ควร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 58 / 223

๑. พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงเป็นพระอรหันต์ คือ เป็นผู้บริสุทธิ์หมดจดจากกิเลสอาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ควร แนะนำสั่งสอนผู้อื่น ควรได้รับการเคารพบูชาอย่างยิ่ง ๒. ทรงเป็นสัมมาสัมพุทโธ คือ เป็นผู้ถึงพร้อมด้วย …

บทความนี้กล่าวถึงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในฐานะที่เป็นพระอรหันต์ ผู้มีความบริสุทธิ์และเป็นแบบอย่างในการสอนผู้อื่น รวมถึงการมีวิชชาที่เข้าใจในทุกสิ่งจากอดีตถึงอนาคต พระองค์ยังเป็นสุคโตและรู้แจ้งโลก ทำให้สาม

…พึ่งที่แท้จริงของสัตว์ทั้งหลาย ผู้ยังจมอยู่ในกระแสโลก 5. ทรงเป็นปุริสทัมมสารถ คือ ทรงสามารถฝึกคนที่ ควรฝึกโดยไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า ทรงเป็นนักฝึกคนชั้นเยี่ยม ด้วยเหตุ ที่ทรงรู้วาระจิตชาวโลก จึงทรงสามารถให้…

บทความนี้นำเสนอการประจักษ์ถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า ที่ทรงเข้าใจจิตใจของสัตว์โลกทั้งหลายในอาณาจักรธรรม จึงทรงเป็นที่พึ่งของผู้ตกอยู่ในกระแสโลก. ทรงมีความสามารถในการฝึกคนอย่างเหนือชั้นและยังเป็นศาสดาที่แ

…่างใด” พระเจ้าอชาตศัตรูจึงทูลปฏิเสธว่า “จะเป็นเช่นนั้นไม่ได้ เลยพระเจ้าข้า อันที่จริงหม่อมฉันเสียอีกควรจะไหว้เขา ควรจะ ลุกรับเขา ควรจะเชื้อเชิญเขาให้นั่ง ควรจะบำรุงเขาด้วยจีวร ๒ บิณฑบาต เสนาสนะ คิลานปัจจ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบวชเป็นสมณะและการเปลี่ยนแปลงสถานภาพของบุคคลจากการเป็นทาสหรือกรรมกรในสังคม โดยพระเจ้าอชาตศัตรูเห็นความสำคัญของการบวชที่ทำให้สถานภาพของผู้บวชสูงขึ้น แม้จะมาจากวรรณะที่ต่ำที่สุดในสังคม

ตรัสสอนว่า ควรบริโภคหย่อน ๔-๕ คำ แล้วดื่มน้ำตามไป ก็จะ รู้สึกอิ่มพอดีไม่ทําให้ท้องพร่อง และไม่ทำให้แน่นท้องจนรู้สึ…

…ิ่งของในที่อยู่อาศัย เช่น กุฏิ เพื่อเป็นที่นอนและที่นั่งในการทำสมาธิ โดยเฉพาะดังที่ได้กล่าวไว้ว่าไม่ควรตกแต่งหรือใช้วัสดุฟุ่มเฟือย ซึ่งอาจทำให้เกิดกิเลสกาม การใช้เสนาสนะจึงมีเป้าหมายเพื่อบรรเทาความร้อนหน…

…่านไม่เป็นประโยชน์ ท่านแสดงธรรมไม่ได้เรื่องไม่ได้ราว สู้นักเทศน์ฝีปากเอกอย่าง ข้าพเจ้าไม่ได้ สิ่งที่ควรจะกล่าวก่อนท่านกลับกล่าวทีหลัง คำที่ ควรจะกล่าวทีหลังท่านกลับกล่าวก่อน สิ่งที่ท่านเคยช่ำชองมานั้น เด…

เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการพูดของภิกษุที่ควรเว้นจากการพูดคุยเรื่องที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับกิจการสงฆ์ และการหลีกเลี่ยงการโอ้อวดหรือดูถูกผู้อื่น ว่า…

…ะสัตว์ป่าทั้งหลาย) ๓. เว้นขาดจากการเลี้ยงชีพผิดด้วยติรัจฉานวิชา ด้วย การดูฤกษ์ยาตราทัพให้พระราชาว่า ควรจะยกทัพเข้าประชิด ศัตรูเมื่อใด ควรจะถอยทัพเมื่อใด ถ้ายกทัพไปเวลาใดจะมีชัยชนะ ยกไปเวลาใดจะปราชัย เพรา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการหลีกเลี่ยงการประกอบอาชีพที่เกี่ยวข้องกับติรัจฉานวิชา โดยเน้นถึงการทายเสียงสัตว์ ลักษณะต่างๆ เช่น แก้วมณี อาวุธ และสัตว์ต่างๆ นอกจากนี้ยังพูดถึงการดูฤกษ์ยาตราทัพและพยากรณ์เหตุการณ์ทา

ๆ “ไม่ถืออนุพยัญชนะ” คือ ไม่ถือลักษณะเล็ก ๆ น้อย ๆ อันเป็นเครื่องประกอบของอายตนะภายนอก เช่น ลักษณะของ มือ เท้า หน้าตา การพูด การหัวเราะ การฉอเลาะ หรือ อากัปกิริยาอื่น ๆ ซึ่งจะก่อให้เกิดกิเลส โดยสรุปก็

…ี่อาจนำไปสู่กิเลส การสำรวมจักษุมีความสำคัญในการศึกษาธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การมองเห็นสิ่งต่าง ๆ ควรทำด้วยสติ ไม่ใช่การปิดตาแต่เพื่อไม่ให้เกิดการคิดปรุงแต่งซึ่งนำไปสู่กิเลสกาม.

…ือ ความยินดีตามกำลังใน จีวรหรือเครื่องนุ่งห่มของตน เช่น หากภิกษุเป็นผู้มีกำลังน้อย อาพาธ หรือชราภาพ ควรที่จะนุ่งห่มจีวรเบา ก็ยินดีใช้สอยจีวร เช่นนั้น แม้จะได้รับจีวรอย่างหนา คุณภาพดี ก็ไม่หวงแหน เอาไว้ แ…

…ลักษณะต่างๆ ของภิกษุในพระพุทธศาสนา ไม่ว่าจะเป็นการยินดีตามที่ได้รับ ยินดีตามกำลัง หรือยินดีตามความสมควร โดยทุกกรณีมีการเน้นการไม่ยึดติดและความมีน้ำใจต่อผู้อื่น ทำให้ภิกษุรู้จักพอใจในสิ่งที่ตนมี และสามารถ…

… พบอุปสรรคมากมาย” บุรุษ ที่เดินทางไกล หากเกิดความสะดุ้งกลัวต่อพวกโจรผู้ร้าย ย่อม เกิดความลังเลใจว่า ควรจะไปต่อไปหรือจะกลับดี ความสะดุ้ง กลัวพวกโจรผู้ร้าย เป็นอุปสรรคต่อการเดินทางไกลของบุรุษฉันใด ความลังเ…

บทความนี้อธิบายถึงนิวรณ์ ๕ ที่เป็นอุปสรรคในการเจริญภาวนา โดยเปรียบเทียบกับการเป็นทาสและความลังเลสงสัย ทั้งนี้ นิวรณ์เหล่านี้จะเป็นอุปสรรคต่อการบรรลุอริยภูมิของพระภิกษุและการทำจิตให้รวมเป็นหนึ่งเพื่อเข

… พระเจ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุ เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่ การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้ม น้อมจิตไปเพื่อญาณทัสสนะ เธอย่อมรู้ชัดอย่าง นี้ว่า ก…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบรรลุญาณทัสสนะและความเข้าใจในกายและวิญญาณ โดยเฉพาะการที่กายของมนุษย์ประกอบด้วยมหาภูต ๔ และการเจริญเติบโตผ่านอาหาร การตระหนักถึงความไม่เที่ยงแท้ของชีวิตเป็นเรื่องธรรมดาโลก วิชานี้สาม

“ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่อง แผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อม โน้มน้อมจิตไปเพื่อนิรมิตรูปอันเกิดแต่ใจ คือ นิรมิตกายอื่…

เนื้อหาเกี่ยวกับภิกษุที่มีจิตเป็นสมาธิที่บริสุทธิ์ ซึ่งเมื่อจิตสงบและปราศจากกิเลส ย่อมสามารถเกิดการนิรมิตรูปต่างๆ ที่เกิดจากใจ เช่น การชักไส้ออกจากหญ้าปล้อง หรือการถอนดาบออกจากฝัก ทั้งหมดนี้เป็นการเปร

9 กิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การ งาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ เธอย่อมโน้มน้อม จิตไปเพื่อนิรมิตรูปอันเกิดแต่ใจ คือ นิรมิตกา…

บทเรียนจากพระพุทธอารมณ์ที่อธิบายถึงการทำจิตให้บริสุทธิ์ และจำแนกฤทธานุภาพที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้และเจริญภาวนา สรุปว่าเป้าหมายหลักของการภาวนาคือการทำจิตให้บริสุทธิ์ โดยฤทธานุภาพเป็นผลพลอยได้ที่เกิดขึ

…จ้า อชาตศัตรูว่า “ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อแสดงฤทธิ์ เธอบรรลุ “อิทธิวิธี” หลายประก…

เมื่อผู้เจริญภาวนาได้บรรลุมโนมยิทธิแล้ว หากยังสามารถรักษาสมาธิได้ จะทำให้จิตบริสุทธิ์ขึ้น สามารถแสดงอิทธิฤทธิ์ได้ เช่น การแปลงกายและล่องหน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนว่า เมื่อจิตเป็นสมาธิและปราศจากกิเลส

บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่าง นี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อแสดงฤทธิ์ เธอบรรลุ อิทธิวิธีหลายประการ…

เนื้อหานี้สำรวจเกี่ยวกับอิทธิวิธีในทางจิตที่เกิดจากการเจริญภาวนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการบริสุทธิ์ผ่องแผ้วของจิตใจซึ่งนำไปสู่การแสดงฤทธิ์และผลพลอยได้ที่สำคัญ อิทธิวิธีเป็นผลที่เกิดขึ้นเมื่อจิตใจสามาร

…จ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่อง แผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควร แก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว อย่างนี้ ย่อม โน้มน้อมจิตไปเพื่อ “ทิพยโสต” เธอย่อมได้ยิน เสียง ๒ ชนิ…

ในข้อความนี้ พระเจ้าอชาตศัตรูสอนว่าภิกษุที่มีจิตใจบริสุทธิ์และสมาธิเต็มที่ สามารถได้ยินเสียงทิพย์และเสียงมนุษย์ทั้งที่อยู่ใกล้และไกลได้ เสมือนกับคนเดินทางที่สามารถได้ยินเสียงต่าง ๆ ในระยะทางไกลได้ เช่

…จ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่อง แผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควร แก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้ม 9 มรดกธรรม หน้า ๑๗ : ดูอาฬวกสูตร สํ. ส. ๑๕/๔๓๘/๘๑๔ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการสนทนาและการเปิดเผยความรู้ของพระพุทธองค์ที่แสดงถึงความสามารถในการรู้ใจผู้อื่น โดยมีการสนทนากับยักษ์และพระเจ้าอชาตศัตรู ผ่านการตรัสถึงความสำคัญของสมาธิและความบริสุทธิ์ในการทำงานของจิต

…ีไฝฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นแล เมื่อ จิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศ จากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อ “เจโตปริยญาณ” เธอย่อมกำาหนดรู้ใจของสัต…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการมีจิตเป็นสมาธิที่บริสุทธิ์เพื่อสามารถเข้าใจจิตใจของผู้อื่นได้ โดยการทำให้จิตใจผ่องแผ้วและบริสุทธิ์ ถือเป็นผลสำคัญของการเจริญภาวนา ซึ่งแบ่งออกเป็นขั้นตอนต่างๆ เพื่อนำไปสู่กา

…จ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่อง แผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อม โน้มน้อมจิตไปเพื่อ “ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ” เธอย่อมระลึกชา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาสมาธิและการดับกิเลสในอานาปานสติ การนำไปสู่อภิญญาและการระลึกชาติในหลายระดับ ซึ่งถูกเน้นตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยเฉพาะการทำให้จิตใจกลับไปสู่สภาพที่บริสุทธิ์ไร้กิเลส ทำให้

ภิกษุก็ฉันนั้นแล เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อ “ปุพเพนิวาสานุสสติ ญาณ" เธอย่อมระลึกถึ…

เนื้อหานี้พูดถึงปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ซึ่งเป็นญาณที่ทำให้สามารถระลึกถึงชาติที่ผ่านมาของพระพุทธเจ้า และการบำเพ็ญทศบารมีในอดีต ผ่านตัวอย่างจากชาดก เช่น เวสสันดรชาดก ที่แสดงให้เห็นถึงเส้นทางก่อนการตรัสรู้

…จ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่อง แผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่นไม่หวั่นไหวอย่างนี้ ย่อม โน้มน้อมจิตไปเพื่อรู้จุติ (การตาย) และอุบัติ (การเกิด) ขอ…

เมื่อผู้เจริญภาวนาเข้าถึงสมาธิที่แน่วแน่ ทำให้จิตบริสุทธิ์ปราศจากกิเลส ส่งผลให้สามารถเห็นการเกิดและการตายของสัตว์ รวมถึงความแตกต่างตามอำนาจกรรม โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงการประคองจิตในสภาวะนี้อย