กระ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 102 / 283

…สนาภูมิถือว่ามี ความสำคัญมาก เพราะอยู่ในฐานะเป็นธรรมที่ทำให้เกิดการหลุดพ้น เข้าถึงความเป็นอริยบุคคล กระบวนการพัฒนาปัญญาที่เรียกว่า ภาวนามยปัญญาจะเกิดการยกระดับจิตของมนุษย์ได้ ก็โดยอาศัยอริยสัจ 4 นี้เอง อ…

บทที่ 9 อริยสัจ 4 ให้ความรู้เกี่ยวกับความหมายและความสำคัญของอริยสัจ 4 ในการหลุดพ้นและการพัฒนาจิตใจ ผ่านการภาวนาและความเข้าใจชีวิตที่ตรงกันตามหลักธรรม อริยสัจ 4 เป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการหลุดพ้นจากท

4. โสกทุกข์ คือ ความโศกเป็นทุกข์ เป็นสภาพจิตที่เดือดร้อนระส่ำระสาย กระวนกระวาย แห้งเหือดไป ยามนอนก็นอนไม่หลับ ยามรับประทานก็รับประทานไม่ได้ ทั้งนี้อาจเกิดมาจาก การสูญเสีย…

เนื้อหานี้นำเสนอประเภทต่างๆ ของทุกข์ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงโสกทุกข์ที่เกิดจากความสูญเสีย, ปริเทวทุกข์ที่เกิดจากการร้องไห้และการคร่ำครวญ, ทุกข์ที่เกิดจากความเจ็บปวดทางกาย, โทมนัสทุกข์ที่เก

…ัยอยู่ และปรารถนาจะได้กามคุณที่ประณีตยิ่ง ๆ ขึ้นไป ทำให้ตัณหา ยิ่งโหมแรงขึ้นเหมือนไปได้เชื้อ ก่อความกระวนกระวายใจกระทบกระเทือนใจทำให้ใจกังวล ไร้ความสงบ 2. ภวตัณหา ความดิ้นรนทะยานอยากในความเป็น คือ อยากเป…

…ก่ กามตัณหา (ความอยากในกามคุณ), ภวตัณหา (ความอยากเป็น), และ วิภวตัณหา (ความอยากไม่เป็น) ซึ่งล้วนมีผลกระทบที่ทำให้เกิดทุกข์ทั้งในชีวิตส่วนบุคคลและสังคม ตัณหาทั้งสามนี้เป็นบ่อเกิดแห่งความทุกข์ที่ต้องได้รับ…

…ัยของกันและกัน 10.4.3 ลักษณะการแสดงปฏิจจสมุปบาทของพระพุทธเจ้า 10.5 ปฏิจจสมุปบาทในฐานะเป็นวัฏฏะ 10.6 กระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท 196 DOU สมาธิ 8 วิ ปั ส ส น า กัมมัฏฐาน

…มุปบาท แสดงความหมาย ความสำคัญ และการแสดงออกของปฏิจจสมุปบาทที่พระพุทธเจ้าทรงสอน รวมถึงความสัมพันธ์และกระบวนการดับวงจรที่เกี่ยวข้องกับปฏิจจสมุปบาท โดยจำแนกเป็นประเภทและองค์ประกอบที่สำคัญ.

…ป็นกิเลสวัฏ สังขาร และภพ เป็นกรรมวัฏ วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา ภพ ชาติ ชรามรณะ เป็นวิปากวัฏ กระบวนการดับอวิชชา เริ่มตั้งแต่ อวิชชา จนถึงชรามรณะ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจและสามารถอธิบ…

ปฏิจจสมุปบาทคือการเกิดขึ้นร่วมกันของธรรม 12 ประการที่เกี่ยวข้องกับวงจรของสังสารวัฏ โดยมีความสัมพันธ์ทั้งสายเกิดและสายดับ。ที่มาของความสัมพันธ์นี้คือ อวิชชา ทำให้เกิดสังขาร และดำเนินต่อไปจนถึงชรามรณะ。กา

…อมตรัสรู้ ย่อมตรัสรู้ทั่วถึงธาตุอันนั้น ครั้นแล้ว ย่อมตรัสบอก ทรงแสดงบัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น และตรัสว่า ท่านทั้งหลาย จงดูดังนี้ เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย จึงมีสังขาร ภิกษุทั้งหลาย ความจริ…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงความเกี่ยวข้องและผลที่เกิดจากธรรมต่างๆ ที่อาศัยกันเพื่อก่อให้เกิดทุกข์ โดยอธิบายถึงปฏิจจสมุปบาทซึ่งมีชื่อเรียกอื่นๆ และบทบาทของอวิชชาในปัญหาความทุกข์ รวมถึงการดับทุกข์ซึ่ง

…ที่ยังหนาด้วยกิเลส พระพุทธองค์ทรงเกรงว่าจะเป็นความเหนื่อยเปล่า ถ้าจะแสดงหลักธรรมนี้ บรรจบ บรรณรุจิ, กระบวนธรรมเพื่อความเข้าใจชีวิต ปฏิจจสมุปบาท, กรุงเทพฯ : ธรรมสภา, 2535, หน้า 9. * มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของปฏิจจสมุปบาท ซึ่งเป็นหลักธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงถึงกฎธรรมชาติที่มีอยู่ตามธรรมชาติอย่างแท้จริง การเข้าใจปฏิจจสมุปบาทช่วยให้บุคคลเข้าถึงความหลุดพ้นจากทุกข์ โดยในมหาห

… นามธรรม 5 อย่าง ได้แก่ เวทนา (ความเสวยอารมณ์) สัญญา (ความจำได้หมายรู้) เจตนา (ความจงใจ) ผัสสะ (ความกระทบ หรือสัมผัส) มนสิการ (ความกระทำไว้ในใจ) หรือนามขันธ์ 3 คือ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ (เจตน…

นามรูปในพระพุทธศาสนาแบ่งเป็นนามธรรม 5 อย่าง ได้แก่ เวทนา สัญญา เจตนา ผัสสะ และ มนสิการ มีการจำแนกเป็นนามขันธ์ 3 ส่วนรูปเรียกว่ามหาภูตรูป 4 ซึ่งได้แก่ ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ และ วาโยธาตุ นอกจากนี้ย

…ปฏิจจสมุปบาทนั้นเป็นธรรมที่อิงอาศัยกันและกัน ทุกๆ องค์จะเกิดขึ้นอย่างมีสัมพันธ์ ผูกต่อกันเป็นลูกโซ่ กระทั่งเกิดเป็นวงเวียนแห่งสังสารวัฏ 10.4.1 ประเภทความสัมพันธ์ ความสัมพันธ์ของปฏิจจสมุปบาทแบ่งเป็น 2 สาย…

บทความนี้กล่าวถึงความเสื่อมโทรมของขันธ์ 5 ในแต่ละภพแต่ละชาติ ซึ่งอธิบายถึงความแก่ในปัจจัยต่าง ๆ เช่น รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ที่ส่งผลต่อการรับรู้ ส่วนความสัมพันธ์ของปฏิจจสมุปบาทอธิบายว่าทุก ๆ

…ชชาเป็นปัจจัย เพราะปรารถนาการได้เป็นอรูปพรหม คือ พรหมไม่มีรูป ยังข้องอยู่ในนาม' 1 1 บรรจบ บรรณรุจิ, กระบวนธรรมเพื่อความเข้าใจชีวิต ปฏิจจสมุปบาท, กรุงเทพฯ : ธรรมสภา, 2535, หน้า 96. บ ท ที่ 10 ป ฏิ จ จ ส ม…

เนื้อหาพูดถึงความเป็นเหตุปัจจัยของกันและกันในวงจรสังสารวัฏ โดยเฉพาะบทบาทของอวิชชาที่เป็นปัจจัยในการทำกรรมทั้งดีและชั่ว เจตนาอันเป็นมูลฐานของกรรมในระดับต่างๆ ตั้งแต่กามาวจรไปจนถึงอรูปาวจร โดยชี้ให้เห็น

…่า นามรูปเป็นปัจจัยให้เกิดหรือมีสฬายตนะ หรือ ก็คืออายตนะ 6 นี้มีอยู่แล้ว แต่เริ่มทำงานตามหน้าที่คือ กระทบกับ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ ร่วมกับวิญญาณ ทำให้เกิดการรับรู้ 5. สฬายตนะเป็นปัจจัย จึงม…

เนื้อหานี้สำรวจการทำงานของนามรูปและสฬายตนะ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการรับรู้ทางอารมณ์ โดยการกระทบระหว่างอายตนะภายในและภายนอก เช่น ตา หู จมูก และวิญญาณ ทำให้เกิดผัสสะและเวทนา การรับรู้เหล่านี้มีผล…

…น มีกิเลสด้วยกันทุกคน กิเลสคือ อวิชชา ตัณหา อุปาทาน ความหลง ความอยาก ความยึดมั่น เป็นสาเหตุให้ปุถุชนกระทำกรรม เป็นกรรมวัฏ ได้แก่ สังขาร และ กรรมภพ เมื่อปุถุชนกระทำกรรม การเสวยผลของกรรมก็ติดตามมาเป็นวิปาก…

…า และความเชื่อมโยงกับกรรมที่ส่งผลต่อสังขารและผลของกรรม ที่เกิดขึ้นในชีวิตของปุถุชน เราจะทำความเข้าใจกระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท เพื่อสร้างความเข้าใจในการพ้นทุกข์ การดับอวิชชาหมายถึงการเข้าใจความจริงและค…

…ชา) นั่นเองเพราะความไม่รู้แจ้งเห็นจริงนี้ได้ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด และความหลงผิดด้วยประการต่าง ๆ จนกระทั่งมาลงเอยที่ความทุกข์ทรมานในที่สุด การทำลายอวิชชา โดยการทำความรู้แจ้งเห็นจริง (วิชชา) ให้เกิดขึ้น …

บทเรียนนี้นำเสนอการวิเคราะห์ปฏิจจสมุปบาทซึ่งเป็นต้นตอแห่งความทุกข์ โดยชี้ให้เห็นว่าอวิชชาเป็นความไม่รู้แจ้งเห็นจริงที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด นอกจากนี้ยังเร่งให้ผู้เรียนรู้จักการทำลายอวิชชาเพื่อเข้าถึ

…ขันธ์ 5 ส่วนกลาง 11.1.3 ขันธ์ 5 ส่วนหยาบ 11.2 อายตนะ 12 11.3 ธาตุ 18 11.3.1 ลักษณะของธาตุ 18 11.3.2 กระบวนการทำงานรับรู้อารมณ์ 11.4 อินทรีย์ 22 11.5 อริยสัจ 4 11.5.1 ลักษณะของอริยสัจ 4 11.5.2 การพิจารณาอ…

…งประกอบด้วยส่วนละเอียด ส่วนกลาง และส่วนหยาบ รวมถึงการศึกษาอายตนะ 12 และธาตุ 18 โดยมีลักษณะของธาตุและกระบวนการทำงานรับรู้อารมณ์ การวิเคราะห์อริยสัจ 4 พร้อมการพิจารณาเป็นพระอริยบุคคล และอธิบายเกี่ยวกับปฏิจ…

…เมื่อพิจารณาถึงพฤติกรรมของธรรมชาติที่น้อมไปหาอารมณ์ในแต่ละขณะ เมื่อจิตจะ น้อมไปสู่อารมณ์ใดก็ตาม ย่อมกระทบกระเทือนถึงธรรมชาติอื่น ๆ ได้แก่ ธรรมชาติที่ทำหน้าที่ เสวยอารมณ์ คือ เวทนา กระเทือนถึงธรรมชาติที่ท…

เอกสารนี้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างวิญญาณธาตุและวิญญาณขันธ์ โดยวิญญาณธาตุคือส่วนที่ประกอบด้วยความสามารถในการเห็น จำ คิด และรู้ ขณะที่วิญญาณขันธ์เป็นเพียงผลผลิตของการรับรู้เท่านั้น ขันธ์ 5 ประกอบด้วย ร

…เห็น ดวง ดวงคิด และดวงรู้เจืออยู่ด้วย ซึ่งสามารถจะเห็นได้ด้วย ตา หรือญาณของพระธรรมกาย ทุกดวง 11.3.2 กระบวนการทำงานรับรู้อารมณ์ 1. จักขุทวาร ที่ตรงกลางแววตาทั้งซ้ายขวานั้น จะมีจักขุประสาท (จักขุปสาท) ซึ่ง…

เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำงานของธาตุธรรมในตัวมนุษย์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้ผ่านกายและใจ โดยแบ่งประเภทของธาตุออกเป็น ชิวหาวิญญาณธาตุ, กายวิญญาณธาตุ และมโนวิญญาณธาตุ ที่มีบทบาทสำคัญในการสัมผัส และรั

…มจรดอยู่ที่กลางขันธ์ 5 ตรงกลางกำเนิดธาตุธรรมเดิม 4. ชิวหาทวาร ที่ลิ้น จะเห็นชิวหาประสาท (ชิวหาปสาท) กระจายอยู่ทั่วลิ้น มีลักษณะ สัณฐานเหมือนดอกบัวหรือกลีบบัว ขาวใส สะอาด บริสุทธิ์ ทำหน้าที่เป็นชิวหายตนะ …

…งตามประเภท เช่น ฆานทวารที่รับกลิ่น มีลักษณะคล้ายกวางหรือปีกใส สะอาด อีกทั้งยังมีชิวหาทวารที่รับรสและกระจายอยู่ทั่วลิ้น กายทวารที่เห็นทั่วกาย ทำหน้าที่รับสัมผัส และมโนทวารซึ่งมีลักษณะกลมใสอยู่ตรงกลางหัวใจ…

…ง ชื่อว่าได้บรรลุ กิจจญาณ และเห็นด้วยตาพระธรรมกาย รู้แจ้งด้วยญาณพระธรรมกายว่านิโรธอริยสัจนี้ เราได้ กระทำให้แจ้งแล้ว ชื่อว่าได้บรรลุกตญาณ ดังนี้คือการพิจารณานิโรธอริยสัจ เป็นไปในญาณ 3 4. มรรคสัจ หรือ ทุก…

บทความนี้นำเสนอการพิจารณานิโรธอริยสัจ ซึ่งเป็นกระบวนการนำไปสู่การดับทุกข์ เมื่อตระหนักรู้ในสัจธรรมสามารถเข้าถึงสภาวะที่อยู่เหนือทุกข์ได้ ผ่านการบรรลุ…

…ลสที่นอนเนื่องอยู่ในใจ ดวงบุญดวงบาปที่ติดมาข้ามชาติทำให้เกิดเวทนา เป็นสุขเป็นทุกข์ในปัจจุบัน เมื่อไปกระตุ้นก็เหมือนกับการที่เราเห็นน้ำในภาชนะตกตะกอน เมื่อมี อะไรมากระทบจึงทำให้ตะกอนพุ่งขึ้น เช่น เมื่อถูก…

บทความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนาที่กระตุ้นให้เกิดตัณหา ซึ่งก่อให้เกิดอุปาทานและต่อเนื่องไปยังภพและชาติ การเกิดเวทนาในปัจจุบันส่งผลกระทบต่อ…

…กัน แต่เมื่อ ร่างกายเติบโตขึ้น สฬายตนะก็แยกออกไปตามฐานต่างๆ แล้วเกิดการรับรู้แม้ว่าอยู่ในครรภ์มารดา กระทั่งคลอดออกมาจากครรภ์มารดา แล้วเกิดการรับรู้ เกิดเป็นเวทนา ทำให้กิเลส ฟุ้งขึ้นมาเกิดเป็นตัณหา ฟุ้งมา…

…าเข้าใจถึงความเชื่อมโยงระหว่างกิเลส ตัณหา อุปาทาน และการเวียนว่ายตายเกิดในชีวิตมนุษย์ จึงนำเสนอถึงผลกระทบที่เกิดจากการดำรงอยู่ในขณะนี้ที่มีรากฐานมาจากชาติก่อนและความเป็นไปในอนาคตผ่านทางกรรมวิบากที่ผลักดั…