ประวัติศาสตร์ภาษาบาลี : หน้า 43/126

(บน) หอสูงวิทยาลัยแม็กดาเลน (ล่าง) ท่ามกลางบรรยากาศที่หนาวเย็นของยุโรป วันที่มีท้องฟ้าแจ่มใส แสงแดดอบอุ่นเช่นนี้ สนามหญ้าจึงเป็นที่รวมของกลุ่มนักศึกษา ของอ๊อกซฟอร์ด พระนารายณ์มหาราช ได้กล่าวถึงภาษาบาลีที่ ร่ำเรียนกันในสมัยนั้น ว่าแตกต่างจากภาษา ไทยที่มีลักษณะเป็นคำโดด โดยคล้ายกับ ภาษาของชาวยุโรปมากกว่า คัมภีร์ “สาสนวังสะ” แต่งโดย ท่าน ปัญญาสามิน ในพม่าเมื่อ ค.ศ. ๑๘๖๑ (หรือ พ.ศ. ๒๔๑๔) คำว่า “บาลี” นั้นมีปรากฏอยู่ แล้ว ในขณะที่คัมภีร์ “คิราสนุเคสะ” ซึ่ง เขียนเป็นภาษาสิงหลในคริสต์ศตวรรษที่ ๑๕ (ประมาณ พ.ศ. ๒๑๐๐) ยังคงเรียกภาษานี้ ว่า “มาคธี” อยู่ ดังนั้นจึงน่าเป็นไปได้ว่า คำว่า “บาลี” ในฐานะที่เป็น “ภาษา” นั้น เกิดขึ้นในระหว่าง คริสต์ศตวรรษที่ ๑๕-๑๒ (พ.ศ. ๑๙๐๐- ๒๑๐๐) นี้เอง มิใช่คำที่มีมาแต่เดิม และคำ ๆ นี้ เป็นที่ใช้กันทั่วไปในศรีลังกา พม่า และไทย ตั้งแต่นั้นมา โดยที่เรายังไม่อาจสรุปได้ว่า ความเพี้ยนของคำ ๆ นี้เกิดขึ้นในประเทศใด ก่อน ภาษาบาลีนั้นเป็นที่รู้จักกันในวงการนัก วิชาการในยุโรปก็เพราะ นักปราชญ์คนหนึ่งชื่อ โทมัส วิลเลียม ริส เดวิดส์ (THOMAS WIL- LIAM RHYS DAVIDS) ผู้ก่อตั้งสมาคมบาลีปกรณ์ (PALI TEXT SOCIETY) ท่านผู้นี้เกิดเมื่อวันที่ ๑๒ พฤษภาคม ค.ศ. ๑๘๔๓ เป็นบุตรคนโตของบาทหลวง อังกฤษท่านหนึ่ง ซึ่งมีความสนใจทางวิชา การอย่างมาก ริส เดวิดส์ ได้เล่าถึงความ ทุ่มเทในการศึกษาค้นคว้าของบิดาของตนเอง และกลายเป็นพื้นฐานทางจิตใจให้กับตนได้ อย่างดีเมื่อโตขึ้น ริส เดวิดส์ ค่อนข้างจะยากจน แต่ มีความรู้ภาษาลาตินอย่างดี ในวัยหนุ่มได้เดิน ทางไปเรียนภาษาสันสกฤตกับ ศาสตราจารย์ เอ.เอ็ฟ. สเต็นซเล่อร์ (A.F. STENZLER) ชาว เยอรมัน ท่านหาเงินมาเรียนโดยการรับจ้าง สอนภาษาอังกฤษให้คนเยอรมัน ใช้ชีวิตแบบ ปากกัดตีนถีบในเยอรมนีอยู่หลายปีจนจบการ ศึกษา ได้กลับมาสอนเป็นข้าราชการอังกฤษ ประจำประเทศศรีลังกา สิงหาคม ๒๕๐๑ Kalyanamitra.org ๔๑