การเห็นธรรมในจิต : หน้า 10/132

ปชานาติ จิตระคนด้วยโมหะ ก็ทราบชัดว่าจิตระคน ด้วยโมหะ วีตโมห์ วา จิตต์ วีตโมห์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตปราศจากโมหะ ก็ทราบชัดว่าจิตปราศจากโมหะ สงฺขิตต์ วา จิตต์ สงฺขิตต์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิต หดหู่ ก็รู้ชัดว่าจิตหดหู่ วิกขิตต์ วา จิตต์ วิกขิตต์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตฟุ้งซ่าน ก็รู้ชัดว่าจิตฟุ้งซ่าน มหคุตต์ วา จิตฺต์ มหคุคต์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิต เป็นมหรคต ก็รู้ว่าจิตเป็นมหรคต จิตประกอบด้วย บุญกุศลยิ่งใหญ่ เรียกว่า มหัคคตกุศล กุศลเกิดด้วย รูปฌาน เป็นมหัคคตกุศล อมหยุคต์ วา จิตต์ อมหคฺคต์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตไม่ประกอบด้วย มหรคด ก็ทราบชัดว่าจิตไม่ประกอบด้วยมหรคต สอุตตร์ วา จิตฺต์ สอุตฺตร์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตยิ่ง ก็รู้ว่าจิตยิ่ง อนุตตร์ วา จิตต์ อนุตตร์ จิตตนติ ปชานาติ ไม่มีจิตอื่นยิ่งกว่า ก็รู้ชัดว่าจิตไม่มีจิตอื่นยิ่ง กว่า สมานิต วา จิตต์ สมานิต จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตตั้งมั่นก็รู้ชัดว่าจิตตั้งมั่น อสมาหิต วา จิตต์ อสมา หิต จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตไม่ตั้งมั่นก็รู้ชัดว่าจิตไม่ตั้งมั่น วิมุตติ วา จิตต์ วิมุตต์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตหลุดพ้น ก็รู้ชัดว่าจิตหลุดพ้น อวิมุตติ วา จิตต์ อวิมุตติ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตไม่หลุดพ้นก็รู้ชัดว่าจิตไม่หลุดพ้น อิติ อชฺฌตฺต์ วา จิตฺเต จิตตานุปสฺสี วิหรติ ดังนี้แหละ ภิกษุเห็นจิตในจิตเป็นภายในเนือง ๆ อยู่ พหิทธา วา จิตฺเต จิตตานุปสฺสี วิหรติ เห็นจิตในจิตเนือง ๆ อัน เป็นภายนอกอยู่ อชุญาตพหิทธา วา จิตฺเต จิตตา นุปสฺสี วิหรติ เห็นเนือง ๆ ซึ่งจิตในจิตทั้งเป็นภายในและ ภายนอก สมุทยธมฺมานุปสฺสี วา จิตฺตสฺมี วิหรติ เห็น ธรรมดาซึ่งความเกิดขึ้นในจิตอยู่ วยธมฺมานุปสฺสี วา จิตฺตสฺมี วิหรติ เห็นเนือง ๆ เป็นธรรมดาคือความ เสื่อมไปในจิตอยู่ สมุทยายธมฺมานุปสฺสี วา จิตฺตสฺม วิหรติ เห็นธรรมดาคือความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปซึ่ง จิตในจิตอยู่ อตฺถิ จิตฺตนฺติ วา ปนสฺส ก็หรือสติของเธอ เข้าปรากฏว่าจิตมีอยู่ ยาวเทว ญาณมาตาย สักแต่ว่ารู้ ปติสฺสติมตาย สักแต่ว่าอาศัยระลึก อนิสสิโต จ กัลยาณมิตร / กรกฎาคม ๒๕๓๐ Kalyanamitra.org