หน้าหนังสือทั้งหมด

ความดื้อรั้นและวิตกจริตในกรรม
106
ความดื้อรั้นและวิตกจริตในกรรม
…ี่ทำนั้นอาจจะประหลาดพิสดาร ไม่เหมือน กับที่มนุษย์ธรรมดาเขาทำกัน เรียกว่า “กลางวันเป็นโพลง” มุ่งหน้า กระทำไปโดยมิได้คำนึงถึงผลได้ผลเสียหรือความผิดความถูกแต่อย่างใด เป็นคนเจ้าความคิด มักคิดพลุ่งพล่านไปในเร…
บทความนี้กล่าวถึงความยากลำบากในการเปลี่ยนความเห็นที่ผิดของบุคคลที่มีความดื้อรั้นและวิตกจริต เช่น ความเชื่อว่าบุญทานไม่มี หรือไม่มีนรกสวรรค์ แม้จะมีนักปราชญ์คอยตักเตือนในบางครั้งก็ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงค
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
…้นอืด ศพที่มีสีเขียวคล้ำ ศพที่มีน้ำเหลืองไหล ศพที่ถูกฟันขาดเป็นสองท่อน ศพที่ถูกสัตว์ทิ้งศพที่ อวัยวะกระจัดกระจาย ศพที่ถูกสับฟันด้วยมีด ศพที่มีเลือดไหล ศพที่มีหนอนคลาคล่ำ ศพที่เหลือแต่กระดูก ข. กายคตาสติก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาจริตภายในจิตใจของมนุษย์ และการเลือกกัมมัฏฐานที่เหมาะสมเพื่อการเข้าสู่ภาวะสงบ การวิเคราะห์จริตโดยการแบ่งประเภทและอธิบายถึงความหมายในเชิงลึก เช่น โมหะ, วิตก, ราคจริต และการร่วม
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
112
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
…กสิณ ตลก ขบขัน พิถีพิถัน อาโลกกสิณ ชอบยอ อากาสกสิณ ไปพรวดๆ รีบร้อน งามสะอาดแต่ ไม่เรียบร้อย โทสจริต กระด้าง ไม่สํารวย มุ่งแต่ในสิ่งที่ ปรารถนา ชอบดูชกต่อย มักโกรธ วรรณกสิน 4 ผูกโกรธ พรหมวิหาร 4 ลบหลู่บุญ…
กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พระมงคลเทพมุนีเสนอวิธีนี้ว่าเป็นอุปการคุณต่อน
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
ให้ถูกสิณเหมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสีย…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โดย
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
23
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
ส่วนปฏิภาคนิมิตจะปรากฏเป็นสภาพที่นิ่ง เหมือนพัดแก้วมณีที่วางไว้กลางแจ้ง หรือเหมือน กระจกเงาที่ทำด้วยแก้วมณี ฉะนั้น ให้เพ่งนิมิตนี้ที่ศูนย์กลางกายตามลำดับ จนจิตรวมตกศูนย์ เข้าถึง “ดวงปฐมม…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติกสิณในประเภทต่างๆ เช่น เตโชกสิณ วาโยกสิณ และ นีลกสิณ โดยการเพ่งพินิจในเปลวไฟ ลม และสีเขียว ตามลำดับ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงดวงปฐมมรรคได้ในที่สุด ผ่านการส
การทำองค์กสิณสีต่างๆ
24
การทำองค์กสิณสีต่างๆ
โดยคัดเลือกเอาแต่กลีบดอกล้วนๆ โดยที่ไม่ให้มีเกสรหรือก้านปรากฏให้เห็นเลย หรือถ้าจะใช้ ผ้า กระดาษ ก็ต้องใช้กระดาษสีเขียวมาตัดเป็นวงกลม กว้าง 1 คืบ 4 นิ้ว เอาสีเขียวมาทาบน แผ่นวงกลมให้เรียบร้อย ต…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการทำองค์กสิณสีเขียว เหลือง และแดง โดยแนะนำวิธีการใช้ดอกไม้หรือกระดาษสีที่เหมาะสม พร้อมทั้งการบริกรรมภาวนาให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต เพื่อเข้าถึง ‘ดวงปฐมมรรค’ ได…
การขยายปฏิภาคนิมิต
26
การขยายปฏิภาคนิมิต
…ศอก 2 ศอก จนถึงรอบบริเวณ สถานที่ แล้วก็ค่อยๆ ขยายให้กว้างใหญ่ออกไปจนถึงหมู่บ้าน ตำบล จังหวัด ประเทศ กระทั่ง ถึงที่สุด จดขอบเขตจักรวาล ท่านอุปมาไว้ว่าลูกหงส์ตั้งแต่กาลที่ขนปีกงอกไป มันหัดโผไปทีละน้อย ๆ กล…
การขยายปฏิภาคนิมิตในสมาธิช่วยเพิ่มพูนพลังจิตใจอย่างต่อเนื่องไปจนถึงขอบจักรวาล ควรขยายอย่างระมัดระวัง ด้วยการเริ่มจากขนาดเล็กและค่อยๆ เพิ่มขนาดไปเรื่อยๆ เพื่อไม่ให้สมาธิเสื่อมถอย และเป็นการเสริมความแข็
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
40
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
…ระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ เป็นต้น โดย อาการตามระลึกถึงนี้จะทำให้จิตของผู้ปฏิบัติมีสติ และเมื่อกระทำให้มากจิตจะเป็นสมาธิ กระทั่ง สามารถพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์หลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ เข้าถึงพระนิพพานได้ ใน…
อนุสติคือการตามระลึกถึงธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งสติในพระพุทธศาสนา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์และสามารถเข้าถึงพระนิพพานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการฝึกฝน 6 อนุสติที่ช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจและควา
การบำเพ็ญทานบารมีและความดีงามของพระองค์
48
การบำเพ็ญทานบารมีและความดีงามของพระองค์
…ก จรณะข้อนี้ มีประจำพระองค์มาแต่ครั้งยังสร้างบารมี ทรงเอาพระทัยใส่ฟังธรรมใน สำนักต่าง ๆ เป็นลำดับมา กระทั่งอาฬารดาบสและอุทกดาบส ซึ่งได้เรียนรู้รูปฌาน อรูปฌาน มาจากสำนักนี้ 9. วิริยารัมภะ ได้แก่การทำความเ…
บทความนี้กล่าวถึงการบำเพ็ญทานบารมีของพระองค์ ซึ่งรวมถึงการบริจาคของนอกกายและการละทิ้งแม้แต่ชีวิตเพื่อถวายทาน พระองค์ทรงมีหิริและโอตตัปปะที่ติดประจำพระองค์อย่างซื่อตรง มีความเป็นผู้ฟังมากและมีสติในทุกอ
ความหมายและคุณสมบัติของพุทโธ
52
ความหมายและคุณสมบัติของพุทโธ
…เสริฐเป็นเหตุให้เกิดสัพพัญญุตญาณ คำว่า พุทโธ มีความหมาย ได้ถึง 15 ประการ คือ 1. ตรัสรู้อริยสัจ 4 2. กระทำสัตว์โลกที่มีบารมีสมควรตรัสรู้ ให้ตรัสรู้อริยสัจ 3. มีพระบวรพุทธสันดานอันทรงคุณ คือ สัพพัญญุตญาณอั…
บทเรียนนี้นำเสนอความหมายของคำว่า 'พุทโธ' ซึ่งถือเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น และผู้เบิกบานที่ตรัสรู้อริยสัจ 4 มีพระบวรพุทธสันดานอันมีคุณสมบัติเช่น ฤทธิ์เอกทางธรรม มีความแจ้งในมรรคผลและสามารถทำให้สัตว์โลกตรัสรู้
การเจริญพุทธานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
54
การเจริญพุทธานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…ราตรองระลึกถึงพระพุทธคุณทุกประการดังได้อธิบายข้างต้นแล้ว ใจจะมี พระพุทธองค์เป็นอารมณ์ แล้วจึงน้อมตรึกระลึกถึงองค์พระปฏิมากรองค์ใดองค์หนึ่งที่เราคุ้นเคย มาเป็น “บริกรรมนิมิต” ที่ศูนย์กลางกาย พร้อมบริกรรมภ…
การเจริญพุทธานุสติในคัมภีร์วิสุทธิมรรคหมายถึงการตรองพระพุทธคุณให้ถึงสมาธิ ซึ่งสามารถเข้าถึงพระธรรมกายได้ด้วยวิธีการหลายล้านวิธี สรุปในวิสุทธิมรรค 40 วิธี โดยเริ่มจากการตรึกนึกถึงพระพุทธองค์และบริกรรมเ
การเจริญมรณานุสติและความตาย
76
การเจริญมรณานุสติและความตาย
…ดีถ้าฝนตกดีและไม่มีสิ่งเบียดเบียนจักงอกงามดี ฉันใด สัตว์ทั้งหลายถ้าไม่มีอันตรายมาแทรกแซงก็จะอยู่ไปจนกระทั่งสิ้นอายุ ฉันนั้น 2. อกาลมรณะ ได้แก่ ความตายก่อนเวลา คือ ตายในเวลาที่ยังไม่ควรจะตาย เป็นการ ตัดช่…
การเจริญมรณานุสติเป็นแนวทางในการเตือนสติให้เห็นคุณค่าของชีวิต โดยการระลึกถึงความตายในเวลาที่ไม่ควรตาย เช่น การเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ ช่วยให้เราเข้าใจถึงความไม่แน่นอนของชีวิต การระลึกถึงนี้เกี่ยวข้องกั
การมองชีวิตในแง่ธรรมะ
86
การมองชีวิตในแง่ธรรมะ
…าดน้ำค้าง ฉันนั้นเหมือนกัน นิดหน่อย รวดเร็ว มีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก จะพึงถูกต้องได้ด้วยปัญญา ควรกระทำกุศล ควรประพฤติพรหมจรรย์ เพราะ สัตว์ที่เกิดแล้วจะไม่ตายไม่มี 2. เหมือนฟองน้ำในน้ำ เมื่อฝนตกหนัก หน…
บทความนี้พูดถึงการมองชีวิตมนุษย์ผ่านการเปรียบเทียบกับธรรมชาติและสิ่งต่างๆ เช่น หยาดน้ำค้าง ฟองน้ำ รอยไม้ขีด และแม่น้ำ โดยอธิบายว่าชีวิตนั้นเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอนและมักเต็มไปด้วยความทุกข์ จึงควรทำบุญและป
ความสำคัญของกายคตาสติ
95
ความสำคัญของกายคตาสติ
…(เกสา) 2. ขน (โลมา) 3. เล็บ (นขา) 4. ฟัน (ทันตา) 5. หนัง (ตโจ) 6. เนื้อ (มังสัง) 7. เอ็น (นหารู) 8. กระดูก (อัฐิ) 9. เยื่อในกระดูก (อัฐิมิญชัง) 1 อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต, มก. เล่มที่ 33 ข้อ 226 หน้า 220 1…
ในธรรมะกล่าวถึงว่าอกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดนั้นไม่สามารถเกิดขึ้นได้ และการเปิดเผยความจริงเกี่ยวกับร่างกายมีความสำคัญต่อการปฏิบัติเพื่อให้จิตเป็นอิสระจากการยึดมั่นในร่างกาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงเสนอแนวทา
การศึกษาโกฏฐาสะในพุทธศาสนา
98
การศึกษาโกฏฐาสะในพุทธศาสนา
…ิกา ลฬิกา มุตฺตนฺติ” แปลความว่า ในร่างกายเรานี้มีส่วนต่าง ๆ อยู่ คือ ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อในกระดูก ม้าม หัวใจ ตับ พังผืด ไต ปอด ไส้ใหญ่ ไส้น้อย อาหารใหม่ อาหารเก่า สมอง น้ำดี น้ำเสล…
ในร่างกายมนุษย์ประกอบด้วยโกฏฐาสะ 32 ประการที่มีความสำคัญ เช่น ผม ขน เล็บ และอวัยวะภายใน ซึ่งการจำและพิจารณาทั้งหมดนี้อาจแบ่งออกเป็น 6 หมวดเพื่อให้ง่ายต่อการบริกรรม เริ่มตั้งแต่ตจปัญจกะจนถึงมุตตฉักกะ เ
การศึกษาเกี่ยวกับโครงกระดูกและเอ็นในร่างกายมนุษย์
109
การศึกษาเกี่ยวกับโครงกระดูกและเอ็นในร่างกายมนุษย์
…นดังเสื้อร่างแหที่สวมร่างกายไว้ โดยทิศ : เอ็นเกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่างกาย โดยโอกาส : ยึดกระดูกในร่างกายทั้งสิ้นอยู่ โดยปริจเฉท : เบื้องล่างกำหนดด้วยพื้นที่มันตั้งอยู่บนกระดูก 300 ท่อน เบื้องบ…
เนื้อหาพูดถึงโครงสร้างของร่างกายมนุษย์ โดยเฉพาะเอ็นและกระดูกทั้งหลาย ซึ่งรวมถึงจำนวนและประเภทของกระดูกที่มีอยู่ในร่างกาย กระดูกที่ถูกอธิบายประกอบด้วยกระดูกต่…
การศึกษาเกี่ยวกับกระดูกและเยื่อในกระดูก
111
การศึกษาเกี่ยวกับกระดูกและเยื่อในกระดูก
โดยทิศ : กระดูกเกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่างกาย โดยโอกาส : เมื่อว่าโดยไม่แปลกกัน ตั้งอยู่ทั่วร่างกาย แต่…
เนื้อหานี้พูดถึงโครงสร้างของกระดูกในร่างกาย ตั้งแต่กระดูกศีรษะไปจนถึงกระดูกข้อเท้า พร้อมกับการอธิบายเกี่ยวกับเยื่อในกระดูก ซึ่งมีกา…
อาการและลักษณะของพยาธิในกระเพาะอาหาร
117
อาการและลักษณะของพยาธิในกระเพาะอาหาร
กระเพาะเป็นที่ที่หมู่หนอน (ตัวพยาธิ) อันมีแตกต่างกันถึง 32 ตระกูล มีชนิดตักโกฏกะ (พยาธิปากขอ) ชนิดคัณฑุ…
บทความนี้พูดถึงการอาศัยอยู่ของพยาธิในกระเพาะอาหารซึ่งมีหลายชนิด ทำให้เกิดความรู้สึกไม่สบายและเจ็บปวดเมื่อของกินไม่เพียงพอ รวมทั้งบรรยายถึงลั…
โลหิตและเหงื่อในร่างกาย
120
โลหิตและเหงื่อในร่างกาย
…องบน โลหิตจางเกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่าง ของร่างกาย โดยโอกาส : โลหิตจางไหลซึมชุ่มทั่วร่างกายไปตามกระแสเส้นโลหิตทั้งในอวัยวะ ทั้งปวงของร่างกาย ยกเว้นผิวหนังที่กระด้างและแห้ง เช่น ผม ขน ฟัน และ เลือดข้น…
โลหิตมี 2 ประเภทคือ โลหิตข้น และ โลหิตจาง ซึ่งต่างกันที่สีและการไหลในร่างกาย โลหิตจางมีสีใสไหลซึมชุ่มทั่วร่างกาย ทำให้หัวใจ ตับ และปอดไม่แห้ง เหงื่อเกิดจากอาโปธาตุไหลออกผ่านขุมขน ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิแล
การวิเคราะห์องค์ประกอบของน้ำเหลวและน้ำลาย
122
การวิเคราะห์องค์ประกอบของน้ำเหลวและน้ำลาย
…โดยสัณฐาน : มีสัณฐานตามโอกาส หรือมีสัณฐานดังฟองน้ำ โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส : ไหลออกมาจากกระพุ้งแก้มทั้ง 2 แล้วขังอยู่ที่ลิ้น น้ำลายจะขังอยู่ที่ กระพุ้งแก้มทั้ง 2 ต่อเมื่อสัตว์ทั้งหลายเห็นหรือ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์น้ำเหลวซึ่งมีลักษณะคล้ายน้ำมันมะพร้าวและน้ำลายซึ่งผสมฟองในปาก การเกิดน้ำเหลวขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและสภาพแวดล้อม ขณะที่น้ำลายเกิดจากการเห็นหรือคิดถึงอาหาร มีลักษณะและการขังอยู