ข้อความต้นฉบับในหน้า
มัธยมกะและอนาคตของมัธยมกะ
(ต่อจากฉบับที่แล้ว)
ต่อไปนี้ ผู้เขียนย้อนกลับมากล่าว
ถึงตัวแปร ๔ ประเภทที่แตกต่างกันไป
ตามหลักการเชื่อมโยงด้วยเหตุผลระหว่าง
คำว่า ควันและไฟ คือ
- ตัวแปรที่เราทำนายได้ว่า จะต้องมี
ทั้งควันและไฟอยู่ เช่น ครัว และอื่น ๆ
- ตัวแปรที่เราทำนายได้ว่า มีควัน
หรือไฟอย่างใดอย่างหนึ่งอยู่ด้วยกัน หรือ
แยกออกจากกัน เช่น ทะเลสาบ และถัง
เก็บน้ำ เป็นต้น (สิ่งของทั้งสองประเภท
นี้ ทำให้เกิดตัวแปรที่เป็นไปตามกฎ ๒ ข้อ
ที่จะทำให้เกิดวินิจฉัยที่สมเหตุสมผล)
- ตัวแปรที่เราทำนายได้ว่า มีควัน
แต่ไม่มีไฟ ประโยคนี้ มีสัญลักษณ์
"p>-q" และ
วิทยาที่เป็นไปตามกฎ ๒ ข้อถูกต้อง
เหมือนกัน กล่าวคือ
เสียง
"เสียงที่เปล่งออกมา
[ศัพท์ ซึ่งเราจะใช้สัญลักษณ์ 5) เป็น
ผลอันเกิดจากความพยายามของมนุษย์
"((s) = ศัพท์ประเภทหนึ่ง ที่พยายะให้
คำจำกัดความว่าเป็น "ผลอันเกิดจาก
ความพยายามของมนุษย์”], และ "มัน
ไม่เที่ยง " ((s)-B; ("B" = "เที่ยง")] และ
"เสียงที่เปล่งออกมา ๑ เสียง
=
(1) ที่เราได้ยิน (หรือที่เราเข้าใจหรือใช้
สื่อสารกันได้” [(to ศัพท์ประเภท
หนึ่ง ที่มีมางสาให้คำจำกัดความว่า "ที่
เราได้ยิน”, และ “มันเที่ยง” [(1)B]
เพราะฉะนั้น การโต้เถียงระหว่างสำนัก
นยายะ และสำนักมีบางสาของฮินดู จึง
เขียนออกมาได้ในรูป "(s) >(s)-B" VS "
(t)>(t)B” ปัญหาก็คือ ต่างฝ่ายต่างคิดว่า
ตนพูดถึงคำ ๆ เดียวกันและเรื่องเดียวกัน
คือ "ศัพท์” แต่จริง ๆ แล้ว มันไม่ได้
เป็นอย่างนั้น และเมื่อใช้แนววิเคราะห์
ๆ
- ตัวแปรที่เราทำนายได้ว่าไม่มีควัน
แต่มีไฟ ประโยคนี้มีสัญลักษณ์ "g-p"
ต่อไปนี้ ผู้เขียนจะขอกล่าวถึงการโต้เถียง
กันระหว่างฮินดู ๒ สำนัก และระหว่าง
อาภิธรรมิกะในพระพุทธศาสนา ๒ สำนัก
ว่ามีอะไรที่เหมือน ๆ กัน กล่าวคือ ทั้ง ๆ
ที่คู่โต้แย้งแต่ละคู่ พูดถึงคำ ๆ เดียวกัน และการใช้สัญลักษณ์ข้างต้นกับการโต้
แต่กลับสรุปประเด็นกันไปคนละทาง ได้ เถียงกันระหว่างเถรวาทและบุคคลวาท
แก่ คำว่า "ศัพท์” นักตรรกวิทยาของ
ในพระพุทธศาสนาแล้ว เราก็จะเขียนรูป
สำนักนยายะของฮินดู สรุปว่า ศัพท์ การโต้เถียงของเถรวาทเรื่องบุคคลด้วย
“ไม่เที่ยง” ในขณะที่นักภาษาศาสตร์
ของสำนักมีบางสาของฮินดู สรุปว่า ศัพท์
"เที่ยง”
อย่างไรก็ดี เถรวาทและบุคคลวาท
ในพระพุทธศาสนา กลับมีการโต้แย้งด้วย
การปฏิเสธในตอนแรก และยืนยันใน
ตอนหลังได้ดังนี้ “(x)-p>(x)" ในทำนอง
เดียวกัน บุคคลวาทก็ได้ยืนยันในตอนแรก
และปฏิเสธในตอนหลังว่า "(y)p>(y)-q"
ถ้าจะพูดให้เข้าใจง่ายขึ้น
เหตุผลที่ยุ่งยากซับซ้อนยิ่งไปกว่านยายะ ล้มเหลวลงได้ก็เพราะ
และมีบางสาเสียอีก ทั้งนี้เพราะทั้งนยายะ
โดย
ดร.โซเฮอิ อิชิมูระ
สถาบันการศึกษาพระพุทธศาสนา
มหาวิทยาลัยเบิร์คเล่ย์
มลรัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา
ผู้แปล
การสื่อสาร
ทั้งเถรวาทและบุคคลวาท ต่าง
อรุณลักษณ์ ไชยนันทน์
อ.บ., อ.ม. (ภาษาอังกฤษ)
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
และมีบางสาต่างก็ให้เหตุผลทางตรรก ก็ถกเถียงกันโดยใช้ตัวแปรคนละตัวคือตัว
กัลยาณมิตร ๗๑