หน้าหนังสือทั้งหมด

สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
148
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
…่เป็นเม็ดปรมาณูกระจาย อยู่ทั่วไปหนาทึบในท่ามกลางบรรยากาศ ดังนั้นเสียงจึงสามารถไปได้รวดเร็วและไกลตาม ขนาดของเสียง ถ้ามีไฟฟ้าเป็นสื่อก็จะไปได้ไกลมาก สามารถข้ามไปอีกมุมโลกได้ สัททธาตุนี้ มีลักษณะแตกดับเหมื…
บทความนี้กล่าวถึงสัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุซึ่งเป็นรูปธรรมในการกระทบโสตธาตุ จมูก และลิ้นตามลำดับ โดยมีความสำคัญต่อการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสต่างๆ สัททธาตุเป็นคลื่นที่กระทบโสตธาตุทำให้เกิดการรับรู้เสีย
ธาตุทั้ง 7 และการรับรู้สัมผัส
149
ธาตุทั้ง 7 และการรับรู้สัมผัส
…ขุธาตุ ได้แก่ เป็นธาตุแท้อันที่ 1 ที่มีหน้าที่รับสี องค์ธรรมได้แก่ จักขุปสาท คือ ประสาทตามีสัณฐานใส ขนาดเท่าศีรษะเล็น ตั้งอยู่ใจกลางตาสามารถรับสีต่าง ๆ ได้ เมื่อแสงสว่างสะท้อนจากสีส่งมา กระทบทำให้สำเร็จ…
เนื้อหาว่าด้วยการศึกษาโผฏฐัพพธาตุและธัมมธาตุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้สัมผัสในร่างกายมนุษย์ อธิบายสภาวะต่างๆ ของธาตุ เช่น ปฐวี เตโช วาโย และความสำคัญของธัมมธาตุในการคิดและรู้ อธิบายถึงการเกิดและดับซึ
การศึกษาเกี่ยวกับวิปัสสนาภูมิและขันธ์ 5
237
การศึกษาเกี่ยวกับวิปัสสนาภูมิและขันธ์ 5
…ุษย์ ตรงกลาง กำเนิดธาตุธรรมเดิมนั้นก็จะเห็นเป็นดวงกลมใสดวงเล็ก ๆ ซ้อนกันอยู่เป็นชั้น ๆ เข้าไปข้างใน ขนาดประมาณเท่าเมล็ดโพธิ์ เมล็ดไทร หรือเท่าหยาดน้ำมันงาที่ใส ติดอยู่ที่ปลายขนจามรี ที่มัชฌิมบุรุษ” สลัด…
การมีจักษุญาณ วิชชา และความเข้าใจเกี่ยวกับวิปัสสนาภูมิเริ่มจากการทำสมาธิให้ใจหยุดนิ่งที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย เป็นการมีญาณในการรู้ความจริงเกี่ยวกับชีวิตผ่านขันธ์ 5 ซึ่งประกอบด้วย
การทำงานของธาตุและการรับรู้อารมณ์ในธรรมกาย
243
การทำงานของธาตุและการรับรู้อารมณ์ในธรรมกาย
…ปสาท) ซึ่ง ทำหน้าที่เป็นจักขายตนะ คือ อายตนะ คือ ตา สำหรับรับรูป มีลักษณะสัณฐานกลมใสสะอาด บริสุทธิ์ ขนาดประมาณเท่าหัวเหา ตั้งอยู่ตรงกลางแววตาทั้งซ้าย ตรงกลางจักขุประสาทก็มี จักขุธาตุซึ่งใสสะอาดบริสุทธิ์…
เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำงานของธาตุธรรมในตัวมนุษย์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้ผ่านกายและใจ โดยแบ่งประเภทของธาตุออกเป็น ชิวหาวิญญาณธาตุ, กายวิญญาณธาตุ และมโนวิญญาณธาตุ ที่มีบทบาทสำคัญในการสัมผัส และรั
การทำงานของทวารในร่างกายมนุษย์
245
การทำงานของทวารในร่างกายมนุษย์
…เห็นกายประสาท (กายปสาท) มีลักษณะสัณฐาน เหมือนดอกบัว ขาว ใส สะอาดบริสุทธิ์ ตั้งอยู่ทั่วทั้งกาย ทุกขุมขนทีเดียว ทำหน้าที่เป็น กายายตนะ ทำหน้าที่รับสัมผัส และตรงกลางกายประสาททั้งหลาย ก็มีกายธาตุ ซึ่งมีลักษ…
เนื้อหานี้ละเอียดเกี่ยวกับทวารในร่างกายมนุษย์ โดยแบ่งตามประเภท เช่น ฆานทวารที่รับกลิ่น มีลักษณะคล้ายกวางหรือปีกใส สะอาด อีกทั้งยังมีชิวหาทวารที่รับรสและกระจายอยู่ทั่วลิ้น กายทวารที่เห็นทั่วกาย ทำหน้าท
อริยสัจ 4
250
อริยสัจ 4
…มลำดับ เฉพาะทุกข์ของมนุษย์นั้น ชาติทุกข์ หรือ สิ่งที่เรียกว่าเป็นความเกิดนั้น มีลักษณะเป็น ดวงกลมใส ขนาดเล็กเท่าเมล็ดโพธิ์ ขนาดโตเท่าดวงจันทร์ สีขาวบริสุทธิ์ ดวงนี้เองเป็นดวงที่ พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุ…
อริยสัจ 4 ประกอบด้วย ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค ซึ่งอธิบายถึงความทุกข์ที่เกิดขึ้นในชีวิตและวิธีการดับทุกข์ การเข้าใจอริยสัจสามารถช่วยให้เราเข้าถึงการพ้นทุกข์และนิพพาน ด้วยการปฏิบัติตามมรรคที่ถูกต้อง โ
การเกิดและความแก่ของมนุษย์
251
การเกิดและความแก่ของมนุษย์
…ามแก่ต่อไป ความแก่ (ชราทุกข์) นี้ซ้อนอยู่ในกลางดวงเกิด (ชาติทุกข์) มีลักษณะกลม สีดำเป็นนิล แต่ไม่ใส ขนาดโตเท่าดวงจันทร์ ขนาดเล็กเท่าฟองไข่แดงของไข่ไก่ เวลาที่ดวงแก่นี้ยังเล็กอยู่ ก็เป็นเวลาที่เริ่มแก่ แ…
บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการเกิดและความแก่ของมนุษย์ โดยใช้แนวคิดของดวงธรรมและขันธ์ทั้ง 5 ที่แสดงให้เห็นความทุกข์จากการถือมั่นในกายและใจ การเกิด ความแก่ และความเจ็บไข้ที่มนุษย์ต้องเผชิญนั้นสัมพันธ์กับดว
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
252
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
กล่าวโดยย่อ อุปาทานในขันธ์ 5 เป็นทุกข์ ดังบาลีพระพุทธภาษิตที่ว่า สงฺขิตเตน ปญฺจุ ปาทานกฺขนฺธา ทุกขา ซึ่งแปลความว่า ความเข้าไปยึดถือขันธ์ 5 เป็นทุกข์ ซึ่งก็คือ เห็น จำ คิด รู้ นั่นเองที่เข้าไ…
บทความนี้กล่าวถึงอุปาทานในขันธ์ 5 ที่เป็นสาเหตุของทุกข์ โดยอธิบายว่าความยึดถือขันธ์ 5 ส่งผลให้เกิดทุกข์ ต้องการรอยัลเพื่อเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์และสมุทัย ตลอดจนสาเหตุของทุกข์ที่ซ่อนไว้ในใจกลางของขันธ์ 5
ดวงปัญญาและอริยสัจ 4
255
ดวงปัญญาและอริยสัจ 4
… เมื่อได้เห็นด้วยตาพระธรรมกาย รู้แจ้งด้วยญาณพระธรรมกายว่า มรรคอริยสัจนี้ เป็นทางดับทุกข์ได้จริง (ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ) ชื่อว่าได้บรรลุสัจจญาณ, เห็นแจ้งด้วยตา พระธรรมกาย รู้แจ้งด้วยญาณพระธรรมกายว…
เนื้อหาผู้บรรยายเกี่ยวกับดวงปัญญา ที่มีซ้อนกันอยู่ 2 ชั้น คือ สัมมาทิฏฐิและสัมมาสังกัปโป โดยในแต่ละดวงของมรรคอริยสัจยังมีการหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น ประกอบด้วย เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของกาย ใจ
แรงบันดาลใจจากช้างพระที่นั่ง
53
แรงบันดาลใจจากช้างพระที่นั่ง
…ที่ไม่มีใคร คาดคิด ช้างหลวงที่เคยสุภาพ อ่อนโยน กลับ กลายเป็นช้างที่ดุร้าย ทำร้ายทุกคนที่เข้าใกล้ถึง ขนาดเอางวงจับคนเลี้ยงช้างฟาดพื้นจนตายคาที่ ไม่มีใครเข้าใจว่าเหตุใดช้างหลวงจึงมีนิสัยเปลี่ยน ไปเช่นนี้ …
ในอดีตมีพระราชาที่รักช้างเชื่อง แต่เมื่อช้างกลายเป็นดุร้ายเกิดความหวาดกลัว มนุษย์ไม่เข้าใจสาเหตุการเปลี่ยนแปลงนี้ สิ่งนี้เป็นอุทาหรณ์ให้เห็นถึงความไม่แน่นอนของชีวิตและการเปลี่ยนแปลงที่ไม่คาดคิดได้ สาม
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
41
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
…พื่อประชา แนวคิดการบำเพ็ญบารมี(๔) ๔๐ ท่านสอนตนเองต่อไปอีกว่า จะบำเพ็ญศีลบารมีให้ เหมือนกับจามรีรักษาขนหาง คือ ธรรมชาติของจามรีเป็นสัตว์ ที่รักขนหางยิ่งชีวิต ขนของจามรีสวยงามมาก มันจะรักขนหาง ของตนเองมาก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการบำเพ็ญศีลบารมีและการรักษาศีลให้เหมือนจามรีที่รักษาขนหาง ด้วยการเสริมสร้างนิสัยดีให้หมดไปจากจิตใจ เช่น การฆ่าสัตว์หรือการโกหก โดยศีลเป็นเครื่องกลั่นธาตุใ…
เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ
64
เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ
…ในระหว่างการสร้างบารมีอย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพัน การที่บุคคลใดบุคคลหนึ่งปรารถนาพุทธภูมิ อยากรื้อสัตว์ ขนสัตว์ไปสู่ฝั่งนิพพานนั้น เพียงแค่คิดก็ยากแล้ว ยากยิ่งกว่า งมเข็มในมหาสมุทร จากนั้นต้องย้ำคิด พูด ทำ …
บทความนี้กล่าวถึงการบังเกิดของพระพุทธเจ้าและการต่อสู้ของพระบรมโพธิสัตว์ที่มีแนวทางการดำเนินชีวิตที่น่าชื่นชม เริ่มจากการที่การบรรลุพุทธภูมิไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องสร้างบารมีด้วยความทุ่มเทและเอาชีวิตเป็นเ
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสัชนดรชาดก ตอนที่ ๑๒
179
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสัชนดรชาดก ตอนที่ ๑๒
…่ง เกลื่อนไปด้วยกระดำกระด่าง ตาเหลือกเหลือง เอวคด หลังโกง คอเอียง ขากาง เวลาเดินข้อเท้าลั่นดังเผาะๆ ขนตามตัวดก และหยาบ นุ่งห่มหนังเสือเหลือง เป็นเหมือนอมนุษย์น่ากลัว แกเป็นอมนุษย์หรือยักษ์กินเนื้อและเลื…
ในบทนี้พระราชกุมารชาลีได้ทูลอ้อนวอนพระบิดาที่จะไม่ประทานตัวเขาและพระน้องแก่ชูชก ผู้มีรูปลักษณ์น่าสะพรึงกลัว ตลอดจนแสดงถึงความเจ็บปวดทรมานที่เขาและพระน้องต้องเผชิญ พระบิดาของชาลีเผชิญกับการตัดสินใจที่ย
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑๔
195
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑๔
…่งใดๆ การให้นั้นฝังแน่นอยู่ในจิตใจ เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตของพระองค์ จึงยากที่ใครจะมาบอกให้ เลิกทำทาน ขนาดถูกขับไล่ พระองค์ก็ไม่เคยน้อยเนื้อต่ำใจ บริจาคได้กระทั่งพระโอรสพระธิดา และมเหสีผู้เป็นที่รักยิ่ง เ…
ในตอนนี้ของเวสสันดรชาดก เราเห็นความรักในการบริจาคทานของพระเวสสันดรที่ติดแน่นในจิตใจของพระองค์ แม้จะถูกขับไล่ แต่พระองค์ก็ไม่ลดละในการทำทาน จนถึงจุดที่ทรงกล้าสละทรัพย์สมบัติที่คนทั่วไปยากจะทำ รวมถึงการ
การให้และความตระหนี่ในสังคม
245
การให้และความตระหนี่ในสังคม
… เหมือนดังเรื่องมัจฉริยโกสิยเศรษฐีผู้มีความตระหนี้ใน ทรัพย์สมบัติ นอกจากจะไม่ยอมให้ใครใช้ทรัพย์แล้ว ขนาดตัวเอง ผู้เป็นเจ้าของทรัพย์แท้ๆ ยังไม่ยอมใช้จ่ายสมบัติเหล่านั้น ต่าง กับภาวะของคนทั่วไปในสังคมปัจจ…
บทความนี้ว่าด้วยความสำคัญของการให้ในชีวิตของมนุษย์ โดยเปรียบเทียบกับการตระหนี่ และยกตัวอย่างเรื่องของมัจฉริยโกสิยเศรษฐีที่มีความตระหนี่ในการใช้จ่าย ความเป็นมงคลในการให้และการสร้างคุณความดีเข้าแทรกในชี
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑ (ศุภนิมิต)
336
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑ (ศุภนิมิต)
…ี่ยวกับการ ใช้ปัญญา และปฏิภาณอันเฉียบแหลมของพระบรมโพธิสัตว์ แม้บางครั้งจะตกอยู่ในสถานการณ์ที่คับขัน ขนาดเอาชีวิตเกือบ ไม่รอด แต่ท่านก็ยังมีจิตใจมั่นคง ใช้สติปัญญาเปลี่ยนวิกฤติมา
บทสนทนาระหว่างพระบรมศาสดาและภิกษุสงฆ์เกี่ยวกับมโหสถบัณฑิต ซึ่งในเรื่องนี้พระองค์ตรัสถึงการใช้ปัญญาและปฏิภาณที่เฉียบแหลมในการแก้ไขวิกฤติในอดีต เป็นการสอนให้เห็นถึงความสำคัญของการมีสติปัญญาในสถานการณ์ที
ธรระพี ประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑ (ศุภนิมิต)
338
ธรระพี ประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑ (ศุภนิมิต)
…กว่าแสงดาว แสงจันทร์ แสงอาทิตย์หรือสิ่งใดๆ บน ภาคพื้นดินในอาณาบริเวณโดยรอบ ทำให้ของชิ้นเล็กชิ้นน้อย ขนาดเท่าเมล็ดพันธุ์ผักกาดก็สามารถมองเห็นได้กระจ่างชัด มหาชนชาวโลกพร้อมทั้งเทพยดา พรหม อรูปพรหม พากัน น…
ในตอนนี้ของ 'ธรระพี ประช มโหสถบัณฑิต' พระเจ้าวิเทหราชทรงพระสุบินเรื่องกองเพลิงที่มีแสงสว่างเหนือธรรมชาติ เริ่มจากกองเพลิงจำนวน ๔ กอง และมีอีกกองหนึ่งที่เจิดจ้าออกมา กองเพลิงนี้เปล่งแสงที่ทำให้สว่างไปท
ธรรมะเพื่อประชา: มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๘
395
ธรรมะเพื่อประชา: มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๘
…นว่า อย่าได้วิตกไปเลย เรื่องนี้ไม่เห็นยากอะไร ให้นำน้ำผึ้งมาทาปากรูทั้งสองด้านของแก้วมณี แล้วนำปลาย ขนสัตว์ที่ฟันเป็นด้ายทาน้ำผึ้งสอดเข้าไปในรูแก้วมณี จากนั้นให้ นำไปวางไว้ใกล้รังมดแดง มดแดงจะพากันออกจา…
ในตอนที่ ๘ ของธรรมะเพื่อประชานี้ กล่าวว่า มโหสถบัณฑิตผู้ฉลาดได้แก้ปริศนาที่พระราชาทรงตั้งไว้เกี่ยวกับไก่ขาวปลอด และต่อมาได้แก้ปัญหาในการร้อยด้ายเส้นเก่าของดวงแก้วมณีที่ท้าวสักกเทวราชประทาน ซึ่งไม่มีใค
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑๙ (แก้ปัญหาเทพ)
486
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑๙ (แก้ปัญหาเทพ)
…-๘ ขวบ ผู้พอจะทำตามสั่งได้ว่า ลูกเอ๋ย เจ้าจงไปตลาด ซื้อของให้แม่ หน่อยเถอะ ลูกชายบอกแม่ว่า ถ้าแม่ให้ขนมลูกถึงจะไป แม่ก็ให้ ขนมลูกกิน แต่ครั้นลูกออกจากบ้าน มัวไปเที่ยวเล่นกับเพื่อนๆ
ในตอนที่ ๑๙ ของมโหสถบัณฑิต มีการนำเสนอการแก้ปัญหาทางเทพโดยมโหสถที่ได้รับความรู้แจ้งจากพระเจ้าวิเทหราช และการสนทนาที่ชี้ชัดถึงความรักของมารดาที่มีต่อลูกชาย พร้อมด้วยการอธิบายลึกซึ้งเกี่ยวกับความรักและค
วิธีฝึกสมาธิเบื้องต้น
536
วิธีฝึกสมาธิเบื้องต้น
ธรรมะเพื่อประช วิธีฝึกสมาธิเบื้องต้น ๕๓๕ ๔. นึกกำหนดนิมิต เป็น “ดวงแก้วกลมใส” ขนาดเท่าแก้วตา ดำ ใสบริสุทธิ์ ปราศจากรอยตำหนิใดๆ ขาวใส เย็นตาเย็นใจ ดัง ประกายของดวงดาว ดวงแก้วกลมใสนี…
บทความนี้นำเสนอวิธีการฝึกสมาธิเบื้องต้นโดยการนึกถึงนิมิตเป็นดวงแก้วกลมใส เพื่อเป็นการฝึกวางจิตใจให้สงบ ซึ่งวิธีการนี้ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถตั้งจิตใจให้ตรงกับแนวทางของพุทธองค์ ผ่านการน้อมนึกไปที่ศูนย์