วิสุทธิมรรค: ปัจเจกของสมุฏฐานและปัจจัย : หน้า 75/244

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 75 สมุฏฐาน ย่อมเป็นต้น โดยเป็นสหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย นิสสยปัจจัย อัตถิปัจจัย อวิคตปัจจัย และโดยเป็นที่ตั้งด้วย แห่งธาตุ นอกนี้ (มีอาโปธาตุเป็นต้น) ที่มีกรรมเป็นสมุฏฐาน (ด้วยกัน) (แต่) หาเป็นปัจจัยโดยเป็นชนกปัจจัยไม่ (อนึ่ง) เป็นปัจจัยโดยเป็นนิสสย ปัจจัย อัตถิปัจจัย อวิคตปัจจัย แห่งมหาภูตที่เนื่องกันอีก ๓ (คือ มหาภูตที่มี จิต อาหาร และอุตุ เป็นสมุฏฐาน) (แต่) มิได้เป็นปัจจัย โดยเป็นที่ตั้ง มิได้เป็นโดยเป็นชนกปัจจัย ค อนึ่ง ในมหาภูตที่มีกรรมเป็นสมุฏฐานเหล่านั้น อาโปธาตุย่อม เป็นปัจจัยโดยเป็นปัจจัยเป็นต้น และโดยเป็นเครื่องยึดให้ติดกัน ด้วย แห่งธาตุอีก ๓ (แต่) หาเป็นโดยเป็นชนกปัจจัยไม่ เป็นปัจจัย โดยเป็นนิสสยปัจจัย อัตถิปัจจัย และอวิคตปัจจัย แห่งมหาภูตที่เนื่องกัน อีก ๓ (คือที่มี จิต อาหาร และฤดู เป็นสมุฏฐาน) เหมือนกัน (แต่) มิได้เป็นปัจจัยโดยเป็นเครื่องยึดให้ติดกัน มิได้เป็นโดยเป็นชนกปัจจัย อนึ่ง ในมหาภูตที่มีกรรมเป็นสมุฏฐานเหล่านั้น เตโชธาตุย่อม เป็นปัจจัยโดยเป็นสหชาตปัจจัยเป็นต้น และโดยเป็นเครื่องทำให้อุ่นด้วย แห่งธาตุอีก ๓ (แต่) หาเป็นโดยเป็นชนกปัจจัยไม่ เป็นปัจจัยโดยเป็น นิสสยปัจจัย อัตถิปัจจัย และอวิคตปัจจัย แห่งมหาภูตที่เนื่องกันอีก (คือที่มี จิต อาหาร ฤดู เป็นสมุฏฐาน) เหมือนกัน (แต่) มิได้เป็น โดยเป็นเครื่องทำให้อุ่น มิได้เป็นชนกปัจจัย * สหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยที่เกิดพร้อมกัน อัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอิง อาศัยกันและกัน นิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยเป็นที่อาศัย