ข้อความต้นฉบับในหน้า
พ ร ะ เ จ้ า อ โ ศ ก ม ห า ร า ช
ไว้ มองลอดกิ่งพิกุลขึ้นไปเบื้องบนเห็นท้องฟ้าสีคราม
มีเกล็ดเมฆระบายอยู่ทั่ว นกเล็ก ๆ หลายตัวร่อนถลา
วนเวียนอยู่ ณ บริเวณนั้นครู่หนึ่งแล้วลงมาจับกิ่งพิกุล
กระโดดจากกิ่งนี้ไปกิ่งนั้น จากกิ่งนั้นไปกิ่งโน้นมิได้
หยุดหย่อน ปากก็ส่งเสียงร้องอยู่เป็นระยะ ๆ ดู
เหมือนมันจะมีความสุขตามประสาของมันไม่น้อย
กว่ามนุษย์ทั้งหลาย ซึ่งทะนงตนว่าประเสริฐและมี
ความสุขยิ่งกว่าสัตว์ เจริญกว่าสัตว์ แต่เขาเหล่านั้น
จะหาโอกาสทำลายสัตว์อยู่เสมอ ทำลายสัตว์ซึ่งเสีย
เปรียบตนไม่มีทางต่อสู้หรือป้องกัน
W
ระองค์ทรงปล่อยจินตนาการให้ไหลวน
ยอกย้อนไป-มาอยู่เป็นเวลานาน ในที่
สุดก็บรรทมหลับไป แต่จะนานเท่าใด
หาทราบไม่ เมื่อพระองค์ตื่นบรรทม
นั้นเป็นเวลาเย็นมากแล้ว ทราบได้โดยไม่เห็นแสงแดดเลย
ปรากฏแต่เงาครึ้มแผ่ปกคลุมอยู่ทั่วไป เมื่อทรง
พลิกองค์มาทางขวาจึงได้เห็นภาพที่ทำให้พระองค์
ต้องรีบลุกขึ้นประทับนั่งโดยฉับพลัน
"วิเนตา! !” อโศกอุทานอย่างตื่นเต้น "ท่าน
มานั่งอยู่ที่นี่นานแล้วหรือ?”
"นานแล้ว ท่านนอนต่อไปเถิด” วิเนตาตอบ
พร้อมด้วยขอร้องให้อโศกบรรทมต่อไป
"ข้าพเจ้าจะไม่มีความสุขอย่างยิ่ง ถ้าปล่อย
ให้ท่านนั่งอยู่อย่างนี้โดยที่ข้าพเจ้านอนอย่างสบาย
มรรยาทของสุภาพชนไม่อนุญาตให้ข้าพเจ้าทำได้”
อโศกอธิบาย
"แต่ข้าพเจ้าอนุญาต” วิเนตายืนยัน "กฎของ
สังคมนั้นยืดหยุ่นได้เสมอ เมื่อบุคคลอีกผู้หนึ่งอนุญาต
"แต่ข้าพเจ้าจะไม่ยอมทำในสิ่งที่ท่านอนุญาต
เพราะทำให้ข้าพเจ้าไม่สบายใจ” อโศกยืนยัน
“ท่านนั่งอยู่แล้ว ทำไมจะต้องอนุญาตอีก?”
อโศกย้อนถาม
“ก็ทําแบบที่ผู้ชายส่วนมากชอบท่า
"หมายความว่ากระไร? ข้าพเจ้าไม่เข้าใจคำ
กล่าวของท่าน” อโศกถามอย่างไม่เข้าใจจริง ๆ
ลมโชยมาเบา ๆ พิกุลหลายดอกร่วงหล่นลงมาอีก
ที่หล่นลงมาบนตักของวิเนตาก็มี เธอหยิบดอกพิกุล
ขึ้นดมพร้อมด้วยชมว่าหอมชื่นใจ
เสียงนกเล็ก ๆ
บนกิ่งไม้ร้องดังขึ้นเหมือนจะทักทายกันด้วยความ
สนิทสนมชื่นบาน
"หมายความว่า” วิเนตาอธิบาย "ผู้ชายส่วน
มากมักทำอะไรเสียก่อน แล้วขออนุญาตภายหลัง
หมายถึงทํากับสุภาพสตรีน่ะ”
"เช่นอย่างไร?” อโศกถาม
"เช่นสักครู่นี้ ท่านเอื้อมมือมาเก็บดอกพิกุลที่
ตักของข้าพเจ้าแล้วจึงขออนุญาต ท่านทำอย่างนั้น
ใช่ไหม?”
คราวนี้อโศกเข้าใจ เข้าใจข้อความที่วิเนตา
หมายถึง ความจริงผู้ชายส่วนใหญ่มักจะมีนิสัย
คล้ายคลึงกัน คือมักจะล่วงเกินสุภาพสตรีเล็ก ๆ
น้อย ๆ ก่อนแล้วจึงอนุญาตภายหลัง ทั้งนี้จะปรับเอา
ว่าเป็นความผิดของชายโดยส่วนเดียวหาได้ไม่ เพราะ
หญิงส่วนใหญ่เป็นผู้ฝึกให้ชายเป็นอย่างนั้นเอง ถ้าเขา
ขออนุญาตก่อนหญิงมักจะไม่ยินยอม ไม่อนุญาต
ตามนิสัยรักนวลสงวนตัวของเธอ แต่เมื่อฝ่ายชายล่วง
เกินเล็ก ๆ น้อย ๆ ไปแล้ว เช่นจับมือถือแขนไปแล้ว
จึงจะขออนุญาต เธอก็มักจะถือว่าเรื่องมันล่วงเลยไปแล้ว
การที่เขายังอุตส่าห์ขออนุญาตก็เป็นความดีส่วนหนึ่ง
ซึ่งในกรณีนี้เธอมักจะยินยอมอนุญาตเสมอ
"แต่ท่านมิได้เป็นชาย” อโศกพูด "ทำไมจึง
เลียนแบบเยี่ยงชายเขาทำกัน
"ทำไมผู้ชายจึงมักสงวนความสะดวกสบาย
และการทำอะไรตามใจตัวบ้างไว้สำหรับเพศชายเพียง
Kalyanamitra.org
กัลยาณมิตร ๗๗