปรินิพพาน ๑. คำนวนในบันทึกของฟาเรียน ๒. มติฮวบหลิน (
ศิลปะอินเดียโบราณ
67
ศิลปะอินเดียโบราณ
(ภาพซ้ายล่าง) "พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงแสดงธรรมแก่พระสงฆ์สาวก เทวดา พรหม” ภาพเขียนเพดานถ้ำที่ดัมบูลา ใกล้สิกิริยา ประเทศศรีลังกา (ภาพขวา) โตรณะ หรือซุ้มประตูที่สาญจี ทางเข้าสถูปสาญจี สร้างในสมัยพระเจ้า
(ภาพซ้ายล่าง) "พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงแสดงธรรมแก่พระสงฆ์สาวก เทวดา พรหม” ภาพเขียนเพดานถ้ำที่ดัมบูลา ใกล้สิกิริยา ประเทศศรีลังกา (ภาพขวา) โตรณะ หรือซุ้มประตูที่สาญจี ทางเข้าสถูปสาญจี สร้างในสมัยพระเจ้า
อาณาจักรซาซาเนียน
68
อาณาจักรซาซาเนียน
อาณาจักรซาซาเนียน SASANIAN EMPIRE กุษาณะและสักกะ KUSANAS & SAKAS มัทรัส การตรปุระ MADRAS KARTRPURA 2 - มกรา 5 เนปาล NEPALA อิจฉวี LICCHA อโยธยา 1 Ayodhya 5 ยุเธยัส YAUDHEYAS มาลวัส MĀLAVAS อารชุน อายน
อาณาจักรซาซาเนียน SASANIAN EMPIRE กุษาณะและสักกะ KUSANAS & SAKAS มัทรัส การตรปุระ MADRAS KARTRPURA - มกรา เนปาล NEPALA อิจฉวี LICCHA อโยธยา Ayodhya ยุเธยัส YAUDHEYAS มาลวัส MĀLAVAS อารชุน อายนัส ARJUN
อาณาจักรคุปตะ
69
อาณาจักรคุปตะ
กามรูป KAMARŪPA ตะวากะ DAVĀKA ไวสาลี Vaisall ปาฏลีบุตร Pāfaliputra ปุณฑร-วัฒนะ PUNDRA-VARDHANA 2 สะมะตะกะ SAMATATA 3 เวงคี Vengi - สาลางก-อายนัส SĀLĀŅK AYANAS หมายเลข 1 อาณาจักรพระเจ้าจันทรคุปต์ที่ ๑
กามรูป KAMARŪPA ตะวากะ DAVĀKA ไวสาลี Vaisall ปาฏลีบุตร Pāfaliputra ปุณฑร-วัฒนะ PUNDRA-VARDHANA สะมะตะกะ SAMATATA เวงคี Vengi - สาลางก-อายนัส SĀLĀŅK AYANAS หมายเลข 1 อาณาจักรพระเจ้าจันทรคุปต์ที่ ๑ No.
อิทธิพลของกรีกในอินเดีย
70
อิทธิพลของกรีกในอินเดีย
พระยามิลินท์เป็นกรีก และเป็น กรีกในยุคที่อเล็กซานเดอร์สิ้นพระชนม์ ไปแล้ว เซียเรียกพวกทหารและประชาชนกรีก การที่ชนเผ่าต่าง ๆ อยู่บริเวณนั้น และประชากรมิใช่คนอินเดียท้องถิ่น แต่ ในยุคพระเจ้าอเล็กซานเดอร์
พระยามิลินท์เป็นกรีก และเป็น กรีกในยุคที่อเล็กซานเดอร์สิ้นพระชนม์ ไปแล้ว เซียเรียกพวกทหารและประชาชนกรีก การที่ชนเผ่าต่าง ๆ อยู่บริเวณนั้น และประชากรมิใช่คนอินเดียท้องถิ่น แต่ ในยุคพระเจ้าอเล็กซานเดอร์
ตักสิลาและการศึกษาในยุคโบราณ
71
ตักสิลาและการศึกษาในยุคโบราณ
พระพุทธรูปในตักสิลา เมืองมหา วิทยาลัยพุทธศาสนาแห่งแรกของโลก อยู่ห่างจากกรุงอิสลามาบัด (ปากีสถาน) ไปทางทิศตะวันตก ๓๒ กิโลเมตร เคยรุ่งเรืองเมื่อประมาณ ๖๐๐-๕๐๐ ปีก่อน ค.ศ. ตักสิลาเป็นสำนักเรียน ศิลปวิทยา
พระพุทธรูปในตักสิลา เมืองมหา วิทยาลัยพุทธศาสนาแห่งแรกของโลก อยู่ห่างจากกรุงอิสลามาบัด (ปากีสถาน) ไปทางทิศตะวันตก ๓๒ กิโลเมตร เคยรุ่งเรืองเมื่อประมาณ ๖๐๐-๕๐๐ ปีก่อน ค.ศ. ตักสิลาเป็นสำนักเรียน ศิลปวิทยา
ศิลปะคันธาระและอิทธิพลทางปรัชญา
72
ศิลปะคันธาระและอิทธิพลทางปรัชญา
รูปสลักพุทธประวัติ ศิลปะคันธาระ เมืองตักสิลา ฝ่ายตะวันตกมาเปรียบเทียบแล้ว เราก็ จะไม่สามารถมีมติที่ชัดเจนลงไปได้ นอกจากนี้เหตุการณ์หลายเหตุ การณ์ที่ยังมืดมนอยู่ ก็ต้องเป็นเรื่องที่ ต้องมีการศึกษากันอย
รูปสลักพุทธประวัติ ศิลปะคันธาระ เมืองตักสิลา ฝ่ายตะวันตกมาเปรียบเทียบแล้ว เราก็ จะไม่สามารถมีมติที่ชัดเจนลงไปได้ นอกจากนี้เหตุการณ์หลายเหตุ การณ์ที่ยังมืดมนอยู่ ก็ต้องเป็นเรื่องที่ ต้องมีการศึกษากันอย
มัธยมกะและอนาคตของมัธยมกะ
73
มัธยมกะและอนาคตของมัธยมกะ
มัธยมกะและอนาคตของมัธยมกะ (ต่อจากฉบับที่แล้ว) ต่อไปนี้ ผู้เขียนย้อนกลับมากล่าว ถึงตัวแปร ๔ ประเภทที่แตกต่างกันไป ตามหลักการเชื่อมโยงด้วยเหตุผลระหว่าง คำว่า ควันและไฟ คือ - ตัวแปรที่เราทำนายได้ว่า จะต้
มัธยมกะและอนาคตของมัธยมกะ (ต่อจากฉบับที่แล้ว) ต่อไปนี้ ผู้เขียนย้อนกลับมากล่าว ถึงตัวแปร ๔ ประเภทที่แตกต่างกันไป ตามหลักการเชื่อมโยงด้วยเหตุผลระหว่าง คำว่า ควันและไฟ คือ - ตัวแปรที่เราทำนายได้ว่า จะต้
การโต้เถียงในวิภาษวิธี
74
การโต้เถียงในวิภาษวิธี
"X" และตัว “Y” ถึงแม้ต่างฝ่ายต่างก็ คิดว่าตนพูดถึงเรื่องเดียวกันก็ตาม - การโต้เถียงที่รูปประโยคตรรก วิทยาไม่สัมพันธ์กันคือ "-p>g" และ "p>-g" ฝ่ายอาภิธรรมิกะทั้ง ๒ สำนัก คือเถรวาทและบุคคลวาท ไม่สามารถแ
"X" และตัว “Y” ถึงแม้ต่างฝ่ายต่างก็ คิดว่าตนพูดถึงเรื่องเดียวกันก็ตาม - การโต้เถียงที่รูปประโยคตรรก วิทยาไม่สัมพันธ์กันคือ "-p>g" และ "p>-g" ฝ่ายอาภิธรรมิกะทั้ง ๒ สำนัก คือเถรวาทและบุคคลวาท ไม่สามารถแ
การใช้วิภาษวิธีของนาคารชุน
75
การใช้วิภาษวิธีของนาคารชุน
อย่างไร? เพราะแสงสว่างย่อมทำลาย นาคารชุนมีชื่อเรียกว่า “ประสังควากยะ” ความมืด (คาถาที่ ๓๗) การกล่าวว่าแสงจะสว่างเมื่อไฟติด ย่อมไม่ถูกต้อง เพราะในขณะที่ไฟติดนั้น ไฟจะไม่เจอความมืด (คาถาที่ ๓๘) หรือถ้าไ
อย่างไร? เพราะแสงสว่างย่อมทำลาย นาคารชุนมีชื่อเรียกว่า “ประสังควากยะ” ความมืด (คาถาที่ ๓๗) การกล่าวว่าแสงจะสว่างเมื่อไฟติด ย่อมไม่ถูกต้อง เพราะในขณะที่ไฟติดนั้น ไฟจะไม่เจอความมืด (คาถาที่ ๓๘) หรือถ้าไ
การเชื่อมโยงคำในตรรกวิทยา
76
การเชื่อมโยงคำในตรรกวิทยา
ประเด็น มาวางเทียบเคียงกันให้เห็น วิภาษวิธีจะทำให้ผู้ฟังสามารถเทียบเคียง ตรง ๆ ทั้งหมด เพราะการอ้างเหตุผล การเชื่อมโยงคำ ๒ คำที่ตรงข้ามกัน ตรง ๆ แต่ละอย่างจะสมเหตุสมผลก็ต่อ เพื่อหาเหตุนำมาใช้เป็นหลักฐ
ประเด็น มาวางเทียบเคียงกันให้เห็น วิภาษวิธีจะทำให้ผู้ฟังสามารถเทียบเคียง ตรง ๆ ทั้งหมด เพราะการอ้างเหตุผล การเชื่อมโยงคำ ๒ คำที่ตรงข้ามกัน ตรง ๆ แต่ละอย่างจะสมเหตุสมผลก็ต่อ เพื่อหาเหตุนำมาใช้เป็นหลักฐ
วิภาษวิธีของมัธยมกะ
77
วิภาษวิธีของมัธยมกะ
9. ๒. สองความคิดเข้าด้วยกันไม่ ใจที่มีพลังที่จะสา ลังที่จะสามารถแสวงหา นาคารชุน ภายหลังเป็นเมืองหลวง ฤดูร้อนของ หลักฐานที่มีจริงอยู่ภายนอกความคิด ต่างหากที่เป็นผู้คิดค้นวิภาษวิธีของมัธยมกะ กษัตริย์ราช
สองความคิดเข้าด้วยกันไม่ ใจที่มีพลังที่จะสา ลังที่จะสามารถแสวงหา นาคารชุน ภายหลังเป็นเมืองหลวง ฤดูร้อนของ หลักฐานที่มีจริงอยู่ภายนอกความคิด ต่างหากที่เป็นผู้คิดค้นวิภาษวิธีของมัธยมกะ กษัตริย์ราชวงศ์กุ
อโศกกับวิเนตา
78
อโศกกับวิเนตา
พ ๗๖ กัลยา ณ มิตร perus ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า B U บท ๑๑ อโศกกับวิเนตา ายวันหนึ่ง อโศกรู้สึกไม่ค่อยสบายพระทัยมีความคิดกังวลหลาย เรื่องวนเวียนอยู่ในสมอง จึงออกเดินเล่นในพระราชอุทยาน ดูดอกไม้ผลนาน
พ ๗๖ กัลยา ณ มิตร perus ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า B U บท ๑๑ อโศกกับวิเนตา ายวันหนึ่ง อโศกรู้สึกไม่ค่อยสบายพระทัยมีความคิดกังวลหลาย เรื่องวนเวียนอยู่ในสมอง จึงออกเดินเล่นในพระราชอุทยาน ดูดอกไม้ผลนาน
การสนทนาของอโศกและวิเนตา
79
การสนทนาของอโศกและวิเนตา
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช ไว้ มองลอดกิ่งพิกุลขึ้นไปเบื้องบนเห็นท้องฟ้าสีคราม มีเกล็ดเมฆระบายอยู่ทั่ว นกเล็ก ๆ หลายตัวร่อนถลา วนเวียนอยู่ ณ บริเวณนั้นครู่หนึ่งแล้วลงมาจับกิ่งพิกุล กระโดดจากกิ่งน
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช ไว้ มองลอดกิ่งพิกุลขึ้นไปเบื้องบนเห็นท้องฟ้าสีคราม มีเกล็ดเมฆระบายอยู่ทั่ว นกเล็ก ๆ หลายตัวร่อนถลา วนเวียนอยู่ ณ บริเวณนั้นครู่หนึ่งแล้วลงมาจับกิ่งพิกุล กระโดดจากกิ่งน
ความคิดของอโศก
80
ความคิดของอโศก
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช ฝ่ายเดียว ทำไมเพศหญิงจึงต้องทนยอมรับความ อึดอัด ความไม่สะดวกโดยประการทั้งปวงตามระเบียบ ที่ผู้ชายตราขึ้นโดยไม่มีเงื่อนไขข้อแม้” วิเนตาถาม พร้อมด้วยจ้องมองอโศกเหมือนจะคา
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช ฝ่ายเดียว ทำไมเพศหญิงจึงต้องทนยอมรับความ อึดอัด ความไม่สะดวกโดยประการทั้งปวงตามระเบียบ ที่ผู้ชายตราขึ้นโดยไม่มีเงื่อนไขข้อแม้” วิเนตาถาม พร้อมด้วยจ้องมองอโศกเหมือนจะคา
ความสัมพันธ์ระหว่างอโศกและวิเนตา
81
ความสัมพันธ์ระหว่างอโศกและวิเนตา
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช เงางามอยู่แล้วกระทบแสงสุริยาเมื่อจวนอัสดงดูเป็น เงางามวาบวับ ขับให้ริมฝีปากสีชมพูเรือดูงามอำไพ ยิ่งขึ้น "ท่านจะชมเมฆ ชมฟ้าก็ชมเถิด ทำไมจึง ต้องมาชมข้าพเจ้าด้วย” วิเนตา
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช เงางามอยู่แล้วกระทบแสงสุริยาเมื่อจวนอัสดงดูเป็น เงางามวาบวับ ขับให้ริมฝีปากสีชมพูเรือดูงามอำไพ ยิ่งขึ้น "ท่านจะชมเมฆ ชมฟ้าก็ชมเถิด ทำไมจึง ต้องมาชมข้าพเจ้าด้วย” วิเนตา
การศึกษาและการเดินทางของอโศก
82
การศึกษาและการเดินทางของอโศก
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช พระญาติ แม้จะไม่ใกล้ชิดนัก แต่ก็นับเนื่องอยู่ใน พระราชวงศ์โมริยะนั่นเอง ทั้งสองทรงมีพระอัธยาศัยต้องกัน และอยู่ใน ชันษาไล่เลี่ยกัน วิเนตาเป็นสตรีที่เอาอกเอาใจคนเก่ง มีค
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช พระญาติ แม้จะไม่ใกล้ชิดนัก แต่ก็นับเนื่องอยู่ใน พระราชวงศ์โมริยะนั่นเอง ทั้งสองทรงมีพระอัธยาศัยต้องกัน และอยู่ใน ชันษาไล่เลี่ยกัน วิเนตาเป็นสตรีที่เอาอกเอาใจคนเก่ง มีค