ตร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 135 / 457

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 119 โย ทนุธกาเล ทนเธติ ตรณีเย จ ตาร สสว รตต วิภช ตสฺสตฺโถ ปริปูรติ ฯ ในเวลาที่ควรช้า ก็ช้า ในเวลาที่ควรรีบ ก็รีบ ผลประโยชน์ขอ…

290 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) ควญเจ ตรมานาน ชิมห์ คจฺฉติ ปุงฺคโว สพฺพา คาวี ชิมห์ ยนติ เนตเต ชิมห์ คเต สติ ฯ เมื่อฝูงโคว่ายข้ามแม่น้ำอยู่ …

…ิตนั้นย่อมต้องทน ทุกข์ทรมานอย่างยาวนานราวกับไม่มีวันจบสิ้น ใช่ว่าทุกชีวิตจะเป็นเช่นนั้นเสมอไป เพราะ ตราบใดที่พระธรรมคำสอนขององค์พระสัมมา สัมพุทธเจ้ายังคงปรากฏอยู่ ตราบนั้นย่อมมีผู้ได้ โอกาสในการสร้างสมบ…

ชีวิตในวัฏสงสารนั้นมีความทุกข์ทรมานตราบใดที่ยังไม่มีการทำความเข้าใจในพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่ผู้ที่ตั้งใจและมุ่งมั่นในการสร…

…อ การได้ฟังธรรมเป็น ประโยชน์ของเรา ในขณะเดียวกันการได้กินเนื้อ และเลือดเป็นประโยชน์ของท่าน ขอท่านจงไตร่ ตรองหาวิธีดูเถิด” ยักษ์ใคร่ครวญอยู่ครู่หนึ่งแล้ว จึงพูดว่า “ดีแล้ว ข้าพเจ้ารู้วิธีที่จะเป็นประโยชน…

ในบทนี้ ยักษ์แสดงถึงความหิวโหยและต้องการกินเนื้อและเลือดเพื่อแสดงธรรม แต่พระโพธิสัตว์ทักท้วงว่าการกินเนื้อจะทำให้ไม่สามารถฟังธรรมได้ การแลกเปลี่ยนความคิดระหว่างพวกเขานำไปสู่การหาวิธีที่ให้ประโยชน์ทั้ง

60 ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์ได้บังเกิดใน ตระกูลพราหมณ์ เนื่องจากเกิดมามีผิวดำ จึง ได้ชื่อว่า “กัณหกุมาร” พออายุได้ ๑๖ ปี ได้ ไปศึกษาศิลปะต่างๆ …

ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์บังเกิดในตระกูลพราหมณ์ชื่อว่ากัณหกุมาร เมื่อเติบโตได้ไปศึกษาศิลปะและครอบครองทรัพย์สมบัติที่บรรพบุรุษทิ้งไว้ แต่…

…าย ให้วางสติลงไปยังจุดศูนย์กลาง ของดวงนิมิต ด้วยความรู้สึกคล้ายมีดวงดาวดวงเล็กๆ อีก ดวงหนึ่งซ้อนอยู่ตรงกลางดวงนิมิตดวงเดิม แล้วสนใจเอา ใจใส่แต่ดวงเล็กๆ ตรงกลางนั้นไปเรื่อยๆ ใจจะค่อยๆ ปรับ จนหยุดได้ถูกส่…

เนื้อหานี้แนะนำเกี่ยวกับการเข้าถึงดวงธรรมหรือดวงปฐมมรรค โดยเริ่มจากการน้อมนิมิตเข้ามาที่ศูนย์กลางกายอย่างค่อยเป็นค่อยไป สติจะค่อยๆ ปรับและหยุดได้ ณ จุดศูนย์กลางของดวงนิมิต เพื่อเห็นดวงกลมที่ใสและสว่าง

…ฺท ต์ ยกขินี ปกโกสาติ ฯ (๑/๔๖) ๓. วิสามัญวิเสสนะ คือ วิเสสนะที่ไม่ทั่วไป เป็นวิเสสนะแสดง ยศ ตำแหน่ง ตระกูล หรือความพิเศษอื่นใดที่ไม่ทั่วไปแก่ผู้อื่น ให้เรียง ไว้หลังบทที่ตนขยาย เช่น : สมโณ โคตโม สกุยปุต…

คู่มือนี้นำเสนอวิธีการและเทคนิคในการแปลจากภาษาไทยเป็นมคธ โดยเน้นที่การใช้และการขยายบทความด้วยวิเสสนะ ซึ่งมีแบบแผนการเรียงที่ไม่ซับซ้อน โดยเริ่มจากการทำหน้าที่ขยายบทและการใช้ศัพท์วิเสสนะให้มีการลิงค์ที

…งข้างต้นเช่นกัน วิธีเรียง ปฏฐาย กับ ยาว ปฏฐาย แปลว่า “จำเดิม ตั้งแต่ ยาว แปลว่า “จน, จนถึง, จนกว่า, ตราบเท่า” ทั้งสองศัพท์มีวิธีเรียงดังนี้ ๑. ศัพท์ที่ทำหน้าที่ขยาย ปฏฐาย นิยมเรียงไว้หน้า ปฏฐาย และ ประก…

ในบทเรียนนี้เราจะพูดถึงคำศัพท์ที่นิยมใช้ในการแปลจากภาษาไทยไปยังมคธ โดยจะแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม คือ ศัพท์ที่มีรูปธรรม เช่น คนและสัตว์ และศัพท์ที่เป็นนามธรรมที่ไม่มีรูปร่างปรากฏ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายวิธี

…า กฤต ฯ (๑/๑๒๔) ๔. ยาว ที่มาคู่กับ ตาว เป็น ยาว-ตาว ทำหน้าที่เชื่อมประโยค แปลว่า “จน, จนกว่า จนถึง, ตราบเท่าที่, จนกระทั่งถึง, ตลอด เวลาที่ ฯลฯ” ให้เรียงอย่างปกติ คือเรียง ยาว - ตาว ไว้ต้นประโยค จะเรียง…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับกฎเกณฑ์การเรียงประโยคที่ 43 มีการแสดงวิธีการใช้คำ 'ยาว' และ 'ตาว' เป็นการเชื่อมประโยค และวิธีการใช้คำ 'วินา' ในสำนวนไทย เช่น 'เว้น' และ 'นอก' โดยมีตัวอย่างที่ชัดเจนเพื่อหาแนวทา

… ก ต่อท้าย มักเป็นลิงค์ตามศัพท์เดิม เช่น สหายโก ยาน การโก โคปาลโก ถ้าใช้ คต ต่อท้าย มักเป็น 1, เช่น ตรจฉานคโต และ น. เช่น ทิฏฐิคต : ถ้าใช้ รูป ต่อท้าย มักเป็น น. เช่น โครู อิตถีรูป ถ้าใช้ ชาต ต่อท้าย มั…

บทนี้สำรวจเรื่องอนาคามีและการใช้ลิงค์ในภาษาไทย รวมถึงข้อสังเกตเกี่ยวกับการใช้ศัพท์ที่มีลิงค์หลายแบบ เช่น อคาโร-อคาร์ และการใช้คำเติมท้ายที่เฉพาะ เช่น ก คต รูป ชาต โดยอธิบายว่าไม่สามารถสรุปได้ว่าจะต้อง

…าไม่ได้ขยัน และเดี๋ยวนี้เขาก็ ไม่ได้สบาย) : ถ้าตอนนั้นข้าพเจ้ามีเงิน ข้าพเจ้าคงได้เป็นเจ้าของที่ดิน ตรงนี้แล้ว (แสดงว่า ความจริงตอนนั้นข้าพเจ้าไม่มีเงิน และเดี๋ยวนี้ข้าพเจ้า ก็มิได้เป็นเจ้าของที่ดินตรงน…

…กรณีกาลาติปัตติซึ่งหมายถึงการเล่าเรื่องในอดีตที่ไม่เป็นจริง โดยจะต้องใช้ประโยคสองประโยคที่มีเนื้อสารตรงข้ามกับความเป็นจริง เช่น ดังตัวอย่างที่กล่าวว่าถ้าคนไม่ขยันเรียนในวัยเด็ก ก็จะไม่สบายเมื่อโตขึ้น เพ…

…ม่ เป็นเพียงคาดคะเนเอาเท่านั้น ซึ่งการคาดคะเน นั้นอาจไม่เกิดขึ้นอย่างนั้นก็ได้ ลักษณะภาษามคธเช่นนี้ ตรงกับภาษา ไทยว่า “คงจะ, น่าจะ” นั่นเอง เช่น : ต์ กมุม เป็น กต ภูเวย์ ฯ

คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้การแปลและตีความเนื้อหาต่างๆ จากภาษาไทยสู่วัฒนธรรมมคธ โดยมุ่งเน้นให้เข้าใจถึงการใช้ประโยคและคำในภาษามคธ ตลอดจนสะท้อนถึงการใช้ในบริบทของนักบ

สำนวนนิยม ๑๕๕ : ญาติ ฯเปฯ : อย่ากระทำอย่างนี้เลยนะลูก กุมาริกา คนอื่นซึ่งคู่ควรแก่ ตระกูล และโภคะของพวกเรา พ่อแม่จักนำมาให้แก่ลูก ฯลฯ (ป.๖/๒๕๒๑) : ตาต มา เอว์ กริ, อญฺญ์ เต อมหาก กุลสุส…

…ถึงบทบาทของเทวดาและกรรมในชีวิตของมนุษย์ โดยมีการอ้างอิงถึงบทสวดและการศึกษาความหมายที่ลึกซึ้ง จากพระไตรปิฎกและคำสอนทางพุทธศาสนา

…ฐาย ยาคุ ททมานา อาจิณห์ วา อติสีตล์ วา อติโล) วา อโลน์ วา เทติ ฯ (๒) สำนวนไทยว่า จนถึง จนกระทั่งถึง ตราบเท่า จนกว่า ใช้ ยาว ศัพท์ วางไว้หน้า ตามด้วยศัพท์ปัญจมีวิภัตติ ซึ่งลงท้ายด้วย อา เช่น ยาว อกนิฏฐภว…

เนื้อหาเกี่ยวกับสำนวนไทยและการใช้สำนวนในบริบทต่างๆ เช่น การใช้ 'จนถึง', 'ตั้งแต่' และการวางศัพท์ในประโยค เป็นต้น เป็นการศึกษาเพื่อให้เข้าใจการใช้ภาษาไทยได้ดียิ่งขึ้น โดยมีตัวอย่างการวางศัพท์ต่างๆ เพื่

๑๖๖ คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙ ตราบใดที่ ยาวกีวํ ถ้ากระไร, ถ้าอย่างไร ยนนูน โดยยิ่ง ๆ ขึ้นไปอีก ภิญฺโยโส มตฺตาย โดยยิ่ง ก่อน ก่อนกว่า…

…ที่สำคัญในการแปล เช่น การใช้คำเชื่อมและสำนวนต่างๆ เพื่อให้การแปลมีความถูกต้องและเป็นทางการ โดยหลักสูตรนี้เหมาะสำหรับนักศึกษาในระดับปริญญาโทและผู้ที่สนใจเรียนรู้เพิ่มเติมในวิชานี้ สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเ…

…ือ ยกมือข้างหนึ่งวางแตะที่หน้าผาก พร้อมแลดู ซึ่งก็ได้ความเป็นภาษามคธว่า นลาเฏ หตถ์ เปตวา โอโลเกต แปลตรงตัวว่า วางมือไว้ที่หน้าผากแลดู ซึ่งกลับเป็น สำนวนไทยสันทัดว่า ป้องหน้าดู ตรงตัว

การใช้สำนวนนิยมในภาษาไทยเป็นสิ่งที่ส่งผลต่อการเรียนรู้ของนักศึกษา เนื้อหานี้กล่าวถึงสำนวนต่างๆ และวิธีการที่นักเรียนสามารถใช้ท่าทางเพื่อช่วยจำสำนวนเหล่านั้นได้ เช่น การแหงนดูและการป้องหน้าดู. การเข้าใ

…ิสสฺส ทุปฺปญฺญสฺส บุคคลสส ชฎาห์, ก สขุเรน อชินจมเมน (๔/๑๑๗) - เราจะต้องการอะไรกับการเที่ยวบิณฑบาตใน ตระกูลของคนอื่นเป็นอยู่ * เม ปรกุเลสุ ปิณฺฑาย ชีวิเตน (๖/๑๐๓) (๗) ในกรณีที่บทถูกปฏิเสธ (กรณะ ตติยาวิภั…

บทความนี้นำเสนอความหมายและการใช้ศัพท์ในภาษาไทย โดยอธิบายตัวอย่างในการใช้คำในแต่ละสถานการณ์ รวมถึงการสร้างประโยคที่มีความหมายชัดเจนและถูกต้อง นักศึกษาภาษาไทยสามารถใช้เป็นแนวทางในการเขียนและพูดได้อย่างม

…ิริยาอาการ นิยมมีรูปเป็น * หากเป็นนาม นิยมมีรูปเป็นจตุตถีวิภัตติ เช่น ความไทย : ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตระกูลที่ประกอบด้วยองค์ ๔ ภิกษุไม่เข้าไป ควรที่จะเข้าไปและเข้าไปแล้ว ควร จะนั่งใกล้ เป็น : นวหิ ภิกฺขเ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเรียงคำและการใช้ศัพท์ในประโยคภาษาไทย โดยเฉพาะในการใช้งานที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา รวมถึงกฎเกณฑ์ในการจัดเรียงคำในแต่ละประโยค เช่น การใช้คำว่า 'อล์' และการเรียงประโยคตามหลักไวยาก

…้วยปัญญา พิจารณาอันเป็นอุบายในกิจนั้น อาจทำอาจจัดได้ : อิธ ภิกฺขเว ภิกขุ ฯเปฯ ตตฺถ ทุกโข โหติ อนลโส ตรุปายาย วีมสาย สมนนาคโต อส กาตุ อ สวิธาตุ (มงคล. ๑/๑๕๕) การใช้ ปรม และ ตาว ศัพท์ ศัพท์ คือ ปฐม และ ตา…

บทนี้กล่าวถึงความหมายและการใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับคำว่า 'ก่อน' ในภาษาไทย โดยเน้นความแตกต่างระหว่างคำว่า 'ปรม' และ 'ตาว' ที่มีความหมายว่า 'ก่อน' และแสดงถึงการใช้ในการประโยคต่างๆ นอกจากนี้ ยังมีการแจ้ง

…ได้กล่าวถึงบุคคล สัตว์ สิ่งของอย่างเดียว กับนามเจ้าของตนมาก่อนแล้ว (เช่นตัวอย่าง กล่าวถึงดาบสมาก่อน ตรัส ถึงพระดำรัสนั้นมาก่อน) อิตร ศัพท์ ใช้เมื่อได้กล่าวถึงคนหลายคนก่อน แล้วแยกกล่าว ถึงทีละคน กล่าวถึง…

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้ศัพท์ในภาษาไทย โดยเฉพาะการจำแนกประเภทของศัพท์ เช่น เอกศัพท์ อปรศัพท์ และ อิตรศัพท์ รวมถึงการใช้กฎในภาษา เช่น เอยย เอย วิภัตติ และ ตพฺพ ปัจจัย โดยชี้ให้เห็นถึงการใช้งานในสถานการณ…