คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 28 / 614

…ในอ. นี้จะพึงเห็นได้ว่า เวลาดัง วิเคราะห์ ตั้งไปตามลำดับเลข ๑,๒,๓. แต่เวลาเปล่าต้องเปล่าลำดับ คือแปลคำว่า มีวัตถุ เป็นสมาสที่ 2 ต่อไปยังแปลสมาสที่ 1. ว่าง หอมและระเบียบ, แต่ต่ออย่างนี้ สมาสที่ 3 และที่ …

เนื้อหานี้อธิบายลำใวยากรณ์และสมาคมในภาษาไทย โดยมีการวิเคราะห์และอธิบายการใช้คำทั้งในทางไวยากรณ์และในการแปลสมาสแม้ว่าอาจมีข้อยกเว้นในกฎเกณฑ์ต่างๆ โดยเน้นที่ความนิยมในการใช้ภาษาและ…

…าส้องดังมก. ในข้อนี้ เมื่อแปลโดยพญาชนะ ต้องแปลว่า เป็นต้นิติดต่อกันอยู่ 2 ครั้ง เพราะมีอักขีพอยู่ 2 คำ แต่ถ้าแปลเอาความท่านนิยมให้แปลว่า อุปสคมการถอดคดและลดตำแหน่งมีอาวกว่าตำแหน่งสมาคมดีเป็นต้น ลานูพุทธ…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการวิเคราะห์และแปลบทไวทยาภัณฑ์ โดยเน้นการใช้สมาคมและคำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เช่น ฐานทอุฉินาทิโกและ พุทธพฤทธิ นอกจากนี้ยังมีการชี้ให้เห็นถึงการวิเคราะห์และสร้…

…ี เป็นอันใช้ได้. ในตรตษิติติดนี้ ลง นิฏ ปิณิจ แทนศัพท์ได้มา มี ตรติ ศัพท์ ซึ่งเปล่า ย่อมมาจน เป็นตน คำว่า เป็นตน นั่นเอง ให้สิ่ง ถึงศัพท์อื่น ๆ ได้หลายอย่างต่อไป เช่น คำว่า ยมด ย่อมเที่ยวไป, คจุดิ ยอมไป…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์คำศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นไปที่คำว่า ปัจ สายปุฏุตสุ อปจิต และการระบุลักษณะของศัพท์ โดยมีการเปรียบเทียบแ…

…ต่าง ๆ สงูว่าดาราแห่งอารมณ์ และอาการที่รับแจ้งได้ ความรู้นี้(และฉะนั้น) พึงทราบว่า เป็นความรู้ ทั่ว คำที่ว่า "ได้ชื่อว่าเป็นปัญญา เพราะอธิษฐานรู้ เป็นความรู้ ทั่ว คำที่ว่า "ได้ชื่อว่าเป็นปัญญา เพราะอธิษ…

เนื้อหาสอนเกี่ยวกับการพัฒนาความรู้ในด้านปัญญา โดยสำรวจความแตกต่างระหว่างสัญญาและวิญญาณ รวมถึงวิธีการรับรู้ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และสภาพจิตใจ เพื่อให้เข้าใจรายละเอียดเกี่ยวกับธรรมชาติของการรับรู้ในรับป

ประโยค - วิวัฒนาการแปล ภาค 3 ตอน 1 - หน้าที่ 13 [อัคคปฏิปัสมิภิกะ] ในวัฏฏะ นั้น คำว่า "อรรถ" นั้น โดยสังเขปเป็นคำเรียกผลที่ เผิดมานแต่เหตุ จริงอยู่ ผลที่เผิดมานแต่เหตุ ท่านเรียกว่า "…

บทความนี้กล่าวถึงคำว่า 'อรรถ' และ 'ธรรม' ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความรู้ที่เกิดจากการศึกษาพุทธธรรม ความแ…

ประโยค - วิถีธรรมรวมเปล่า คำ ด ค ตอน ๑ - หน้าที่ 201 พระนิมพน" ฉะนี้ไช่บ่ คำสนองใบพึงมีว่า "อนุญาตนั่นน่าชื่อว่า เที่ยงหมามได้ เ…

…ละแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในหลักพระพุทธศาสนา โดยมีการเข้าใจถึงระบบเหตุและผลที่เกี่ยวข้องกับมรรคและผลจากคำสอนของพระสัพพัญญเจ้า อธิบายความเป็นเที่ยงของพระนิมพนและความเสื่อมโทรมของรูป รวมถึงการอภิปรายเกี่ยวกั…

ประโยค - วิสถีมุทธบรรเลง ถลก ด ค ตอน ๑ - หน้า ที่ 234 อรรถาธิบายแห่งคำประพันธ์นี้ว่า คำว่า “ด้วยบทหนา” เป็นต้น ความว่า ความเป็นสัจจวตะ เป็นต้น ซึ่งแยกออกไปเป็นสัจจวตะ (กล…

บทความนี้วิเคราะห์คำประพันธ์ที่เกี่ยวข้องกับอำนาจปัจจัยและความเป็นอยู่ของธรรมอย่างละเอียด โดยมีการแยกประเภทต่าง ๆ เช่น ส…

… แม้ในอุทธศมอืนมีอารมณ์เป็นปัจจัย เป็นต้น กษัตริย์เดียวกันนี้ [แก้ศัพท์เหตุ] ในบท “เหตุปัจจัย” นั้น คำว่า “เหตุ” เป็นคำเรียกว vervolgens (อวัจจะแห่งคำ คืออโยคคำที่ให้รู้ความแต่ละคำ) และการนะ (สิ่งที่ ก…

บทความนี้สำรวจความหมายของคำว่า 'เหตุ' และ 'ปัจจัย' ในแง่มุมที่แตกต่างกัน ทั้งในทางวิทยาศาสตร์และทางพระศาสนา คำว่า 'เหตุ' ใช้กล่…

…ุปธรรมสงฆ์) โดยหลายประการ เป็นปัจจัยแห่งอภิสงฆ์ข้อสุดท้าย (คืออญฺญชาขิ สัง- ขาร) โดยประการเดียวแล ในคำสังนั้น คำว่า “เป็นปัจจัยแห่งอภิสงฆ์คือ อญฺญชาขิ สังขาร” โดยประการ ๒ คือโดยเป็นอารมณ์มณีปัจจัย ๑ โ…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับปัจจัยในการสร้างอภิสงฆ์ ซึ่งรวมถึงความสำคัญของอุปธรรมสงฆ์และการอธิบายความหมายของอญฺญชาขิ สังขาร โดยเน้นถึงบทบาทของอารมณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องในกระบวนการคิดและการทำบุญเพื่อ

ประโยค - วิญญาณมิรมรณเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑ - หน้าที่ ๓๓๘ [คำถามส่งเขบ] ก็ข้อว่า วิญญาณเป็นปัจจัยแห่งรูปแท้ (มอง) ไม่เห็น ย่อมสำรัจได้โดยอัตตรูปที่ (มอง) เห็น ได…

บทความนี้สำรวจประเด็นว่าด้วยวิญญาณและความสำคัญต่อรูปและนามในทางอภิธรรม โดยเน้นการเห็นว่าวิญญาณเป็นปัจจัยของการเกิดรูปและนาม รวมถึงการอนุมานถึงสิ่งที่มองไม่เห็นในโลกนี้ วิญญาณจึงถูกต้องเป็นธรรมชาติหลัก

…นดลภาพ คือกล่าวถึงผล (คือกล่าวถึงผล) เพราะกรรมนันเป็นเหตุแห่งภาพ ดังความเกิดขึ้นแห่งพระพุทธทั้งหลาย คำว่าเป็นสุข เพราะเป็นเหตุแห่งความสุขนั วิจินฉัยโดยอรรถในบทนี้ พึงทราบโดยประกาศที่กล่าวมานี้ เป็นอันดั…

…บ่งออกและการรวมของธรรมา โดยการวิจินฉัยโดยอรรถและโดยธรรมในเรื่องภาพซึ่งประกอบด้วยกรรมภาพและอุปปติภาพ คำว่า 'ภาพ' มีการแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ กรรมภาพ และอุปปติภาพ ซึ่งกรรมภาพนั้นถูกนับว่าเป็นเหตุของภ…

…โยค- วิทยธรรมกรรมเปล ก ด ตอน ๒ (ตอนจบ) - หน้าที่ 23 พรรณนามณะนี้ บัณฑิตพึงทราบว่าสิ่ง ทิฎฐิวิสัตฐิ คำว่า "นามรูป- วิภัตถะ- ความกำหนดนามรูป" ก็ดี คำว่า "สง่ารปริเทก- กำหนดสง่ารูป" ก็ดี ก็เป็นคำเรียก นาม…

…ี้เน้นการพรรณนามณะเกี่ยวกับวิทยธรรมและนามรูป โดยเฉพาะความเข้าใจในอธิการแห่งปัญญาภาวนา พร้อมการอธิบายคำว่า 'ทิฎฐิวิสัตฐิ' และแนวความคิดเกี่ยวกับการพิจารณาความจริงของสรรพสิ่ง. สนับสนุนการพัฒนาและเข้าใจนาม…

…มะนะ - พิจารณารูปที่เป็นอดีต เป็นต้น) อันนี้ รูปทั้งปวงนั้นแหละชื่อว่าเป็นทุกข์ เพราะอรรถคือเป็นภัย คำว่า "เพราะอรรถคือเป็นภัย" หมายความว่า เพราะเป็นสิ่งน่ากลัว ด้วยว่าสิ่งใดไม่เที่ยง منهنั้นเอาเป็นสัมม…

บทคาถานี้กล่าวถึงธรรมะที่ว่าด้วยสัมมะนะและทุกข์ในรูปแบบที่ชัดเจน พระพุทธองค์ได้แสดงให้เห็นถึงความไม่เที่ยงของรูปทั้งหลาย และความจริงที่ว่าเป็นภัยให้กับเทวดา โดยแยกประเภทสัมมะนะออกเป็น ๑๑ ลักษณะ เพื่อใ

…มหาวิปัสสนา (คืออนุสมาน) ๑๘ เหล่าใดที่พึงถึงได้โดยอาการทั้งปวง ด้วยอำนาจปัญญา ตั้งแต่งคงปัญญา (ปัญญาคำหนึ่งเห็น ความดับ) ขณะหน้าไป เมื่อแต่งตลอด (คือได้) ส่วนหนึ่งแห่งมหา- วิปัสสนา เห่านั้น ใน (ชั้น) สม…

บทความนี้สำรวจแนวคิดของมหาวิปัสสนา ที่ประกอบด้วยความเข้าใจว่าชีวิตนี้ไม่เที่ยง และไม่ควรยึดมั่นในสิ่งใด นอกจากนี้ ยังครอบคลุมการพัฒนาปัญญาในมุมมองของธรรมวินัย โดยเน้นให้เห็นว่าเมื่อเรามีความเข้าใจในอั

…หตุแห่งปฏิสนธิ (ในพกพ) ต่อไป ปฐมว่า "ปฏิสนธิ" ได้แก่ความอุบัติขึ้น (ในพกพ) ต่อไป ปฐมว่า "คติ" ได้แก่คำที่ปฏิสนธิมิขึ้น ปฐมว่า "นิพพิตตต" ได้แก่ความ กำเนิดแห่งขันธ์ทั้งหลาย ปฐมว่า "อุปปติ" ได้แก่ความเป็น…

บทความนี้นำเสนอความหมายและคำอธิบายเกี่ยวกับคำศัพท์ในวิสุทธิมรรคแปลภาค ๓ ตอน ๒ โดยเฉพาะคำว่า อุปปาทะ, ปัจตะ, นิสิทธตะ, อายหนา และ…

…ผู้นี้ ซึ่งสงฆารบงบาญได้บรรลุแล้ว อย่างนี้ ย่อมเป็น สิญาปุปฏุ (ถึงยอด) เป็นอุฐานามมี (ไปสู่ความออก) คำว่า "สิญาปุปตรวปุสานา" ก็ดี คำว่า "อุฐานามมี" ก็ดี นั่นเป็นชื่อของญาณ 3 มีสงฆบญบาญเป็นต้น (คือ สงฆาร…

เนื้อหาวิเคราะห์คำในวิสุทธิมรรคตอนจบเกี่ยวกับมูลจิตภูมิยา, ปฏิสงขา และสนติภูมิยา ซึ่งวิเคราะห์ถึงการสละและทำบุญเพื่อเข…

… 261 (เห็นโทษในปัญจขันธ์) ละอธิษฐานสัญญา (ความสำคัญว่ า น่าอธิษฐาน ในปัญจขันธ์) ด้วยพิทักษาปัสสาณะ (คำนี้อธิวาเมื่อหน่าย) ละอธิษฐานกามภาวะ (ความเป็นผู้ใดจะไม่พ้นไป) ด้วยอธิษฐานจิตสมาธิ- สัญญา (คำนี้อธิว…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการละความยึดมั่นและโทษภัยในปัญจขันธ์ โดยเน้นการอธิษฐานและการพิจารณาให้เห็นถึงธรรมชาติที่ไม่เที่ยงของทุกสิ่ง ทั้งยังพิจารณาผลเสียของการยึดมั่นในความมีตัวตน การละอายุนะและปนิธิ เพื่อเข

…พระอนาคามี (ตั้งวิสานไป) ก็ถึงเป็นพระอรหันต์ พระอรหันต์... ก็ถึงเป็นพระปัจเจกพุทธเจ้า" เพราะเหตุนี้ คำของอาจารย์เหล่านั้น จึงไม่ควรถือเอาละน้อย อันนี้ คำของอาจารย์เหล่านั้น เป็นอันถูกปฏิเสธด้วยอำนาจพระบ…

…ฐานในจิตใจนั้นนำมาซึ่งการบรรลุธรรมในขั้นต่างๆ ซึ่งนำไปสู่พระอรหันต์และพระปัจเจกพุทธเจ้า โดยการอธิบายคำของอาจารย์ที่จะต้องนำมาตีความให้อยู่ในกรอบของพระบาลีด้วย

…นอื่น ๆ ก็ พิรามบทบัญบัติกล่าวนี้ อันยังมีข้อยกายอยู่งเล็กน้อย สำหรับริิกซึ้งที่เป็น ปฐมบูรณะ เพราะคำที่จะริิกซึ้งที่ประกอบด้วยอวิคติไวยบูรณะไม่มีมีอคัด แม่ท่านจะกำหนดว่า คำที่ ยังอถือเป็นเกณฑ์แน่นอนไม…

บทความนี้พูดถึงการทำความเข้าใจโครงสร้างของประโยคในภาษาไทย ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเลือกคำและการระบุประธานในประโยค รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างกริยาและคำประธาน เช่น การเข้าใจคำว่าท่านทั้งหลายแล…

…ัวอื่นมาก จำต้องอธิบายมากสักหน่อย ดังวิธีจะได้อธิบายดังต่อไปนี้ วิธีนี้น่าชื่อว่า "อัพกาส." อัพกาส คำว่า "อัพกาส" นี้ ได้แก่การที่ทำ ทุฎภาวะ พยัญชนะเพิ่ม ลงข้างหน้าชาตอีกตัวหนึ่ง อัพกาส นี้ โดยมากนิยมใ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการอธิบายลำไวยากรณ์ในภาษาไทย โดยเฉพาะการทำความเข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในภาษา เช่น วิธีการอัพกาสซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำให้พยัญชนะเป็น 2 ตัว เพื่อเสริมสร้างศัพท