ข้อความต้นฉบับในหน้า
มี คัมภีร์ โ บ ร า ณ อีก
๒ คั ม ภี ร์
ซึ่งกล่าวถึงเรื่องธรรมกาย เป็นคัมภีร์สำคัญ
ซึ่งรจนาขึ้น เพื่ออธิบายเรื่องราวในพระไตรปิฎก คัมภีร์แรกคือ มิลินทปัญหาคัมภีร์
แต่งขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ.๕๐๐ ในคัมภีร์มิลินทปัญหา ฉบับภาษาอังกฤษซึ่งแปลโดย
นางริส เดวิดส์ ไม่ได้บอกชื่อผู้แต่ง แต่ในฉบับภาษาไทยระบุว่าผู้แต่งชื่อ พระปิฎกจุฬาภัย
ซึ่งได้เขียนเรื่องราวการโต้ตอบปัญหาระหว่าง พระนาคเสนกับพระยามิลินท์โยนกราช
มีตอนหนึ่งที่กล่าวถึงเรื่องพระธรรมกาย โดยกล่าวว่า ธรรมกายเป็นภาวะอย่างหนึ่ง
ของพระพุทธเจ้า เป็นสภาวะอย่างหนึ่งที่สัมผัสได้ด้วยใจ ตรงกับการค้นพบของ
หลวงพ่อวัดปากน้ำที่ยืนยันว่า ผู้เข้าถึงธรรมกายสามารถจับต้องได้และเป็นตัวแท้จริงของ
พระพุทธเจ้า
ส่วนในคัมภีร์อีกเล่มหนึ่งคือ คัมภีร์วิสุทธิมรรค แต่งประมาณ พ.ศ.๑๐๐๐
โดยพระพุทธโฆษาจารย์ ก็มีกล่าวถึงเรื่องธรรมกายอยู่ ๒ ตอนด้วยกัน ที่ปรากฏอยู่ก็คือ
ตอนพุทธานุสติแห่งหนึ่ง กับตอนมรณานุสติอีกแห่งหนึ่ง แต่ทั้ง ๒ แห่งนั้น ถ้าจะ
สรุปความให้ได้อย่างของหลวงพ่อวัดปากน้ำ ก็ยากเต็มที่ เพราะว่าไม่มีข้อความใดเลย
ที่จะกล่าวอย่างชัดเจนว่า ธรรมกายมีลักษณะเป็นพระพุทธปฏิมากรเกตุดอกบัวตูม ปางสมาธิ
และเป็นแก้วใส เพราะฉะนั้นก็เลยไม่ต้องแปลกใจว่า ทำไมชาวพุทธในประเทศไทย
โดยเฉพาะนักปริยัติ พอเรียนเรื่องธรรมกายแล้วมักจะบอกว่า มันไม่จริง
พ ร ะ พุ ท ธ โ ม ษ า
จ า ร ย์
เมื่อประมาณ ๒, ๐ ๐ ๐
ก ว่ า ปี ม า แ ล้ ว
ยังได้แต่งคัมภีร์ขึ้นอีกเล่มหนึ่ง คือคัมภีร์อรรถสาลินี
อธิบายคำว่า “ธรรมกาย” ไว้เพียงคำว่า กายนั้นแปลว่าอะไร ท่านอธิบายคำว่า “กาย”
เป็น ๒ นัยคือ กายที่แปลว่า รูปร่าง ร่างกายมนุษย์ทั่วไป เป็นนัยที่ ๑ อีกนัยหนึ่ง
แปลว่า กลุ่มก้อนของอะไรสักอย่างหนึ่งก็ได้ เพราะฉะนั้นนักปริยัติทั่วไปในทางเถรวาท
นั้นก็ยากเหลือเกินที่จะตีความหมายว่า ธรรมกายนั้นเป็นกาย เป็นหน่ออ่อนของกาย
ตรัสรู้ธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นตัวเนื้อแท้ของพระพุทธเจ้า มีลักษณะมหาบุรุษ
หรือที่เรียกว่ามหาปุริสลักษณะ ๓๒ ประการ ส่วนมากก็จะตีความว่า ธรรมกายนั้น
ก็เป็นคำอุปมาหมายถึงพุทธคุณอันประเสริฐของพระพุทธเจ้า หาได้หมายถึง
กายที่เป็นตัวตนอันจับต้องได้ มีชีวิตจิตใจอย่างใดไม่
คัมภีร์ทั้ง ๓ เล่มที่กล่าวมานี้ต่างก็ถูกแต่งขึ้นมาโดยพระคันถรจนาจารย์
เพื่ออธิบายความในพระไตรปิฎกอีกทีหนึ่ง ซึ่งในส่วนที่กล่าวถึงคำว่า “ธรรมกาย”
ยังไม่เด่นชัดนัก ยังมีหลักฐานอยู่อีกชิ้นหนึ่งที่เก่าแก่มากกว่า คัมภีร์นั้นคือ พระอภิธรรมปิฎก
ก่อนที่จะมีปรัชญามหายานเกิดขึ้น มีพุทธศาสนา
นิกายหนึ่งซึ่งเก่าแก่มาก ปัจจุบันสูญหายไปแล้ว พุทธศาสนานิกายนี้เรียกตัวเองว่า
สรวาสติวาท(สันสกฤต) หรือสัพพมัตถิติกวาท (บาลี) หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ไวภาษีกะ
มีหลักฐานว่าเป็นผู้เขียนคัมภีร์พระอภิธรรมปิฎกชุดแรกไว้ ตามตำนานของสรวาสติวาท
กล่าวไว้ว่า ในการสังคายนาพระไตรปิฎกของพระเจ้ากนิษกะที่แคชเมียร์ (อยู่ในประเทศ
ปากีสถาน) นั้นพระภิกษุสงฆ์จากนิกายต่าง ๆ หลายร้อยรูป ทั้งจากแคว้นอินเดีย
Kalyanamitra.org
กั ล ย า ณ ม ต ร