จาก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 376 / 673

…้งนั้น พระราชกุศลย่อมประมวลกันเป็นมงคลวิเสส เหตุให้ทรงได้รับ ไมตรีหิโตปเทศกัลยาณจิตน้อมถวายพระพรชัย จากสรรพเทพน้อยใหญ่และมนุษย์ให้ทรงบริสุทธิ์ สถาพรในพระสิริราชัยมไหศวรรยาธิปัตย์ เจริญพระชนมายุพระราชสิริ…

เนื้อหานี้พูดถึงการอุทิศส่วนพระราชกุศลจากสมเด็จพระญาณสังวรไปยังพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ เพื่อให้พระราชวงศ์และประชาชนได้รับความเป็นสุข และสุขภ…

…าจะได้บรรลุธรรม พิเศษส่วนโลกิยะ โลกุตตระโดยควรแก่ปฏิปทา นี้มากลับจิตได้ในเวลาไม่ทันโอกาส จึงได้คลาด จากประโยชน์คุณที่ควรจะได้ควรถึงเช่นนี้ แม้ในคัมภีร์ชาดก ท่านก็ได้ยกความข้อนี้ขึ้นแสดงใน คาถา โดยความเป็…

…้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษาหรือการปฏิบ…

…ให้สมแก่เวลา ๒๕๓ แลทรงจัดการป้องกัน รักษาทำนุบำรุงพระราชอาณาจักรให้ถาวรวัฒนา ดำรงความเป็นเอกราช ปราศจากอุปสรรคภัย พิบัติอุปัทวันตรายโดยอเนกประการยั่งยืนสืบต่อมาจนกาลทุกวันนี้ จัดว่าเป็นผลมีมาเพราะพระสัป …

…่อให้ประชาชนเกิดความสุข ในการรักษาเสถียรภาพของพระราชอาณาจักร และการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับประชาชน จากการบำเพ็ญพระราชกุศลในการส่งเสริมคุณค่าทางศาสนา.

…ู้มีศรัทธา ถึงพร้อม ด้วยศีล แลเจริญด้วยคุณสมบัติ แลวิบากสมบัติในโลกนี้ ก็ฉันนั้น ตุ้ยสฺส สีลวโต สีล จาก สุจริตานิ น ។ ชนเหล่านั้นที่เป็นผู้มีปัญญา ไม่เห็นศีลบริจาคแลสุจริตของกุลบุตร ผู้มีศีลนั้นเป็นตัวอย…

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส

… ๑ ๒๕๕ สี่สังคหวัตถุนี้เป็นอุบายวิธีให้เกิดรัฐสมบัติ ซึ่งได้นามบัญญัติว่า นิรคุคคล สถานที่ราบคาบปราศจากโจรภัย จึงถึงวางใจได้ มีทวารเรือนไม่ต้องลงกลอน เป็นคำรบ ๕ กสิกรรมการทำนาเป็นกำลังใหญ่ของประเทศแถบบุร…

เนื้อหาพูดถึงสี่สังคหวัตถุเป็นแนวทางการพัฒนารัฐสมบัติที่สำคัญ โดยเน้นที่เกษตรกรรม การค้า และการสนับสนุนประชาชนเพื่อสร้างความสามัคคีในชาติ พระมหากษัตริย์มีบทบาทในการบำรุงรักษาป้องกันโจรภัยและสร้างความม

…ะราชกุศลเทวดาพลี จง ตั้งไมตรีจิตอภิบาลรักษา สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า กับรัฐมณฑลให้ทรงสถาพร ปราศจากเสี้ยนดัสกรทั่วทุกทิศ บันดาลความสงบให้เป็นไปเป็นนิตย์นิรันดร อรห์ สมฺมาสมฺพุทฺโธ มหาสงฆ์ ปโพเธสิ อุต…

…รขอพรเพื่อขอให้สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงพระเกษมสุขตลอดทุกทิพาราตรีกาล และทรงมีอายุยืนยาว ปราศจากอันตรายใด ๆ ขอให้เทวดารักษาและปกป้องตามพระราชกุศล จงตั้งไมตรีจิตอภิบาลรักษาให้ราชอาณาจักรสงบสุข ทั้ง…

…ูรณ์ด้วยสามารถ แม้เมื่อมีภัยที่ น่าหวั่นหวาดตั้งอยู่รอบด้าน ยังอาจดำริการผ่อนปรน ทำตนแลผู้อื่นให้รอดจากภยันตรายโดย ความข้อนี้จึงสาธกด้วยเรื่องในมหาปรินิพพานสูตรในทีฆนิกาย มหาวรรค คณะมัลลกษัตริย์ผู้ครองนค…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของความฉลาดและการตัดสินใจที่ถูกต้องในสถานการณ์ที่มีภัย จากกรณีศึกษาของคณะมัลลกษัตริย์ในกุสินารา ที่ไม่แจกพระสารีริกธาตุให้กับทูตจากหลายพระนครทันที โดยมีการแบ่…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ตุ้ยสฺส สีลวโต สีล จาก สุจริตานี จ ๒๗๑ ชนเหล่านั้น ที่เป็นผู้มีปัญญา ได้เห็นบริจาค แลสุจริต กุลบุตรผู้มีศีลเป็นตัวอย่างก็ย…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของวิริยะและความเพียรในชีวิตระหว่างที่แสวงหาความเจริญรุ่งเรือง ไม่ว่าจะเป็นด้านโลกหรือปรโลก โดยยกตัวอย่างการประพฤติธรรมที่ถูกต้อง ดังที่สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึง โดยควา

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) อปปเกน เมธาวี สมุฎฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกุขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม ២៧២ ។ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศักดิ์ศฤงคาร ด้ว ทรัพ

…การใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในการสร้างโอกาส จากการทำงานและแสดงออกถึงความภักดี จนได้รับการไว้วางใจจากพระเจ้าพรหมทัตต์ และได้สามารถคืนฐานะให้ครอบครัว…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๗๔ รอบคอบ รักษาความดีที่ได้ทำแล้วให้ถาวรมั่นคง คอยระวังไม่ให้ช่องแก่อกุศลความชั่วที่ยังไม่ได้ ทำมาแต่ก่อนเป็นธุระปราบปรามใจตนให้ถ่ายถอนละทิ้งความชั่วที่ทำมาแล้

ข้อความดังกล่าวเน้นถึงความสำคัญของการรักษาความดีและความเพียรในตนเองตามพระพุทธบัญญัติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่แสดงให้เห็นว่าความดีและธรรมเป็นที่พึ่งที่แท้จริงของเรา และควรพึ่งพา…

…ธรรม ด้วยประการฉะนี้ สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงมั่นอยู่ในรัฏฐาภิบาลโนบาย ทั้งที่ทรงรับต่อ จากสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราชเจ้า ทั้งที่ทรงพระราชดำริขึ้นใหม่ คอยเพิกถอนอุปสรรคแห่งพระ ราชอาณาจักรเสีย แลน…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของธิติในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการบำเพ็ญพระบารมีของโพธิสัตว์และพระอานนท์ ท่านที่เป็นอัญญสัตถุเทสและไม่เข้าร่วมกับกลุ่มที่สร้างความบิดเบือนทางความเชื่อ บทความยังชี้ให้เห็นถึงควา

…ัยกุลบุตรผู้มีศรัทธา ถึงพร้อม ด้วยศีล เจริญด้วยคุณสมบัติแลวิบากสมบัติฉันนั้น ตุ้ยสฺส สีลวโต สีล สีล จาก สุจริตานิ จ ។ ชนเหล่านั้น ที่เป็นผู้มีปัญญา ได้เห็นศีล บริจาค แลสุจริตของกุลบุตรผู้มีศีลเป็นตัวอย่า…

…มทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงการทำความดีที่นำไปสู่ความเจริญในด้านต่างๆ ทั้งในด้านจิตใจและความสัมพันธ์ โดยการประพฤติธร…

…การงานของตนถวายเป็นราชพลี ก็เพื่อว่าจะได้ทรงรักษาความสงบแห่งพวกตนที่ไม่อาจทำตาม ลำพังตนเองได้ เนื่องจากประเพณีนี้ ท่านผู้ครองอาณาจักรตั้งกฎหมายไว้ เพื่อลงโทษผู้ทำผิดแล ระงับวิวาทเรื่องทรัพย์ กับรักษาสิทธ…

บทความนี้กล่าวถึงหลักการและแนวทางในการรักษาความสงบในสังคม ตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของความสงบที่เป็นต้นเค้าของรัฐประศาสน์ และบทบาทของกฎหมายในการป้องกันอุบัติภัยต่าง ๆ ความสุขของประชาชน สันติภาพ

…โกศลเสด็จออกช้าแลต้องยืน นี่ก็เหตุหนึ่ง แต่ว่าอำนาจแห่งข้อเหตุนี้ ยังไม่พอที่จะให้กลับเสียได้โดยปราศจากทาง คอย เสียหายเพราะว่าแม้เสด็จออกช้า ก็ยังไม่ล่าจนถึงล่วงเลยโภชนกาล แลแม้ต้องยืนคอยนานก็ยังไม่ เนิ่…

เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระบรมศาสดาทรงตั้งอยู่ในความเป็นกลางและวิธีการที่พระองค์ใช้เพื่อสร้างความสนิทสนมในหมู่ภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ทรงขอนางวาสภขัตติยามาเป็นพระมเหสี การรักษาค

…ังจะ ได้อัสสาทะคือ ความสบายใจว่า สมควร ตนเองย่อมติตนเองไม่ได้ ทั้งวิญญูชนก็ย่อมสรรเสริญ การทำที่เว้นจากครหาอันเป็น สหธรรมของตนและผู้อื่น ย่อมไม่เป็นที่ตั้งแต่งก็ความร้อนใจในภายหลัง ฯ ฝ่ายบุคคลผู้สิ้นหวัง…

…ตาฉันทะซึ่งเป็นหลักการในพุทธศาสนา โดยแสดงถึงความหมายว่าเป็นการทำหน้าที่เพื่อให้เกิดความดีความงาม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงไปถึงการประทานธรรมจากพระพุทธเจ้าที่ช่วยส่งเสริมให้มนุษย์สามารถทำความดีให้สำเร็จ จากกา…

…าทรงบำเพ็ญพรต ที่มี แต่พระมัทรีกับสองพระโอรสพระธิดา เป็นเพื่อนยาก จนพระอินทร์ต้องจำแลงเป็นพราหมณ์มา จากเทวโลกทูลขอพระนางมัทรีแล้วแลมอบถวายไว้ ส่วนสองพระโอรสพระธิดาที่พราหมณ์ชูชกทูล ขอแล้วได้มา ความทราบถึ…

เนื้อหานี้ให้เราเข้าใจถึงพระเวสสันดรที่ทรงบำเพ็ญพระทานบารมี และความโลภของบุคคลรอบข้างที่ไม่รู้จักพอ แม้การบริจาคของพระองค์จะมีคุณค่ามาก แต่กลับเป็นการกระตุ้นความอยากได้ในหมู่ประชาชน ในที่สุดพระองค์ได้

…ะห์ เป็น ประธาน แห่งบทสมาส อย่างนี้ " นิคคตา ชนา ยสฺมา โส นิคคตชโน คาโม ชน ท. ๒ ด ๔ ๕ ๖ ๒ ออกไปแล้ว จากบ้านใด บ้าน นั้น ชื่อว่ามีชนออกไปแล้ว 0 ๔ ๕ โส ปติดผโล รุกฺโข ผล ท. အ ปติตานิ ผลานิ ยสมา ๒ ๔ ๕ ๖ ๒ ห…

…ี่ลึกซึ้งในภาษา และการตีความที่เกี่ยวข้องศึกษา เพื่อเข้าใจความหมายของข้อความ เช่น การคำนึงถึงผลลัพธ์จากการกระทำ เช่น ทัณฑกรรม และอธิบายถึงสภาพที่สมบูรณ์ในบริบทของศัพท์บาลี

…ิบางอย่าง มี สมาสอื่นเป็นท้อง อุ. อย่างนี้ " ธมฺโม เอว จกฺก ธมฺมจกุก จักรคือธรรม กัม, อว. ปวร์ ธมฺม จาก= ปวรธมฺมจกฺก ธรรมจักรบวร กัม, วิ. ปวตฺตติ ปวรธมมจักก ด ๒ เยน โส ปวตฺตตปปวรธมฺมจกฺโก ภควา ธรรมจักรบว…

…กอนุบทของสมาสให้ชัดเจนขึ้น เช่น การอธิบายสมาสต่าง ๆ ที่มีความหมายเหมือนกันและการตีความต่าง ๆ ที่เกิดจากสมาส รวมถึงการยกตัวอย่างการใช้งาน【อ่านข้อความเต็ม] ที่เข้าใจได้ การศึกษาเพื่อช่วยเพิ่มความเข้าใจในศา…

…ตร ท. อย่างไร ? ๖. เต ปาปา ปุตฺเต นิวาเรนติ, เต กลยาเณ ปุตเต นิเวเสนฺติ เขา ท. ย่อมห้าม ซึ่งบุตร ท. จากบาป, เขา ท. ยังบุตร ท. ย่อมให้ตั้งอยู่ ในกรรมงาม ๓. กฏ มยา ปฏิปชฺชเต ? อันข้า จะปฏิบัติ อย่างไร ? ๘.…

เอกสารสอนเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในเรื่อง วจีวิภาค ภาคที่ ๒ พร้อมตัวอย่างคำถามที่ใช้ในการศึกษา ซึ่งมีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจการใช้ภาษาบาลีในบริบทที่หลากหลาย เช่น การประดิษฐ์คำถามและการอธิบายความหมาย

…ล้ว อย่างนี้ไซร้, สิ่งนั้น จักไม่ได้มีแล้ว ๒๙. ยนนูนา - หำ ทุกฺขา มุญเจยฺย์, ไฉนหนอ [ข้า) จึงพ้นได้ จากทุกข์. ๓๐. มา ปจฺฉา วิปปฏิสาริโน อนุวตฺถ. [เจ้า ท.] อย่าได้เป็นผู้ มีความเดือดร้อน มีแล้ว ในภายหลัง …

บทที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค เน้นการศึกษาเกี่ยวกับอาขยาตและกิตก์ ประกอบไปด้วยการกล่าวถึงหลักการที่สำคัญ เช่น การไม่ยึดติดในสุข การมีความรู้ที่ทำให้พ้นทุกข์ และการไม่เป็นผู้มีความเดือดร้อนในภายหลัง