คา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 64 / 234

…รมให้ถูกคราว นิยมสั่งสมโภคทัพย์เป็นอันมากขึ้นได้ในไม่ช้า ต่อมาก็ได้เป็นเศรษฐีใหญ่ ได้ความสรรเสริญใน คาถาประพันธ์ว่า อปปเกนปิ เมธาวี สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคฺคิว สนฺธวํ บ ความว่า บุคคลผ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของวิริยสมบัติหรือความเพียรในการประกอบกิจกรรม โดยอธิบายถึงคุณลักษณะและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีความเพียรในทางที่ถูกต้อง ความเพียรมีหลายลักษณะและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้บุคคลสามา

…นล้อนำสู่ความเจริญสถานเดียว ขอรับพระราชทานอัญเชิญพระพุทธภาษิตบทหนึ่งมาถวาย ดังนี้ นินเน วา ยทิวา เล คาเม วา ยทิวา รญฺเญ ยตฺถ อรหนฺโต วิหรติ ต์ ภูมิรามเณยยก์ ។

บทความนี้กล่าวถึงการบรรพชาและพระราชธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเจริญของสยามประเทศ โดยการยกตัวอย่างจักร ๔ และการปฏิบัติธรรมอันส่งเสริมให้พระพุทธศาสนามีบทบาทสำคัญในสังคมไทย พร้อมกับการมีพระมหากษัตริย์ที่ทรง

…ามอ่อนโยนไปตามเหตุผล ตามสมควร ดังที่เรียกว่า การณว สิก เป็นไปตามอำนาจแห่งเหตุที่ควรดำเนิน และมีสัมมาคารวะต่อท่านผู้ใหญ่ผู้เจริญ อ่อนโยนต่อ บุคคลที่เสมอกันและต่ำกว่า วางตนสม่ำเสมอ ไม่กระด้างดูหมิ่นผู้อื่…

บทความนี้กล่าวถึงพระอุปนิสัยและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระญาณสังวร ภายในบริบทของความอดทนและอ่อนโยนต่อการปฏิบัติหน้าที่ พระองค์ทรงแสดงความแข็งแกร่งในการเผชิญกับความทุกข์ แต่ยังคงความอ่อนโยนในการปฏิบัติต

…บกลอุบายถูก คราวจึงสําเร็จได้ นี้เป็นเรื่องสาธก แม้ในคัมภีร์ชาดกท่านก็ได้ยกความข้อนี้ขึ้นแสดง ในบาท คาถา โดยความเป็นราชภาษิตของพระเจ้าคามณีว่า อปิ อตรมานานํ ผลาสาว สมิซุเติ ข้อนี้ก็ให้ลง เออก็ ความหวังใ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเตรียมการที่เหมาะสมในเวลาที่สงบ และการใช้เวลาทำกิจกรรมให้ตรงตามเวลาเพื่อความสำเร็จ โดยยกตัวอย่างจากพระเจ้าอชาตศัตรูและพระเทวทัตต์ เพื่อสะท้อนให้เห็นความสำคัญของการไม่ปล่อยให้เวลาล่ว

… จึงได้คลาด จากประโยชน์คุณที่ควรจะได้ควรถึงเช่นนี้ แม้ในคัมภีร์ชาดก ท่านก็ได้ยกความข้อนี้ขึ้นแสดงใน คาถา โดยความเป็นภาษิตของอาจารย์ทิศาปาโมกข์ในเมืองตักกศิลาผู้สอนมานพ ๕๐๐ คน ให้ เล่าเรียนศิลปะศาสตร์ มา…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา

…เถร) อปปเกน เมธาวี สมุฎฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกุขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม ២៧២ ។ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศักดิ์ศฤงคาร ด้ว ทรัพย์ที่เป็นต้นทุนแม้มีประมาณน้อย ดุจชน…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในการสร้างโอกาส จากการทำงานและแสดงออกถึงความภักดี จนได้รับการไว้วางใจจา

…ญาณวรเถร) ๓๑๔ ๑. ๔ สังคหวัตถุนี้ เป็นอุบายวิธีให้เกิดรัฐสมบัติ ซึ่งได้นามบัญญัติว่า โรคคล สถานที่ราบคาบปราศจากโจรภัยจนถึงวางใจได้ มีทวารเรือนไม่ต้องลงกลอนเป็นคำรบ ๕. กสิ กรรมการทำนาเป็นกำลังใหญ่ของประเท…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน

….ศ. ๒๔๘๗) ได้เลือกธรรมะมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กัตตุกัมยตา ฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา ๑ พอเป็นนิทัศนนัย คาถามีความว่า กัตตุกัมยตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่จะทำนั้น ศัพท์ว่า ฉันทะ เป็นคำกลาง เป็นได้ทั้…

ในปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดสองประการเกี่ยวกับธรรมะ คือ กัตตุกัมยตา และฉันทะ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าว

…, สตฺตมีตปฺปุริโส, ทุติยาตัปปุริสะ อย่างนี้ " สุข ปตฺโต = สุขปุตฺโต [ ปุริโส บุรุษ ] ถึงแล้วซึ้งสุข คามิ คโต = คามคโต [ ปุริโส บุรุษ ] ไปแล้วสู่บ้าน, สพฺพรตต์ โสภโณ = สพฺพรตฺติโสภโณ [ จนฺโท พระจันทร์ ] …

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสที่มีการจัดประเภทคำและรูปแบบการใช้ เช่น สมาหาโร, อสมาหาโร นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างเช่น 'ตโย โลกา' และ 'ปญฺจ อินฺทฺริยาน' โดยเน้นถึงอธิบายเรื่องนานศัพท์และบทเบื้องปลาย

…อาบทที่เป็นปัญจมีวิภัตติ ในวิเคราะห์ เป็น ประธาน แห่งบทสมาส อย่างนี้ " นิคคตา ชนา ยสฺมา โส นิคคตชโน คาโม ชน ท. ๒ ด ๔ ๕ ๖ ๒ ออกไปแล้ว จากบ้านใด บ้าน นั้น ชื่อว่ามีชนออกไปแล้ว 0 ๔ ๕ โส ปติดผโล รุกฺโข ผล ท…

เนื้อหาที่นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ ที่รวมถึงวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น กตทัณฑกมุโม, ความสังเวช รวมถึงการวิเคราะห์บทสมาสต่างๆ อย่างละเอียดเพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งในภาษา และการตีความที่เกี่ยวข้องศึ

… หน้าที่ 131 ทงเยนทงเกลียง ทั้งเย็นทั้งเกลี้ย สีตสมฏฺฐา ภูมิ แผ่นดิน " สีตสมฏฺฐิ ฐานํ ที่ ตัปปุริสะ คามคโต ปุริโส บุรุษ ไปแล้วสู่บ้าน คามคตา อิตถี หญิง คามค กุล ตระกูล พหุพพิหิ รุฬหลโต รุกฺโข ต้นไม้ มีเ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาและการใช้ภาษาบาลีที่รวมถึงวิธีการสร้างประโยคและการระบุคำศัพท์ที่สำคัญจากบริบทต่างๆ เช่น การอธิบายสถานที่และประเภทบุคคลในบาลี ประกอบด้วยความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับสมาสและตัทธิต ที่ส

…ย่างนี้ มานุโส, มายุโร, กาโปโต, วิเคราะห์และคำแปล เหมือน ใน กณปัจจัย. ศัพท์ที่ลง ตา ปัจจัย อย่างนี้ คามาน สมโห คามตา ประชุม แห่งชาวบ้าน ท. ชื่อคามตา [ ประชุมแห่งชาวบ้าน ].

เนื้อหานี้เกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์และการวิเคราะห์ศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นที่คำศัพท์ซึ่งประกอบด้วยปัจจัยเช่น คุณ, ณ, และ ตา รวมถึงการวิเคราะห์คำและความหมายของคำต่างๆ ในบริบทของการประชุมแห่งมนุษย์ นกยูง และน

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 157 อุ. เถโร คามิ ปิณฺฑา ปาวิส, พระเถระ เข้าไปแล้ว ๒ ๔ ๔ สู่บ้าน เพื่อบิณฑะ, เอวรูป์ กมฺม อกาสึ. [ข้า] ได้ทำแล้ว ๒ …

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในส่วนของ วจีวิภาค โดยเฉพาะในเรื่องของอนาคตกาล และวิธีการบอกอนาคตกาลในปัจจุบันและอดีต โดยมีตัวอย่างการใช้คำในบาลี เช่น 'จัก' ในการบอกอนาคตกาล นอกจากนี้ยังพูดถึงกา

…. ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 181 พหุ. สาเวนติ. กีนาเปนฺติ. คาเหติ, คณฺหาเปติ คาเหนฺติ, คณฺหาเปนฺติ ตานาเปติ. โจราเปติ. ตานาเปนติ. โจราเปนฺติ. ลงปัจจัยที่มี ณ แล้…

เนื้อหานี้เป็นการนำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในภาคที่ 2 ซึ่งมีการกล่าวถึงอาขยาตและกิตก์ พร้อมกับการยกตัวอย่างเช่น การลงปัจจัย การสนธิ และการใช้คำในหลาย ๆ รูปแบบ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับวิธีการทำให้เกิด

…่าอันเขาพึงประกอบ, ยุช ธาตุ ในความ ประกอบ ลบ ณุ แล้วเอา ชุ ที่สุดธาตุ กับ ย เป็น คค. ครหิตพฺพน - ติ คารยุห์, [กรรมใดๆ อันเขาจึงติเตียน, เหตุนั้น [กรรมนั้น] ชื่อว่าอันเขาจึงติเตียน, ครหุ ธาตุ อ ในความ ติ…

บทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์บาลีในกรรมต่างๆ ที่ใช้ในภาษาบาลี เช่น อาการของกรรม รวมถึงคำที่ใช้สื่อความหมายในบาลี โดยเน้นที่ธาตุและพฤติกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพูดและการกระทำในบริบทของไวยากรณ์บาล

…วลบ อา ด้วยสระสนธิ (๑๕) ศัพท์ที่ประกอบด้วยปัจจัยนี้ บางศัพท์ก็ใช้เป็นกิริยากิตก์บ้าง อุ. เต จ ภิกขู คารยุหา อนึ่ง ภิกษุ ท. เหล่านั้น อันท่านจึงติเตียน (๑๓๗) วิเคราะห์ในกิตกิจจุปัจจัย อ. ปฏิ & ภิชฺชติ-ติ…

ศึกษาละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะในหัวข้ออาขยาตและกิตก์ โดยจะวิเคราะห์การใช้ภาษาจากประโยคต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงความหมายและการเปลี่ยนแปลงของคำในบริบทต่างๆ เช่น การให้ การ

…าม. ถ้านามศัพท์เป็นวิภัตติและวจนะอันใด กิริยากิตก์ก็เป็นวิภัตติและวจนะอันนั้นตาม อย่างนี้ :- ภิกฺขุ คามิ ปิณฺฑาย ปวิฏโฐ ภิกษุ เข้าไปแล้ว สู่บ้าน 0 ๒ ๓ ๔ ม เพื่อก้อนข้าว. 0 ๔ ๒ ด เยเกจิ พุทฺธ์ สรณ์ คตา เ…

บทเรียนนี้เกี่ยวกับวิภัตติแห่งกิริยากิตก์ที่ไม่มีการแบ่งประเภทตรงข้ามกับวิภัตติอาขยาต และคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งกาลเป็นสองประเภท ได้แก่ ปัจจุบันและอดีต โดยปัจจุบันยังแบ่งได้อีกเป็นปัจจุบันแท้และปัจจุ

…้ ซึ่งปิติ. ๒ ๔ & ค ๒ ๕ ๔ ๒) ปัจจุบันใกล้อนาคต แปลว่า "เมื่อ' อุ, อนุสนธิ์ ฆฏตวา ธมฺม เทเสนฺโต อิมิ คาถ - มาห. ๒ ด ๔ ๕ ๖ ය [พระศาสดา] เมื่อสืบต่อ ซึ่งอนุสนธิ สำแดง ซึ่งธรรม ตรัสแล้ว ซึ่งคาถา อันนี้. ๖ ๕…

หนังสือส่วนนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับการใช้ปัจจุบันและอดีตกาลในภาษาบาลี มีการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ เช่น 'อยู่', 'เมื่อ', 'แล้ว', เพื่อนำเสนอการใช้ภาษาในบริบทที่ถูกต้อง การฟังเท่าที่พระศาสดาตรัสและ

…างกันสักว่ารูปแห่งกิริยาศัพท์, เพราะฉะนั้น ในที่นี้ จักสำแดงแต่อุทาหรณ์เท่านั้น ๑) กัตตุวาจก, ภิกขุ คาม ปิณฑาย ปวิฏโฐ. ภิกษุ ด ๒ က ๔ เข้าไปแล้ว สู่บ้าน เพื่อก้อนข้าว ด ๔ ๒ က ๒) กัมมวาจก. อธิคโต โข มยา -…

ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์นี้ ซึงพระผู้มีพระภาคเจ้าได้กล่าวถึงวาจกซึ่งจัดเป็น ๕ อย่าง โดยมีความเชื่อมโยงกับธาตุอาขยาต มีการอธิบายถึงประเภทต่างๆ ของวาจก รวมถึงตัวอย่างเพื่อแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ง

…ันเขากล่าวแล้ว. ฉินฺทิย ตัดแล้ว. เทสิโต อันเขาแสดงแล้ว. นิสินฺโน นั่งแล้ว. ปสฺสนฺโต เห็นอยู่. วนฺโต คายแล้ว. ทิฏฺโฐ อันเขาเห็นแล้ว. วทนฺโต กล่าวอยู่. สิทฺโธ สำเร็จแล้ว. สุตวา ฟังแล้ว. พทฺโธ เนื่องแล้ว. …

เนื้อหาในบทนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับภาษาบาลีในแง่มุมของธาตุปัจจัยและวาจก รวมถึงคำศัพท์และการใช้ภายในบริบทต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารและการแสดงออกทางภาษา เช่น การเห็น การนั่ง การกล่าว และการฟัง ร