หน้าหนังสือทั้งหมด

การฟังธรรมในพระพุทธศาสนา
54
การฟังธรรมในพระพุทธศาสนา
… แต่ยังเป็นการซึมซับเอาความสงบ ความรู้ แจ้งที่ถ่ายทอดผ่านกระแสเสียงอันทรงธรรมมาก่อกุศลจิตในปัจจุบัน ทำนองเดียวกับคนในโลกชอบฟังดนตรี ที่ตนโปรดไม่อิ่มไม่เบื่อ ผู้ปรารถนาธรรมย่อมชอบฟังธรรมจากผู้ทรงคุณบ่อยๆ มิ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการฟังธรรมในพระพุทธศาสนา โดยระบุว่าการฟังธรรมไม่เพียงแค่การรับฟังคำพูด แต่ยังเป็นการซึมซับความรู้และความสงบ การฟังธรรมจึงช่วยให้ผู้ฟังพัฒนาคุณภาพชีวิตและบรรลุธรรม ในประวัต
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
45
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
…งปวง ซึ่งนอกจากจะใสสว่างแล้วยังหยุดนิ่ง จึงมีสิ่งที่ผุดขึ้นในนิ่ง ทำให้รู้พระองค์ ก็ทรงรู้ไปตามนั้น ทำนองเดียวกับน้ำในโอ่งที่นอนนิ่งสนิท ใสบริสุทธิ์แล้ว แม้มีเข็มอยู่ก้นโอ่ง ก็สามารถมองเห็นได้ ข้อนี้ฉันใดก…
บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'สัมมาสัมพุทโธ' ว่าทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ จากการตีความคำในพระบาลีและเหตุผลที่พระองค์สามารถตรัสรู้ได้เองโดยไม่มีผู้สอน โดยมีการยกตัวอย่างและคำอธิบายจากพระ
การภาวนาและการเจริญกรุณา
71
การภาวนาและการเจริญกรุณา
…ภาวนานั้น ๆ ทำซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนความกรุณาเกิดขึ้นในใจอย่างเด่นชัด จนสำเร็จถึง ขั้นอัปปนาสมาธิในที่สุด ทำนองเดียวกับเมตตาภาวนาที่กล่าวมาแล้วในตอนต้น ในกรณีที่ผู้ปฏิบัติไม่ได้พบเห็นคนเข็ญใจได้ทุกข์ดังที่กล่าวม…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการภาวนาโดยเน้นที่การเจริญกรุณาในใจ สำหรับผู้ปฏิบัติพระธรรม ที่ควรตั้งจิตส่งกรุณาไปยังทุกคน แม้คนที่มีความสุขแต่ทำบาปกรรม โดยใช้การเปรียบเทียบเพื่อสร้างความเข้าใจและการเห็นอกเห็น
ความเข้าใจในตัณหาและอุปาทาน
223
ความเข้าใจในตัณหาและอุปาทาน
…หมายความว่า ความยึดมั่นถือมั่นนั้นมีความอยาก เป็นมูลฐานเมื่ออยากจึงยึดมั่นถือมั่นถ้าไม่อยากก็ไม่ยึด ทำนองเดียวกันเพราะหิวจึงกิน ถ้าไม่หิว ก็ไม่กิน ตัณหากับอุปาทานนั้น แม้จะเป็นพวกโลภะด้วยกัน แต่ก็มีความแตก…
เนื้อหาอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัณหาและอุปาทาน ซึ่งตัณหาคือความอยากที่เป็นเหตุและอุปาทานคือความยึดมั่นถือมั่นที่เป็นผลจากตัณหา โดยมีการยกตัวอย่างถึงการยึดมั่นในสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดจากความต้องการ ชี้
การพิจารณาอริยสัจ 4 เป็นพระอริยบุคคล
256
การพิจารณาอริยสัจ 4 เป็นพระอริยบุคคล
…ข้ามาอีก 2. แล้วนำธรรมกายพระโสดานั้นเข้าฌานดูอริยสัจของกายทิพย์ให้เห็นจริงในทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทำนองเดียวกับที่กล่าวมาแล้ว เมื่อถูกส่วนเข้าธรรมกายพระโสดาก็ตกสูญเป็นดวง ใส วัดเส้นผ่าศูนย์กลางได้ 10 วา …
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาอริยสัจ 4 เพื่อเข้าสู่อริยภูมิ โดยเริ่มจากการใช้ตาจิต (ญาณ) พระธรรมกาย พิจารณาอริยสัจในแต่ละระดับของพระอริยบุคคล อาทิ พระโสดาบัน พระสกิทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ เมื่อผู
ธรรมะเพื่อประชาชน
30
ธรรมะเพื่อประชาชน
…รรมะเพื่อประชาชน ชีวิตมนุษย์ ประเสริฐที่สุด ២៩ ทั้งหลาย หากไม่ได้ฟังพระธรรม โอกาสที่จะประพฤติผิดจาก ทำนองคลองธรรม ดำเนินชีวิตผิดพลาด มีสูงมาก เสี่ยงต่อการ พลัดตกไปสู่อบายภูมิ *มีเรื่องเล่ากันว่า ในกรุงเวสา…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการฟังพระธรรมเพื่อประพฤติตนอย่างถูกต้องในชีวิต โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของพ่อค้าในกรุงเวสาลีที่มีคุณธรรมและการกระทำที่อาจนำไปสู่ผลกรรมที่ร้ายแรง ความเห็นใจและน้ำใจงามสามารถท
ธรรมะเพื่อประชาชน: เมณฑกเศรษฐีผู้ใจบุญ
410
ธรรมะเพื่อประชาชน: เมณฑกเศรษฐีผู้ใจบุญ
ธรรมะเพื่อประชาชll เมณฑกเศรษฐีผู้ใจบุญ (๓) ៤០៩ ตัวเองแด่พระปัจเจกพุทธเจ้า แล้วตั้งความปรารถนาว่า “ข้าแต่ ท่านผู้เจริญ ตั้งแต่บัดนี้ไป ขอดิฉันอย่าพึงประสบกับฉาตกภัย เห็นปานนี้อีกเลย อนึ่ง เมื่อดิฉันวาง
…ใจในการทำความดีตามความตั้งใจของผู้เป็นพ่อแม่ ทำให้พวกเขาก็มีความปรารถนาเช่นกันในการช่วยเหลือผู้อื่น ทำนองเดียวกัน
ธรรมะเพื่อประช: บุญและมิตรแท้ในความเข้าใจ
260
ธรรมะเพื่อประช: บุญและมิตรแท้ในความเข้าใจ
…เดียวกัน คำว่า สหาโย อตฺถชาตสฺส หมายถึง เพื่อนแท้ ผู้พร้อม ที่จะช่วยเหลือเกื้อกูลในยามตกทุกข์ได้ยาก ทำนองมีสุขร่วมเสพ มีทุกข์ร่วมต้าน ในเวลาที่เราเดือดเนื้อร้อนใจ ต้องการความ ช่วยเหลือ หากสหายผู้เป็นมิตรแท…
ในสมัยก่อน การเดินทางไกลต้องพึ่งโคและเกวียน ซึ่งเปรียบเสมือนมิตรของผู้เดินทาง นอกจากนี้ มารดายังเป็นมิตรที่ห่วงใยดูแลบุตร สหายที่แท้จริงช่วยเหลือกันในยามทุกข์ยาก และบุญที่เราสั่งสมไว้นั้นเป็นมิตรติดตา
ธรรมะเพื่อประชา: ความตายและการทำความดี
411
ธรรมะเพื่อประชา: ความตายและการทำความดี
…ทธิ์ จนชาวบ้าน ยกย่องสรรเสริญให้เป็นหัวหน้าหมู่บ้าน พร้อมทั้งเรียก ครอบครัวนี้ว่า “ครอบครัวธรรมบาล” ทำนองเดียวกับ “บ้าน กัลยาณมิตร” บ้านแห่งแสงสว่างของโลกอย่างพวกเราที่ทุกคน ในบ้านมุ่งมั่นสร้างบารมี ชักชวน…
ความตายไม่ใช่เรื่องน่ากลัว สิ่งที่น่ากลัวคือการที่เกิดมาแล้วไม่ทำความดี ไม่ได้สั่งสมบุญบารมี เราควรให้ความสำคัญกับมรณสัญญา ควรต้องเตรียมพร้อมเกี่ยวกับการเดินทางในสัมปรายภพ โดยการทำความดีและสร้างบุญบาร
ศีลและอานิสงส์แห่งความดีงาม
100
ศีลและอานิสงส์แห่งความดีงาม
…ลแล้วเกิดโทษอย่างไร ในขณะที่อานิสงส์แห่งศีลนั้น พรั่งพร้อมด้วยความดี มากมาย จนมิอาจบรรยายได้หมดสิ้น ทำนองเดียวกันโทษ ทัณฑ์แห่งการผิดศีล ก็ส่งผลทำลายล้างทุกสิ่งทุกอย่างได้มาก มายเช่นกัน และในโลกนี้คงจะไม่มี…
บทความนี้เน้นถึงการรักษาศีลและผลกระทบที่ตามมาเมื่อผิดศีล โดยให้ความสำคัญว่าศีลไม่เพียงแต่ช่วยทำให้ตัวเองอยู่ในสภาพดี แต่ยังส่งผลต่อผู้อื่นและสังคมโดยรวม ผู้ที่ฝ่าฝืนศีลมักประสบกับความทุกข์และปัญหาหลาย
ปัญญาในพระพุทธศาสนา
113
ปัญญาในพระพุทธศาสนา
…เกิดจากการคิด คือ ความรู้ที่เกิดจากการไตร่ตรอง พิจารณา หาเหตุหาผล มีการทดลอง เพื่อให้เกิดผลการทดลอง ทำนอง เดียวกับพวกตรรกวิทยาที่ตั้งสมมุติฐานกัน สำหรับความรู้ประการสุดท้าย เรียกว่า ภาวนามยปัญญา หรือความรู…
บทความนี้นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับปัญญาในพระพุทธศาสนา ซึ่งมีความละเอียดและลำดับขั้นต่างๆ ตั้งแต่การฟัง การคิด จนถึงการรู้แจ้ง โดยแบ่งเป็น 3 ระดับหลัก ได้แก่ สุตมยปัญญา, จินตมยปัญญา และภาวนามยปัญญา เพื่
นิยามและผังของสรรพสิ่ง
269
นิยามและผังของสรรพสิ่ง
นิยาม หรือ ผังของสรรพสิ่ง ២៦៨ นิยาม แปลว่า การกำหนดหรือแบบที่แน่นอนลงตัว ทำนองเดียวกับคำว่า ผังสำเร็จ คือเป็นแผนผัง หรือแบบแผน แน่นอนตายตัวว่า จะต้องเป็นอย่างนั้นหรือเป็นไปตามนั้…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับนิยามและผังของสรรพสิ่ง ที่มาจากการศึกษาในทางวิทยาศาสตร์และพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระพุทธศาสนาได้ค้นพบและนำเสนอโมเดลความแน่นอนของสรรพสิ่งต่างๆ ได้แก่ กรรมนิยาม, อุตุนิ
การสร้างบุญและชะตาชีวิต
510
การสร้างบุญและชะตาชีวิต
…แต่นั่ง กินนอนกิน การงานไม่ทํา เมื่อสมบัติหมด หรือถูกความวิบัติเข้า ครอบงำ ต้องกลายเป็นคนยากจนอนาถา ทำนองเดียวกับพวก เทวดาทั้งหลายที่มีบุญมาก เสวยแต่ผลบุญเก่า ไม่ได้ต่อเติมบุญ ใหม่เพิ่ม ครั้นสิ้นบุญเก่าที่…
เนื้อหาเน้นถึงการเปรียบเทียบระหว่างเทพที่มีบุญและมนุษย์ในโลก เรื่องการทำบุญและการใช้ชีวิตอย่างมีเป้าหมาย จะเห็นว่ามนุษย์ที่มีความรู้และไม่ยอมแพ้สามารถสร้างฐานะได้ แม้ไม่มีมรดก ในขณะที่เทพที่ไม่ทำบุญอา
การทำบุญและการบำเพ็ญเพียรของชาวสวรรค์
512
การทำบุญและการบำเพ็ญเพียรของชาวสวรรค์
…ละเจริญภาวนา หมั่นพัฒนาคุณภาพชีวิต และสร้างบารมีในทุกรูปแบบ ชีวิตก็ ยิ่งเจริญรุ่งเรืองขึ้นไปเรื่อยๆ ทำนองเดียวกัน หากชาวสวรรค์ผู้ไม่ประมาททำบุญต่างๆ เช่น มาสักการบูชาพระมหาจุฬามณี หรือสดับธรรมะที่ศาลา สุธร…
ในบทความนี้พูดถึงการที่ชาวสวรรค์ควรทำบุญและบำเพ็ญเพียร เพื่อยืดอายุบุญและการเสวยสุขในทิพยสมบัติ โดยการกระทำเช่นการบริจาคและสร้างศาสนวัตถุ รวมถึงการฟังธรรมสิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับพระรัตนตรัย ตัวอย่างเช่น
แก้วมณีและการรักษาคุณความดี
127
แก้วมณีและการรักษาคุณความดี
…ี้ชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่คิดใส่ร้ายผู้อื่น เพื่อกำจัดคุณความดีของผู้อื่นนั้น ย่อมกลับได้ผลร้ายเอง เข้า ทำนองสุภาษิตที่ว่า ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัว เพราะเหตุนี้ เราไม่ควรคิดร้ายให้โทษต่อผู้อื่น แต่ควรจะ…
ในเรื่องราวที่กล่าวถึงแก้วมณีซึ่งไม่มีใครทำให้หมองได้ แม้จะพยายามทำให้เปื้อนด้วยเปือกตม ความจริงคือแก้วมณียิ่งถูกขัดก็ยิ่งใสแวววาวขึ้น พระดาบสได้ชี้แนะว่าสุกรที่หวังจะทำให้หมองควรย้ายไปที่อื่นเพื่อควา
ธรรมะเพื่อประช - เหตุการณ์การพิสูจน์ดาบ
406
ธรรมะเพื่อประช - เหตุการณ์การพิสูจน์ดาบ
…นอดีตกาล ครั้งพระเจ้าพรหมทัตเสวยราชสมบัติอยู่ใน กรุงพาราณสี พระองค์ทรงมีพราหมณ์เป็นผู้ตรวจลักษณะดาบ ทำนองเดียวกันกับเรื่องในปัจจุบันทุกอย่าง แปลกตรงที่ว่า พระราชาได้รับสั่งให้หมอรักษาพราหมณ์จนจมูกหายเป็นปก…
ในเรื่องนี้มีการบอกเล่าเกี่ยวกับความแตกต่างของผลลัพธ์จากการตรวจสอบดาบ และข้อคิดที่พระพุทธเจ้าตรัสสอนผ่านเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับพราหมณ์ที่ประมาทในการตรวจสอบดาบ เมื่อดมดาบที่มีพริกป่น เกิดเหตุการณ์จมูกข
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
74
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ก็เกิดในกาลบางคราว ฯ อนึ่ง ถีนมิทธะก็เกิดร่วมกันในบางคราว ฯ เจตสิกธรรมที่เหลือ มีการประกอบแน่นอนโดย ทำนองตามที่กล่าวแล้ว ก็บัดนี้ข้าพเจ้าจักกล่าว ประมวลเจตสิกธรรมเหล่านั้นตามควร อนึ่ง มี การสงเคราะห์ ในเจต…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเจาะลึกเจตสิกธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ชี้ให้เห็นถึงการเกิดของธรรมในจิตต่างๆ รวมถึงการแบ่งประเภทของจิตตามลักษณะและวิเคราะห์อย่างละเอียดเกี่ยวกับเจตสิกธรรมที
ความไม่เที่ยงของวิญญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
429
ความไม่เที่ยงของวิญญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ะตัณหา... กรรม... อาหารเกิด... รูปเกิด เพราะอวิชชาเกิด รูปดับ เพราะตัณหา... กรรม... อาหารดับ รูปดับ ทำนองเดียวกัน และแม้ ถึงในเวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ (ก็อย่างในรูปขันธ์) เป็น แต่ชักเอาอาหารออก ใส…
ในเนื้อหานี้พูดถึงความไม่เที่ยงของวิญญาณและตัวตน โดยวิญญาณมีลักษณะเป็นอนัตตา ต้องพิจารณาความเกิดและดับในสังขาร ด้วยอุทยัพพยญาณ และสามารถเห็นความเกิดและดับในรูปขันธ์ต่าง ๆ เช่น เวทนา สัญญา และสังขาร มี
การศึกษาอภิธัมมะในสุคติภพ
437
การศึกษาอภิธัมมะในสุคติภพ
…้แก่พระอนาคามี ทั้งหลาย เฉพาะที่ได้สมาบัติ ๘ ผู้ยังดำรงอยู่ในกามภพและรูปภพฯ และแก่พระขีณาสพทั้งหลาย ทำนองนี้ (คือเฉพาะที่ได้สมาบัติ ๘ ผู้ยัง ดำรงอยู่ในกามภพและรูปภพ) 1 บทว่า ตตฺถ คือ ในนิโรธสมาบัติ ฯ สองบท…
ในเนื้อหานี้พูดถึงพระอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยอธิบายเกี่ยวกับบุคคลที่เข้าถึงสุคติภพและพระอริยบุคคล เช่น พระโสดาบันและพระขีณาสพ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ และความแตกต่างระหว่างกาม
ทีฆาวุกุมารและพระบรมพุทโธวาท
69
ทีฆาวุกุมารและพระบรมพุทโธวาท
…เพราะเหตุ ภายใน มีแตกสามัคคีกันเป็นอาทิก็มี ย่อมเกิดขึ้นเพราะเหตุภายนอก มีปัจจามิตรย่ำยีเป็นต้นก็มี ทำนองเดียวกับห้วงน้ำทำ อันตรายเหล่านี้ย่อมทำถิ่นฐานไม่ให้เป็นที่พึ่งพำนักของผู้เป็นเจ้าของ เกาะให้ (๑) ขุ…
บทความนี้เล่าถึงเรื่องราวของทีฆาวุกุมาร พระราชโอรสที่ได้โอกาสแสดงความภักดีและสามารถจนได้รับความไว้วางใจจากพระเจ้าพรหมทัตต์ แม้ว่าจะมีหนทางในการแก้แค้นแต่กลับเลือกที่จะทำการอย่างมีสติ ภายหลังเขาได้รวมส