หน้าหนังสือทั้งหมด

การสืบค้นหลักฐานฐานธรรมาภัย
45
การสืบค้นหลักฐานฐานธรรมาภัย
…ส่ถูกเพื่อความเป็นเอกลักษณ์ด้วยหนึ่งในหัวข้อการเสวนาที่น่าสนใจอย่างยิ่ง ได้แก่ เรื่อง “โพธิวรวงจิ : คัมภีร์” ภาพงานเสวนาหลักฐานธรรมาภัย โดยพระมหาอภิรวรรณ อภิวัฒโน มีนาคม ๒๕๖๓ อยูในบุญ ๔๓
…ตั้งแต่ปี 2533-2562 บรรยายโดยพระมหาอภิรวรรณอภิวัฒโน มีหัวข้อที่น่าสนใจหลายเรื่อง เช่น “โพธิวรวงจิ : คัมภีร์” ผลงานการศึกษาที่ถ่ายทอดถึงความศักดิ์สิทธิ์และคุณค่าของ “คฤาขามาภัย” ในแผ่นดินล้านนา รวมถึงความเป็น…
ความสัมพันธ์ของชาดกในพระไตรปิฎกและภาพสลัก
4
ความสัมพันธ์ของชาดกในพระไตรปิฎกและภาพสลัก
…ผู้คนวนเวียนตลอดอยู่ภายในถ้ำนี้ สำหรับบทความนี้ ผู้เขียนขอนำเสนอความสัมพันธ์ของชาดกที่ปรากฏอยู่ใน “คัมภีร์” และชาดกใน “ภาพสลักหนี่สัญลักษณ์ภูมิปฐพุ” เป็นกรณีศึกษาโดย “คัมภีร์” ในที่นี้หมายเอาพระไตรปิฎกซึ่งถ…
…ลักหนี่สัญลักษณ์ภูมิปฐพุ โดยศึกษาเรื่องราวการสร้างบารมีของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในฐานะพระโพธิสัตว์ ผ่านคัมภีร์และภาพสลักที่เก่าแก่ที่สุด ความสำคัญของชาดกในการสอนใจเกี่ยวกับวงจรสังสารวัฏ และสุขทุกข์ที่เกิดจากกรร…
Samayabhedoparacanacakra: คำแปลและเชิงอรรถ
5
Samayabhedoparacanacakra: คำแปลและเชิงอรรถ
…ลาดใดที่มีอยู่ในงานชิ้นนี้ ผู้เขียนขออนุรับไว้พร้อมคำนี้นะ เพื่อปรับปรุงให้มีคุณภาพดียิ่งขึ้นไป 2. คัมภีร์ SBh สำหรับบันทึกฉบับเดิมของคัมภีร์ SBh นั้น นักวิชาการสนับสนุนว่า น่าจะสูญหายไปแล้ว และในปัจจุบันยั…
…บทความนี้มีการสำรวจมาตรฐานการวิจัยที่วางไว้โดยนักวิชาการก่อนหน้า ทั้งยังได้พูดถึงความสำคัญของฉบับแปลคัมภีร์ SBh ในภาษาจีนและภาษาเทวดาที่หายาก ซึ่งการแปลเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการรักษาความรู้และความเข้าใจของคั…
Samayabhedoparacanacakra: คำแปลและเชิงอรรถ
7
Samayabhedoparacanacakra: คำแปลและเชิงอรรถ
…ลในสมัยราชวงศ์ฉินตะวันออก แต่ไม่ปรากฏชื่อผู้แปล ไม่เพียงแต่ฉันประเดิมมีความซับซ้อนมากขึ้นไปอีก เมื่อคัมภีร์รจนาย SBh ถูกระบว่าเป็นงานประพันธ์ของพระปรมาภิไธย กล่าวคือ ก. คัมภีร์ 十八部論疏 (Shiba bu lun shu) ที่คล…
บทความนี้เสนอการวิเคราะห์และคำแปลของคัมภีร์ Samayabhedoparacanacakra โดยอ้างอิงจากช่วงเวลาที่คัมภีร์ถูกแปลในสมัยราชวงศ์ฉินตะวันออก ข้อมูลที่นำเ…
หลักธรรมในนิยายทางพระพุทธศาสนา
20
หลักธรรมในนิยายทางพระพุทธศาสนา
…ng=Qianlong) และแปลเป็นภาษาอังกฤษ พร้อมกับนำฉบับภาษาไทยมาร่วมวิเคราะห์ นอกจากนี่แล้ว ยังให้ทำการชำระคัมภีร์อรรถบรรณต้นฉบับภาษาเบ็ดอีก 2 คัมภีร์ คือ คัมภีร์ Nikāyabheda-vibhāñgavyākhyāนาโดยท่านภวะ (Bhavya) แล…
สาระสำคัญของบทความนี้เกี่ยวกับหลักธรรมในนิยายทางพระพุทธศาสนาที่มีการนำเสนอในฉบับที่ 1 ปี 2559 โดยมีการกล่าวถึงการใช้ต้นฉบับที่แตกต่างกันในการแปล รวมถึงรายละเอียดของแต่ละหลักธรรมในนิยาย อาทิ ธรรมคุปต์ก
คัมภีร์สมยเกโปปจงจักษ์
2
คัมภีร์สมยเกโปปจงจักษ์
คัมภีร์ "สมยเกโปปจงจักษ์" จนานโดยพระวสุมิฎผูเป็นพระเถระในนิคายสรวาสติวาทิน.. ในปัจจุบันไม่พบต้นฉบับภาษา สัน…
คัมภีร์ 'สมยเกโปปจงจักษ์' จัดทำโดยพระวสุมิฎซึ่งเป็นพระเถระในนิกายสรวาสติวาทิน ปัจจุบันไม่พบต้นฉบับเดิมในภาษ…
การระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า
5
การระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า
…ธานุสติ” ที่กล่าวไว้ใน วิสุทธิธรรม คล้ายกับมีเฉพาะนีนี้ กล่าวคือ การระลึกถึง “คุณ” เพียงเท่านั้น ทางคัมภีร์ วิสุท ติมรรฺ( Vimuttimagga, 解脱論) จบโดยพระอุปโลสิตระ ซึ่งนักวิชาการส่วนใหญ ่ เห็นต้องกันว่า วิสุท ติ…
…การพัฒนาจิตใจและการหลุดพ้นจากความทุกข์ โดยการระลึกถึงคุณพระอรหันต์และความสำเร็จต่างๆ ของพระพุทธเจ้า คัมภีร์ต่างๆ ได้ถูกนำเสนอเพื่ออธิบายแนวคิดนี้ รวมถึงข้อคิดเห็นของนักวิชาการเกี่ยวกับคัมภีร์ที่เกี่ยวข้องที่…
ธรรมวาร วารสารวิชาการทางพระพุทธศาสนา ปีที่ 7 ฉบับที่ 12
8
ธรรมวาร วารสารวิชาการทางพระพุทธศาสนา ปีที่ 7 ฉบับที่ 12
ธรรมวาร วารสารวิชาการทางพระพุทธศาสนา ปีที่ 7 ฉบับที่ 12 (ฉบับรวบรวม 12) ปี 2564 มีมากกว่า 12 คัมภีร์ ฉบับแปลภาษาจีนโบราณมีมากกว่า 42 คัมภีร์ และถ้าผนึกมาถึงคัมภีร์มีสภาไม่สมบูรณ์เข้าไปด้วยแล้ว นับได้ว…
วารสารฉบับนี้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับกลุ่มคัมภีร์ “ปรัชญาปรามิตาสูตร” ซึ่งมีจำนวนคัมภีร์มากมาย ความยาวของพระสูตรมีการลดทอนลงเมื่อเปรียบเทียบกับฉบับให…
ถ่มจับกับปวัตนสูตรในพระพุทธศาสนา
4
ถ่มจับกับปวัตนสูตรในพระพุทธศาสนา
…ยนต่าง ๆ ถึง 18-20 นิกายนในช่วงตั้งแต่รว 100 ปีหลังพุทธกาลเป็นต้นมา แต่พระสูตรนี้ยังคงสืบทอดต่อกันในคัมภีร์ของนิกายนต่าง ๆ จนถึงในปัจจุบัน โดยนักวิชาการสามารถรวบรวมได้ถึง 23 คัมภีร์ ซึ่งแต่ละคัมภีร์มีเนื้อหา…
…ะพุทธศาสนาและพุทธศาสนิกชน แม้ว่าจะมีการแบ่งแยกนิกายต่าง ๆ แต่พระสูตรนี้ยังคงได้รับการสืบทอดและมีหลายคัมภีร์ที่รวบรวมเนื้อหาที่เกี่ยวข้อง พร้อมนำเสนอตัวอย่างการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับพระสูตรนี้ในประเทศไทย และวั…
การศึกษาเกี่ยวกับธมมจักกับปวัตนสูตร
13
การศึกษาเกี่ยวกับธมมจักกับปวัตนสูตร
พระปัญจวัคคีย์15 งานวิจัยที่เกี่ยวกับ “ธมมจักกับปวัตนสูตร” โดยการเปรียบเทียบ ชั้นของคัมภีร์ที่อายุในยุคเดียวกันในแขนงของคัมภีร์ สำหรับงานวิจัยของท่านที่ 3 และ 4 เป็นงานวิจัยที่ต่อเนื่องมาจากง…
บทความนี้นำเสนอการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับ “ธมมจักกับปวัตนสูตร” โดยการเปรียบเทียบชั้นของคัมภีร์ที่อายุในยุคเดียวกันและการศึกษาคัมภีร์ 23 ฉบับที่รวบรวมโดย Prof. Kogen Mizuno ซึ่งจัดกลุ่มออกเป็น 5 …
การศึกษาอัมมจักและปวัตนสูตรในคัมภีร์พุทธศาสนา
19
การศึกษาอัมมจักและปวัตนสูตรในคัมภีร์พุทธศาสนา
กกลุ่มที่ 1 "อัมมจักกับปวัตนสูตร" ของฝ่ายถอดา ได้แก่ A1, B4, C1 และ E1 รวม 4 คัมภีร์ เพียงแต่เนื้อหาใน A1, B4 และ E1 นั้นประกอบด้วย "การเว้นห่างจากหนทางสุดโต่ง 2 ทาง ปฏิบัติตามหนทางสาย…
เนื้อหานี้นำเสนอการจำแนกประเภทของอัมมจักกับปวัตนสูตรในกลุ่มต่างๆ ของคัมภีร์พุทธศาสนา โดยมีการจัดกลุ่มตามเนื้อหาที่มีความสัมพันธ์กับอริยสัจ 4 นิยามและหลักการที่สำคัญในทางสายกลา…
การบรรจาวิวาสวิชาการทางพระพุทธศาสนา
28
การบรรจาวิวาสวิชาการทางพระพุทธศาสนา
…มรรค, อัยยะมรรค) อันเป็นคำสอนเฉพาะในนิยาม "สวาสติวาท" เท่านั้น ที่กล่าวมา นี้ คือ รูปแบบการวิจัยเชิงคัมภีร์ โดยหยิบยกเอาทฤษฎีศึกษาของ "ธัมมจักกัปวัตนสูตร" ซึ่งกระจัดกระจายอยู่ในคัมภีร์อื่นนานกายต่าง ๆ รวม 23…
…สร้างเนื้อหาเพื่อสอดคล้องกับคำสอนในแนวทาง 'มรรค 3' โดยศึกษาทฤษฎีของ 'ธัมมจักกัปวัตนสูตร' ซึ่งรวม 23 คัมภีร์ เพื่อเป็นแนวทางการวิจัยเชิงคัมภีร์ในระดับวิชาการ นอกจากนี้ยังนำเสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับ 'อริยสัจองค…
การประพฤติปฏิบัติของหลวงพ่อ
18
การประพฤติปฏิบัติของหลวงพ่อ
…าอยู่ ๒ ประการคือ ๑. คันถธุระ ๒. วิปัสสนาธุระ คันถธุระ ก็หมายถึงการศึกษา เล่าเรียนอรรถ แปลแก้ไขธรรม คัมภีร์ ต่าง ๆ ที่พระสงฆ์สามเณรเรียนอยู่ใน ปัจจุบันนี้ เรียนนักธรรม เรียนบาลี เรียน อรรถแปลแก้ไขนั้น วิปัสส…
…าอยู่ ๒ ประการคือ ๑. คันถธุระ ๒. วิปัสสนาธุระ คันถธุระ ก็หมายถึงการศึกษา เล่าเรียนอรรถ แปลแก้ไขธรรม คัมภีร์ ต่าง ๆ ที่พระสงฆ์สามเณรเรียนอยู่ใน ปัจจุบันนี้ เรียนนักธรรม เรียนบาลี เรียน อรรถแปลแก้ไขนั้น วิปัสส…
ความหมายของธรรมะในภาษาบาลี
65
ความหมายของธรรมะในภาษาบาลี
…ที่สุดให้จงได้ มีอยู่คำหนึ่งที่น่าสนใจในอรรถ กถา คือคำว่า “ปริยัติ” ถ้าเราแปลคำ นี้ว่า “ตำรา” หรือ “คัมภีร์” ก็ยังไม่ถูกที เดียว คำ ๆ นี้มีการเปลี่ยนแปลงความ หมายมาตลอด คำว่า “ปริยัติ” มา จากรากศัพท์ อาป หมา…
…ที่สุดให้จงได้ มีอยู่คำหนึ่งที่น่าสนใจในอรรถ กถา คือคำว่า “ปริยัติ” ถ้าเราแปลคำ นี้ว่า “ตำรา” หรือ “คัมภีร์” ก
พระไตรปิฎกจุลจอมเกล้าบรมธัมมิกมหาราช
67
พระไตรปิฎกจุลจอมเกล้าบรมธัมมิกมหาราช
…งยุตตนิกาย อังคุตตรนิกาย ครบชุด ส่วนนิกายสุดท้าย คือ ขุททกนิกาย มีส่วนที่ยังไม่ได้จัดพิมพ์ จำนวน Go คัมภีร์ ได้แก่ ๒) เปตวัตถุ ๓) เถรคาถา ๑) วิมานวัตถุ ๕) ชาดก เถรีคาถา ๖) อปทาน ๗) พุทธวงศ์ ๔) จริยาปิฎก พระอ…
Puh พระไตรปิฎกจุลจอมเกล้าบรมธัมมิกมหาราช ร.ศ. ๑๑๒ ต่อมาเมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า เจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต เจ้าฟ้ากรมขุนสุโขทัย- ธรรมราชา สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ จึงเสด็จ ขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นพ
การศึกษาภาษาบาลีและการพัฒนาสถาบัน
29
การศึกษาภาษาบาลีและการพัฒนาสถาบัน
…ถกถาที่พระพุทธโฆษาจารย์พระพุทธ ทัตตะ, พระธรรมปาละ, พระอุปเสนะ, พระ มหานามะ ได้พรรณนาไว้ เป็นต้น จาก คัมภีร์สัททาวิเสส ตามแบบ โบราณ จนมาจัดหลักสูตรเป็นชั้นประโยคใน ปัจจุบัน ตามวิวัฒนาการที่มีมา จนเป็นการ ศึกษ…
…ถกถาที่พระพุทธโฆษาจารย์พระพุทธ ทัตตะ, พระธรรมปาละ, พระอุปเสนะ, พระ มหานามะ ได้พรรณนาไว้ เป็นต้น จาก คัมภีร์สัททาวิเสส ตามแบบ โบราณ จนมาจัดหลักสูตรเป็นชั้นประโยคใน ปัจจุบัน ตามวิวัฒนาการที่มีมา จนเป็นการ ศึกษ…
ประวัติศาสตร์ภาษาบาลี
43
ประวัติศาสตร์ภาษาบาลี
… ร่ำเรียนกันในสมัยนั้น ว่าแตกต่างจากภาษา ไทยที่มีลักษณะเป็นคำโดด โดยคล้ายกับ ภาษาของชาวยุโรปมากกว่า คัมภีร์ “สาสนวังสะ” แต่งโดย ท่าน ปัญญาสามิน ในพม่าเมื่อ ค.ศ. ๑๘๖๑ (หรือ พ.ศ. ๒๔๑๔) คำว่า “บาลี” นั้นมีปรากฏ…
… ร่ำเรียนกันในสมัยนั้น ว่าแตกต่างจากภาษา ไทยที่มีลักษณะเป็นคำโดด โดยคล้ายกับ ภาษาของชาวยุโรปมากกว่า คัมภีร์ “สาสนวังสะ” แต่งโดย ท่าน ปัญญาสามิน ในพม่าเมื่อ ค.ศ. ๑๘๖๑ (หรือ พ.ศ. ๒๔๑๔) คำว่า “บาลี” นั้นมีปรากฏ…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
81
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส
…่าง ไทยกับลังกาเจริญรุ่งเรืองขึ้นมาก พร้อมทั้งยืม พระไตรปิฎกฉบับใหม่ของลังกาทวีปเข้ามาแปล ต่ออีก ๓๐ คัมภีร์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า พระองค์ ที่ ๗ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมา นุชิตชิโนรส นับเป็นสมเด็จพระสังฆร…
…่าง ไทยกับลังกาเจริญรุ่งเรืองขึ้นมาก พร้อมทั้งยืม พระไตรปิฎกฉบับใหม่ของลังกาทวีปเข้ามาแปล ต่ออีก ๓๐ คัมภีร์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า พระองค์ ที่ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมา นุชิตชิโนรส นับเป็นสมเด็จพระสังฆราช…
คัมภีร์เกี่ยวกับธรรมกาย
83
คัมภีร์เกี่ยวกับธรรมกาย
มี คัมภีร์ โ บ ร า ณ อีก ๒ คั ม ภี ร์ ซึ่งกล่าวถึงเรื่องธรรมกาย เป็นคัมภีร์สำคัญ ซึ่งรจนาขึ้น เพื่ออธิบายเรื่อ…
มี คัมภีร์ โ บ ร า ณ อีก ๒ คั ม ภี ร์ ซึ่งกล่าวถึงเรื่องธรรมกาย เป็นคัมภีร์สำคัญ ซึ่งรจนาขึ้น เพื่ออธิบายเรื่อ…
สูตรานติกะ
55
สูตรานติกะ
…วามหมายของคำว่า วินัยธร และอภิธรรมิกะ คือ "ผู้เชี่ยวชาญ ในพระวินัย” และ “ผู้เชี่ยวชาญ ในพระอภิธรรม (คัมภีร์)” ตามลำดับ แต่ยโสมิตรกล่าวใน อรรถกถาของโกศะว่า "สูตราน ติกะหมายถึง ผู้ที่ยอมรับคำสอน ในพระสูตร แต่ไ…
…วามหมายของคำว่า วินัยธร และอภิธรรมิกะ คือ "ผู้เชี่ยวชาญ ในพระวินัย” และ “ผู้เชี่ยวชาญ ในพระอภิธรรม (คัมภีร์)” ตามลำดับ แต่ยโสมิตรกล่าวใน อรรถกถาของโกศะว่า "สูตราน ติกะหมายถึง ผู้ที่ยอมรับคำสอน ในพระสูตร แต่ไ…