หน้าหนังสือทั้งหมด

ปัญญาและประเภทของมันในวิชาธรรมวินัย
6
ปัญญาและประเภทของมันในวิชาธรรมวินัย
…ิ๋ออย่าง" มีวิชนาว่า โดยลักษณะคือความตรัสรู้สภาพแห่งธรรม ปัญญาอย่างดีจังหว่านั้น เป็น ๒ อย่าง โดย (จำแนก) เป็นโลเกะ และโลคุตตร เป็น ๒ อย่างนันเดียวกันนั้น โดย (จำแนก) เป็นสาสละ (มือสาสะ) และ อนาสะ (ไม่มือ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าใจปัญญาในวิชาธรรมวินัยแบ่งออกเป็นหลายประเภท เช่น โลเกะและโลคุตตร รวมถึงการจำแนกเป็นสาสละ อนาสะ และปัญญาในอริสัธ ๔ ที่มีการอธิบายความเชื่อมโยงกับชั้นเห็นและชั้นเป็น เราจะเห็นถึงควา…
การสนทนาระหว่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับมาร
154
การสนทนาระหว่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับมาร
136 ต า ม ร อ ย พ ร ะ ม ง ค ล เ ท พ ม นี เรียนกับอาจารย์ของตนแล้ว ยังบอกแสดง บัญญัติ แต่งตั้ง จำแนก กระทำให้ง่ายไม่ได้ ยังแสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ข่มขี่ ปรับปวาทที่บังเกิด ขึ้นให้เรียบร้อย โดยสหธรรมไม่ไ…
…เปิดเผย กระทำให้ง่าย ได้แสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ข่มขี่ ปรับปวาทที่ บังเกิดขึ้นให้เรียบร้อยโดยสหธรรมได้ จำแนก ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคจงปรินิพพาน ในบัดนี้ เถิด ขอพระสุคตจงปรินิพพานใน บัดนี้เถิด บ…
ปรินิพพานของพระผู้มีพระภาค
154
ปรินิพพานของพระผู้มีพระภาค
136 ต า ม ร อ ย พ ร ะ ม ง ค ล เ ท พ ม นี เรียนกับอาจารย์ของตนแล้ว ยังบอกแสดง บัญญัติ แต่งตั้ง จำแนก กระทำให้ง่ายไม่ได้ ยังแสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ข่มขี่ ปรับปวาทที่บังเกิด ขึ้นให้เรียบร้อย โดยสหธรรมไม่ไ…
เนื้อหาพูดถึงการปรินิพพานของพระผู้มีพระภาค ที่แสดงถึงการเริ่มเส้นทางของการเข้าใจธรรมและการปฏิบัติของภิกษุและภิกษุณีในขณะนั้น โดยได้กล่าวถึงความสำคัญในกระบวนการสั่งสอนและการปฏิบัติธรรม และความคิดถึงการ
การประมวลปัญหาและถ่ายทอดวิชาการในวิชากดำริต
132
การประมวลปัญหาและถ่ายทอดวิชาการในวิชากดำริต
…ทนศัพท์อะไร? แปลว่าอย่างไร? และการแปลเช่นนั้น มีหลักอย่างไร? ๓. ใช้แทน วิภาค ศัพท์ แปลว่า ส่วน บ้าง จำแนก บ้าง ที่ แปลเช่นนั้น มีหลักดังนี้: ถ้าจะในศัพท์ส่งขอแปลว่า ส่วน, ลงใน ศัพท์นาม แปลว่า จำแนก, เช่น เ…
…อย่างละเอียด เพื่อให้เข้าใจบริบทและการใช้งานในการศึกษาของเปรียญธรรมตรี ไม่ว่าจะเป็นการใช้วิ่งรับหรือจำแนกศัพท์ที่สัมพันธ์กัน นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงหลักการแปลและการใช้ตัชฌานที่ถูกต้อง เพื่อให้การศึกษาเป็นไ…
การบูรณะตบแต่งพระที่นั่งวิมานเมฆ
33
การบูรณะตบแต่งพระที่นั่งวิมานเมฆ
…นด รายละเอียดขั้นตอนการทำงานในเรื่อง ของศิลปวัตถุ โบราณวัตถุต่าง ๆ ทำบัญชี รับส่งจากพระบรมมหาราชวัง จำแนก ประเภทและก็นำไปจัดแสดงตั้งตามตู้ ตามที่ต่าง ๆ ที่สมควร สุดท้ายก็มาค้น คว้าเอกสาร ทำหนังสือเรื่อง “พ…
…นด รายละเอียดขั้นตอนการทำงานในเรื่อง ของศิลปวัตถุ โบราณวัตถุต่าง ๆ ทำบัญชี รับส่งจากพระบรมมหาราชวัง จำแนก ประเภทและก็นำไปจัดแสดงตั้งตามตู้ ตามที่ต่าง ๆ ที่สมควร สุดท้ายก็มาค้น คว้าเอกสาร ทำหนังสือเรื่อง “พ…
พญามารทวงสัญญา
81
พญามารทวงสัญญา
…ธรรม ไม่ปฏิบัติชอบ ไม่ประพฤติ ตามธรรม เรียนกับอาจารย์ของตนแล้ว ยังบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำ ให้ง่ายไม่ได้ ยังแสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ข่มขู่ ปรับปรวาทะที่บังเกิดขึ้นให้เรียบร้อยโดย สหธรรมไม่…
พญามารทวงสัญญาอา ราธนาให้เสด็จดับขันธปริ นิพพาน เรื่องเทวบุตรมารอีกเรื่องหนึ่ง จาก มหาปรินิพพานสูตร เป็นเรื่องเกิดขึ้นเมื่อครั้ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใกล้จะปรินิพพาน ครั้งนั้น มารผู้มีบาปเมื่อเห็นพระอาน
มารดาบิดาในทางธรรม
53
มารดาบิดาในทางธรรม
…มแนะนำ โสดาปัตติผล โมคคัลลานะ ย่อมแนะน่า? ในผลชั้นสูง สารีบุตรพอจะบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายซึ่งอริยสัจ ๔ ใดโดย พิสดาร” จากพระพุทธวจนะนี้ ทรงเปรียบพระสารีบุตรและ พระโมคคัลลานะเสมือนม…
…มแนะนำ โสดาปัตติผล โมคคัลลานะ ย่อมแนะน่า? ในผลชั้นสูง สารีบุตรพอจะบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายซึ่งอริยสัจ ๔ ใดโดย พิสดาร” จากพระพุทธวจนะนี้ ทรงเปรียบพระสารีบุตรและ พระโมคคัลลานะเสมือนม…
การฟังธรรมและคุณสมบัติผู้ฟัง
93
การฟังธรรมและคุณสมบัติผู้ฟัง
…ธรรม เป็นผู้ปฏิบัติชอบ ประพฤติตามธรรม เรียนกับอาจารย์ของตนแล้ว จักบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น ได้แสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ข่มขู่ปรัปปวาท (คำโต้ แย้งของลัทธิอื่น) ที่เกิดขึ้นให้เรียบร้อ…
การฟังธรรมมีความสำคัญต่อการพัฒนาจิตใจและการเข้าถึงคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ผู้ฟังธรรมควรมีคุณสมบัติเพื่อให้การฟังเกิดประโยชน์สูงสุด เช่น ไม่ดูแคลนหัวข้อและผู้แสดงธรรม อย่ามีทัศนคติว่าเราไม่สามารถเข้าใจ
การศึกษาประวัติศาสตร์ในแง่ของพุทธศาสนา
19
การศึกษาประวัติศาสตร์ในแง่ของพุทธศาสนา
…อมตรัสรู้ ย่อมตรัสรู้ทั่วถึงซึ่ง ธาตุอันนั้น ครั้นแล้ว ย่อมตรัสบอก ทรงแสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น และตรัสว่าท่านทั้งหลายจงดู....” 1.3 จะศึกษาประวัติศาสตร์ด้วยวิธีการอย่างไร เมื่อทราบคว…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการศึกษาประวัติศาสตร์ในบริบทของพุทธศาสนา โดยนำเสนอว่าการศึกษานั้นมีทั้งในฐานะนักประวัติศาสตร์ซึ่งต้องตั้งสมมติฐานและวิเคราะห์ข้อมูล และในฐานะบุคคลทั่วไปที่ศึกษาเพียงผลงานจากนัก
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
176
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
…ถาคตย่อมตรัสรู้ ย่อมตรัสรู้ทั่วถึงธาตุอันนั้น ครั้นแล้วย่อมตรัสบอก ทรงแสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น และตรัสว่า ท่านทั้งหลายจงดู ดัง ดังนี้' ธรรมเป็นความจริงที่มีอยู่ตามธรรมดาของมัน เราอา…
บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเข้าใจว่า ธรรมคือความจริงตามธรรมชาติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้และเผยแพร่ให้แก่สังคม ผ่านการจัดตั้ง “สังฆะ” หรือชุมชนที่มีวินัยเป็นกรอบการประพฤติ เพื่อ
การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท
280
การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท
…ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบ เรียนกับอาจารย์ของตนแล้ว สามารถบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ง่ายได้ แสดงธรรมมีปาฏิหาริย์ ข่มขี่ปรับปวาทที่บังเกิดขึ้นให้เรียบร้อยโดยสหธรรมได้ 2) ต้องเผ…
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนามีความสำคัญเพื่อปกป้องคำสอนและป้องกันการบิดเบือนจากผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในมหาปรินิพพานสูตรถึง 2 ภารกิจหลัก คือ การฝึกพุทธบริษัทให้มีความรู้ความเห็นที่ถูกต้อง
ปฏิจจสมุปบาท: ความหมายของธรรมและทุกข์ในพระพุทธศาสนา
209
ปฏิจจสมุปบาท: ความหมายของธรรมและทุกข์ในพระพุทธศาสนา
…ถาคตย่อมตรัสรู้ ย่อมตรัสรู้ทั่วถึงธาตุอันนั้น ครั้นแล้ว ย่อมตรัสบอก ทรงแสดงบัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น และตรัสว่า ท่านทั้งหลาย จงดูดังนี้ เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย จึงมีสังขาร ภิกษุทั้งหลาย ควา…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงความเกี่ยวข้องและผลที่เกิดจากธรรมต่างๆ ที่อาศัยกันเพื่อก่อให้เกิดทุกข์ โดยอธิบายถึงปฏิจจสมุปบาทซึ่งมีชื่อเรียกอื่นๆ และบทบาทของอวิชชาในปัญหาความทุกข์ รวมถึงการดับทุกข์ซึ่ง
มาร ๕ ฝูง และการปรินิพพาน
251
มาร ๕ ฝูง และการปรินิพพาน
… เป็นพหูสูต ผู้ทรงธรรม ปฏิบัติธรรม สมควรแก่ธรรม เรียนธรรมะแล้ว จักบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้เข้าใจง่าย ยังไม่ได้เพียงใด เราจักยัง ไม่ปรินิพพานเพียงนั้น ภิกษุณีผู้เป็นสาวิกาของเรา อุบา…
ในเนื้อหานี้พูดถึงเหตุการณ์ที่มาร ๕ ฝูงมาขอให้พระพุทธเจ้าปรินิพพาน เพราะกลัวว่าพระองค์จะสอนให้สรรพสัตว์หมดกิเลส พระพุทธเจ้าตอบโต้ว่า แม้ยังมีพระสาวกที่ทำความดีและเรียนรู้ธรรมะอยู่ การปรินิพพานจะต้องรอ
ความเข้าใจในสังขารและธรรม
266
ความเข้าใจในสังขารและธรรม
…ุกข์ ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา ครั้นได้ตรัสรู้แล้ว ได้หยั่งรู้แล้ว จึงบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก ทำให้ตื่นว่า สังขาร ทั้งปวงไม่เที่ยง สังขารทั้งปวงเป็นทุกข์ ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา
ในคำสอนของพระพุทธเจ้า ทรงแสดงให้เห็นว่าสังขารทั้งปวงมีความไม่เที่ยง และเป็นทุกข์ ในขณะเดียวกันทรงยืนยันว่าธรรมทั้งปวงไม่มีตัวตนถาวร เพื่อให้ผู้คนได้เข้าใจถึงความเป็นไปของชีวิตและการดำรงอยู่ที่ไม่ยั่งย
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา – หน้า 316
316
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา – หน้า 316
…ที่เป็นไปในภูมิ ๓ ตรัสเรียกว่า อุปาทานขันธ์ ๕ พระนิพพานพ้น จากการสงเคราะห์เข้าในขันธ์ เพราะไม่มีการ จำแนก ฯ โดยความต่างแห่งทวารและอารมณ์ อายตนะมี ๑๒ และธาตุมี ๑๘ โดยลำดับแห่ง ทวารอารมณ์และวิญญาณที่อาศัยทวา…
เนื้อหานี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับธรรม ๖๕ ที่สัมพันธ์กับเจตสิกและนิพพาน ในการศึกษาอุปาทานขันธ์ ๕ ร่วมกับการพิจารณาความสัมพันธ์ของทวารอารมณ์และธาตุที่มีอยู่ให้กว้างขวาง โดยชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่า
วิภัชมีครรภ์เป ภาค ๓
158
วิภัชมีครรภ์เป ภาค ๓
ประโยค - วิภัชมีครรภ์เปล ภาค ๓ หน้าที่ 157 ศาสนานั้น ปรารถนาผึงทราบ โดยวิภัช (จำแนก อรรคนแยกฏ ๗๕) โดยนิพนธ์ (แยกคำ) โดยประเภทแห่งลักษณะเป็นตัน ๆ โดยอรรถ (แห่งสัจจะศัพท์) โดยอัตถฤๅษีระ…
เนื้อหาเกี่ยวกับความรู้ทางศาสนาที่ถูกแบ่งแยกตามประเภทและบรรทัดฐานต่าง ๆ โดยใช้ชื่อวิภัชในการจำแนกคำเพื่อความเข้าใจในอรรถศาสนา และอรรถฤๅษีระที่สำคัญในการศึกษาศาสนา
ความงามในพระธรรม
228
ความงามในพระธรรม
…ะถึงพร้อมด้วยพยัญชนะตามสมควร ชื่อว่าพร้อม ด้วยอรรถ เพราะประกอบพร้อมด้วยอรรถภาพที่แสดงประกาศ เปิดเผย จำแนก ทำให้ตื่นและบำบัด, ชื่อว่าพร้อมด้วยพยัญชนะ เพราะ ถึงพร้อมด้วยอักษร บท พยัญชนะ อาการ นิริตติ และนีตต…
ประโยคนี้กล่าวถึงความงามของการประกาศพระธรรมที่มีความงามในเบื้องต้น กลาง และที่สุด ซึ่งมีความบริสุทธิ์ในแต่ละด้าน รวมถึงการทรงแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่ครบถ้วน การแสดงถึงศาสนาพรหมจรรย์และมรรคพรหม
แผนการสอนวิชาบาสโลวายากรณ์
163
แผนการสอนวิชาบาสโลวายากรณ์
…ดนับ" เรียกว่า "สังยาภัษฐิ" ตัวยิ่งที่มีปัจจัย ๒ ตัว คือ ธฺ, โส, ใช้ลงแทน "วิภาค ศัพท์" แปลว่า "แจก,จำแนก, ส่วน" เรียกว่า "วิภาคทัษฐิ" ตัวยิ่งทั้งหมด ๖ ประเภท ดังกล่าว คือ ตาทสัตติติดิษฐิ ๑ ปกติทัษฐิ ๑ ปูร…
แผนการสอนนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้และเข้าใจเกี่ยวกับตัวยิ่งดิษฐิ, ปกติทัษฐิ, สังยาภัษฐิ และวิภาคทัษฐิ โดยมีการจัดรูปแบบการเรียนรู้ที่ให้นักเรียนสามารถคำนวณได้อย่างถูกต้อง ซึ่งตัวยิ่
วิภาคศัพท์ และองค์ประกอบทางภาษา
176
วิภาคศัพท์ และองค์ประกอบทางภาษา
13. วิภาคศัพท์ วิภาคศัพท์นี้มีปัจจัย 2 ตัว คือ ธาตุ โสโกล(แอเกน) "วิภาค ศัพท์" ซึ่งแปลว่า "แจก จำแนก ส่วน" เมื่อเสร็จรูปแล้วเป็นอัษฎศัพท์ เป็น "อ สิงค์" คอจะนำไปแจกด้วยวิภาคตั้ง 9 ไม่ได้ เพราะเป็นตรีว…
วิภาคศัพท์มีปัจจัยหลักสองตัวคือ ธาตุและโสโกล ซึ่งมีความหมายในการแจกจำแนกส่วนของภาษา ตัวอย่างการใช้คำศัพท์และการวิเคราะห์ทางภาษาได้แก่ เอกวิภา, ทวิวิรา และอื่นๆ ความสำคัญของ…
บทที่ ๑ ด. อายยาต
5
บทที่ ๑ ด. อายยาต
…ได้ ได้แก่ อั้ตต่อม, กาล, บท, อนุศ, บุญ, ฯลฯ, วาร, ปัจจัย องค์ประกอบที่ ๑. วิภัตติ แปลว่า แจก หรือ จำแนก หมายถึง แจกหรือจำแนกตาม ทำให้รุดที่แจกแล้วนั้นสำเร็จเป็นเป็น การอายยาต มันท์ที่ดีนี้ ๑. บอกกาล หรือ…
…มีการแจกแจงตามกาล บท และบุญ นอกจากนี้ยังอธิบายความแตกต่างระหว่างนามวิภัตติและอายยากิตติ อาทิเช่น การจำแนกนามศัพท์และลักษณะการใช้งานของคำในภาษาไทย อายยาตเกี่ยวข้องกับการเข้าใจต่างๆ ในการใช้ภาษา ทั้งในอดีต อ…