จมูก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 3 / 16

…6 อย่าง คือ 1. จักขุสัมผัส (ความกระทบทางตา) 2. โสตสัมผัส (ความกระทบทางหู) 3. ฆานสัมผัส (ความกระทบทางจมูก) 4. ชิวหาสัมผัส (ความกระทบทางลิ้น) 5. กายสัมผัส (ความกระทบทางกาย) 6. มโนสัมผัส (ความกระทบทางใจ) ควา…

…ารมณ์ที่เกิดจากสัมผัสดังกล่าว มี 6 ประการ ขึ้นอยู่กับที่มาของสัมผัส เช่น เวทนาเกิดจากสัมผัสทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ นอกจากนี้ยังแบ่งเวทนาออกเป็น 5 ประเภทตามลักษณะการรู้สึก เช่น ความรู้สึกเป็นสุขทางกาย…

…ย่างสมบูรณ์แล้ว ย่อมทำให้สฬายตนะ คือ อวัยวะส่วนต่างๆ ของนามรูป ที่ใช้สื่อกับสิ่งต่าง ๆ ซึ่งมี ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ทั้ง 6 หรือเรียกว่า อายตนะภายใน อันเกิดร่วมมาด้วยโดยธรรมชาติ มีการเริ่มทำหน้าที่ของตน ข…

…ละสฬายตนะ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการรับรู้ทางอารมณ์ โดยการกระทบระหว่างอายตนะภายในและภายนอก เช่น ตา หู จมูก และวิญญาณ ทำให้เกิดผัสสะและเวทนา การรับรู้เหล่านี้มีผลกระทบต่ออารมณ์และความทุกข์ที่เกิดจากความต้องก…

…ถระได้เทศน์เรื่องอายตนะภายในกับอายตนะภายนอกว่า “ดูก่อนน้องหญิง พวกเธอเข้าใจว่าอายตนะภายใน คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และอายตนะภายนอก คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ทั้งหลาย เมื่อเกิดการกระทบกัน…

พระนันทกเถระได้เทศน์ให้ภิกษุณีฟังเกี่ยวกับอายตนะภายใน ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และอายตนะภายนอก ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เมื่อสิ่งเหล่านี้เกิดการกระทบกันจะเกิด…

…สงบนิ่งทีเดียว ไม่ปรากฏออก มาทางใดทางหนึ่ง เมื่อมีอารมณ์ต่างๆ ที่ดีก็ตาม ไม่ดีก็ตาม มากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ครั้นกระทบแล้ว อนุสัย กิเลสที่เคยสงบอยู่นั้น ก็เปลี่ยนสภาพเป็น ปริยุฏฐานกิเลส คือกิเลสท…

บทความนี้พูดถึงอนุสัยกิเลส 7 ชนิดที่มีอยู่ในใจมนุษย์ ซึ่งสงบแต่ไม่ปรากฏออกมา และจะมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อมีอารมณ์มากระทบ อนุสัยกิเลสจะกลายเป็นปริยุฏฐานกิเลสที่เห็นได้ทางใจ และอาจจะกลายเป็นวีติกามกิเลสที

ธรรมะเพื่อประชาชll สำรวมจิตเพื่อชีวิตที่สมบูรณ์ ไม่สำรวมอินทรีย์คือตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ปล่อยให้หลงใหล ไปในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ติดอยู่ในอารมณ์ที่เป็นเหยื่อล่อ ของพญามาร …

บทความนี้เน้นความสำคัญของการสำรวมจิตและการควบคุมประสาทสัมผัสเพื่อลดความหลงใหลในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ซึ่งอาจนำไปสู่อารมณ์ที่ไม่ดี การฝึกอบรมจิตใจ โดยการตั้งสติในจุดกลางกายฐานที่ ๗ จะช่วยให้เราบรรล

…ะมี 5 คือ กณโจ คอ, ตาล เพดาน, มุทธา ศีรษะ ก็ว่า ปุ่มเหงือก ก็ว่า, ทนฺโต ฟัน, โอโจ ริม ฝีปาก, นาฬิกา จมูก, อักขระบางเหล่าเกิดในฐานเดียว บางเหล่า เกิดใน ๒ ฐาน, อ อา, ก ข ค ฆ ง, ห, 4 ตัวนี้เกิดในคอ เรียกว่า …

…ของอักขระในบาลีที่ถูกแบ่งออกเป็น 5 ฐาน ได้แก่ กณโจ คอ, เพดาน, มุทธา ศีรษะ, ปุ่มเหงือก, ริมฝีปาก และ จมูก โดยอักขระจะแบ่งตามจุดกำเนิดที่แตกต่างกัน เช่น อักขระที่เกิดในคอ เรียกว่า กณฺฐชา และอื่นๆ รวมถึงอักข…

… - อีสติ - ๓ วรรค - ๔ วรรค - ๕ วรรค - ๖ วรรค - ๓ อย่าง - ๔ อย่าง - ๕ อย่าง - ๖ อย่าง - ฟัน - คิ้ว - จมูก - ตา - มูกา - วาโด - จมูก - ฟัน - คอ

…วกำกับ สำรวจอย่างไร ขอให้เรามาดูอย่างนี้ คนเรามีช่องทางติดต่อกับภายนอกอยู่ ๖ ทาง คือ ๑. ตา ๒. หู ๓. จมูก ๔. ลิ้น ๕. กาย ๖. ใจ เหมือนกับบ้านก็เป็นประตูหน้าต่าง เป็นทางติดต่อกับภายนอก คนเราก็เหมือนบ้านที่ม…

อินทรีย์สังวร หมายถึงการรักษาสมดุลของประสาทสัมผัส 6 ช่องทางที่มีอยู่ในตัวเรา ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ช่องทางทั้งนี้มีความสำคัญอย่างมากในการรับรู้และทำให้จิตใจสงบหรือฟุ้งซ่าน ขึ้นอยู่กับ…

… เป็นธรรมชาติที่ละเอียดอ่อน มีความผ่องใสในตนเอง แต่ผู้เป็นเจ้าของนักชำนาญอารมณ์ต่างๆ เข้ามาทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ยอมให้นันยินดีบ้าง ยินร้ายบ้าง เมื่อเห็นรูป ฟังเสียง ดมกลิ่น ลิ้มรส ถูกต้อง สัมผัส แ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการควบคุมอารมณ์และจิตใจตามหลักคำสอนของพระพุทธองค์ ซึ่งเน้นให้ระวังอารมณ์ที่เข้ามากระทบกับจิตใจ โดยมีการเปรียบเทียบว่าจิตใจควรมีความแน่นอนเหมือนแผ่นดิน เพื่อไม่ให้ถูกกระทบจากอารมณ์ต่างๆ

…ยความผิดหวัง ภิกษุทั้งหลาย ตราบใดที่เธอทั้งหลาย คุ้มครองอินทรีย์ (คือรักษาใจเมื่อรับอารมณ์ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ) เมื่อเห็นรูป (คือ..มองเห็นสิ่งต่างๆ) ทั้งเมื่อมองโดยรวม และมองแยกส่วน ส่วนใดที่ไม่ย…

ในเรื่องราวนี้สอนให้เราเห็นถึงการควบคุมอารมณ์และการป้องกันตนเองจากความโลภและความเสียดาย ตัวอย่างเต่าที่หลบซ่อนในกระดองไม่ยอมเสี่ยง และสิ่งที่พระพุทธเจ้าได้สอนเกี่ยวกับการรักษาอินทรีย์และการระมัดระวังใ

…นำเป็นอุปมาอุปไมยว่าให้จัดนินทรีที่อยู่อภิธาน คนทั้งเป็น "นกอินทรี" เป็นชื่อของอายตนะภายในแก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ซึ่งเป็นอีกชื่อหนึ่งของขั้น 5 นั้นเอง (4.3.1.1) นอกจากนี้ ยังมีคำแนะนำให้เจริญลักษณ์สัญญา …

…ล่อยวางขั้น 5 จากพระไตรปิฎกและคัมภีร์สำคัญต่างๆ โดยมีการอธิบายถึงการจัดการกับอายตนะภายใน เช่น ตา หู จมูก ลิ้น กาย ที่ถูกเปรียบเปรยว่าเป็น ‘นกอินทรี’ ซึ่งมีการแนะนำให้เจริญลักษณ์สัญญาและมรสัญญา รวมถึงการเส…

…กออกไปข้างนอกวัด อยากออกไปใช้ชีวิตเหมือนชาวโลกทั่วไป ไป ไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่เข้ามาระทมทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ เราควรรระวัง หมุนเตือนตัวเองอยู่เสมอว่าเราเป็นเสมือนนักบวช ต้องรักษาศีล 8 ให้บ…

…ะพฤติพรหมจรรย์ โดยเฉพาะสิ่งที่เกิดจากการประพฤตินิสัยร้ายหรืออิทธิพลจากสิ่งภายนอก เช่น การใช้ตา, หู, จมูก, ลิ้น, กาย, ใจ การรักษาศีล 8 เป็นสิ่งสำคัญเพื่อต้านทานอิทธิพลเหล่านี้ และรักษาความบริสุทธิ์ของร่างก…

…่นแหและรักษาความสงบภายในของเราได้ใจของเรา ก็จะใสและหยุดนิ่งได้ พระนิรคลศรีโอตตโร คือการสำรวม ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ซึ่งเราควรตั้งสติ ตรีกระสิกนถึงความไม่ เหมาะไม่งาม ไม่ฟังประสงค์ต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น…

การสำรวมอินทรีย์ คือ การควบคุมสิ่งที่เข้ามากระทบใจเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความฟุ้งซ่านและอารมณ์ลบ ทั้งนี้ควรมีสติในการรับรู้สิ่งรอบตัว โดยไม่ให้หลงใหลไปกับสิ่งที่กระทบและทำให้ใจคร่ำหมอง เมื่อกระทำได้อย่

…อ่อนยาจากภาพเก่า ปฏิสนธิจิต (ปฏิสันธิญาณ) ย้อมพาเอานามรูปไปปฏิสนธิในใหม่ และก่อนเกิดอายตนะคือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ตามควรแก่ภูมินั้นๆ เป็นเหตุให้เกิดผัสสะ เวทนาให้ได้รับวิบาก (ปวัตติวิบาก) ทางตา หู จมูก…

บทความนี้กล่าวถึงกิเลสที่ฝังตัวอยู่ในใจมนุษย์ตั้งแต่แรกเกิด โดยเปรียบเทียบกับเชื้อโรคซึ่งทำให้เกิดความเจ็บป่วยในร่างกายเมื่อมีสุขภาพอ่อนแอ กิเลสจะมีบทบาทในการก่อให้เกิดพฤติกรรมที่ไม่ดี ทำให้จิตใจย่ำแย

…ม่ทานการพัฒนานิสัยบิดดีดีมิตรแท้ ข้อเตือนใจ ขณะทำกิจกรรมแต่ละชนิด 1. ควรทำด้วยความสำรวมระวัง ตา-หู-จมูก-ลิ้น-กาย-ใจ 2. ควรทำด้วยความรู้ประมาณในอาหาร 3. หากมีการพักค้างนอกสถานที่ ก็ต้องทำด้วยความรู้ประมาณ…

…เตือนใจในการทำกิจกรรมต่างๆ โดยเสนอแนวทางการทำด้วยความระมัดระวังและความรู้ประมาณ ได้แก่ การดูแลตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และการทำกิจกรรมอย่างเต็มใจในเวลา นอกจากนั้นยังมีการเน้นเรื่องการปฏิบัติตนให้สมดุลในการพ…

ภายนอก รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส คน สัตว์ สิ่งของ อินทรีย์ ๕ ตา กระทบรูป หู กระทบเสียง จมูก กระทบกลิ่น ลิ้น กระทบรส กาย กระทบสัมผัส ระบบประสาท ส่งคลื่นเห็นของรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ไปยังส…

เนื้อหาเน้นการอธิบายการทำงานของประสาทสัมผัสทั้ง 5 ได้แก่ ตา, หู, จมูก, ลิ้น และกาย โดยมีระบบประสาทเป็นตัวกลางในการส่งข้อมูลไปยังสมองที่ประมวลผลและส่งต่อให้กับใจ เรียนรู้…

…กมาทั้ง 2 ข้าง ภายในก็ระอุนะรยะไม่สงระวัง ต่อมาพระโพธิสัตว์จึงเปลี่ยนเป็นกิเลสสัมผัสจากใจออกทาง ปาก จมูก และลิ้น ผลก็คือ สมใจนั้นเปลี่ยนเป็นเทพพระฤาษีเหมือนกันให้เท้าหงาย หรือแม้แต่เขาออกหนังเทพอรัสฯ กายน…

บทความนี้สำรวจการเปลี่ยนแปลงของพระโพธิสัตว์ ที่เกิดจากการสัมผัสกับอารมณ์และกิเลสต่างๆ ซึ่งนำไปสู่การพัฒนาตนและการบรรลุธรรม พระโพธิสัตว์ยังคงมีความเพียรในการบำเพ็ญ เพื่อสร้างความสงบและทำให้จิตใจถูกต้อง

…ังลิ้นในการลิ้มรส สำรวมระวังภายในในการสัมผัส และสำรวมใจในอารมณ์ที่มารกระทบ ซึ่งทวารทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย เมื่อรับอารมณ์ต่าง ๆ ที่ผ่านมาทางรูปลักษณ์ เสียง กลิ่น รส และสัมผัส แน่นอนว่าในท้ายที่ส…

การคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย เพื่อป้องกันไม่ให้บาปและอัตสรรธรรมเข้ามาในใจ เปรียบเสมือนเมืองที่ต้องมีการป้องกันที่ดี,…

…ับหมด พอ หยุดได้ก็ ๑. เบื้องหน้ายในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ ๒. เบื้องหนายในปรุงทางตา รู จมูก ลิ้น กาย ใจ ๓. เบื้องหนายในปรุงทางตา รู จมูก ลิ้น กาย ใจ จึงต้องเอาใจให้หยุดอยู่ ณ ศูนย์กลางกาย จา…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการหยุดใจเพื่อเข้าถึงธรรมกาย โดยการนำใจมาหยุดอยู่ที่ศูนย์กลางกาย การฝึกตนให้เกิดปัญญา และการถอนตัวจากอารมณ์กิเลสเพื่อต่อสู้กับความผันผวนในชีวิต เรียนรู้ว่า วิธีการคือการทรงตัวให้มั่

…าจมกรดเหม็นร้อนกัดกินร่าง บางพวกวางแผนคิดใส่ร้าย ก็จะมีไฟไหม้จากด้านในหัวของสัตว์นรก ไฟลุกโพลงจากหู จมูก ปาก ทุกข์ทรมานตายเกิด ๆ ยาวนาน ฯลฯ ๒. หมดกรรมจากมหานรกขุมที่ ๔ ก็มารับกรรมต่อในอุสสทนรก นายนิรยบาลจ…

บทความนี้อธิบายวิบากกรรมที่เกิดจากการบิดเบือนสื่อ โดยเริ่มจากการตกลงไปในมหานรกขุมที่ 4 ซึ่งสัตว์นรกถูกทรมานด้วยวิธีต่าง ๆ รวมถึงความเจ็บปวดจากการถูกข่มเหงและทรมาน บุคคลที่มีความริษยาและใส่ร้ายจะต้องเผ