หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
251
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…โยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 251 (มีได้) ไม่ผิด เพราะอวิชชาและตัณหาที่เกิดร่วมกับชวนะแม้เหล่านั้น เรียกว่าอนุสัย โดยความที่อวิชชาและตัณหาทั้ง ๒ นั้นเป็นเช่นเดียว กับอนุสัย" ด…
บทนี้กล่าวถึงอวิชชาและตัณหาที่สัมพันธ์กับอนุสัย โดยนำเสนอว่าทั้งสองเป็นเหตุในการเกิดของสังขาร และวิเคราะห์ว่าทั้งหมดนี้มีผลต่อการสร้างความเป็นกรรม รวมถึงอิทธิพลที่ก่อให้เกิดวิญญาณในสภาวะต่างๆ ตัณหาและ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
252
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ลายบทว่า สหชาตา ฯ เป ฯ ภูติ ความว่า (ใจ) ชื่อว่าเป็นประธาน เพราะความเป็นที่ตั้งอยู่แห่งธรรมทั้งหลาย ที่เกิดร่วมกับตนฯ สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า "ธรรมทั้ง หลายมีใจเป็นหัวหน้าฯ บทว่า ภวนฺตรปฏิสนฺธาน…
…การเกิดใหม่ของสัตว์ที่มีอวิชชาและตัณหา รวมถึงความสำคัญของใจที่เป็นหัวหน้าในการเกิดเป็นหลักฐานของธรรมที่เกิดร่วมกับตนใจ. เนื้อหานี้เน้นการเข้าใจในเรื่องการปฏิสนธิและความสำคัญของอารมณ์ในการมีอยู่ของวิญญาณ โดยม…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
303
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…่ ในขณะแห่งจิตดวงที่ ๑) เกิดขึ้น ฯ ข้อว่า ตโต ฯเปฯ โวจนิชชติ ความว่า จิตตชรูป และ | และอาหารชรูปตาม ที่เกิดแล้ว ต่อจากนั้น เป็นไปชั่วเวลาเล็กน้อยดับไป เพราะไม่มี ความบังเกิดแห่งกัมมชรูปเหล่านั้น ในสันดานที่ไ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างอาหารที่มารดากินและการเกิดจิตในสรีระ ตามแนวคิดในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฏีกา อธิบายว่าจิตเริ่มเกิดขึ้นก่อนกัมมชรูป และการกำหนดอายุ ไออุ่น และวิญญา
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 326
326
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 326
…รรมซึ่งยังเป็นอยู่ ให้เป็นไปตามตน ในขณะเป็นอยู่ ทำสัมปยุตธรรม ให้เป็นไปตามตน เฉพาะในขณะรับรู้ ทำธรรมที่เกิดร่วมกันกับธรรม มีความสุขเป็นต้น ให้เป็นไปตามตน ในเวลามีความสุขเป็นต้น ทำธรรม ที่เกิดร่วมกันเหล่านั้น…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมที่เกิดจากความสุขและความเชื่อในชีวิต โดยเฉพาะในขณะที่มีพัฒนาการทางความรู้ อธิบายถึงการปฏิบัติและความรู้เกี่…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
328
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ดียว ฯ ธรรมซึ่งคุ้มกันแก่ธรรมที่เป็น ไปเนื่องกับตน ชื่อว่าอธิบดีฯ จริงอยู่ ธรรมมีฉันทะเป็นต้น ในจิต ที่เกิดขึ้น ได้อุปนิสัยปรุงแต่งเบื้องต้นมีอาทิว่า ขึ้นชื่อว่าอะไรจะไม่ สำเร็จแก่คนผู้มีฉันทะ ดังนี้ เป็นธุร…
บทความนี้กล่าวถึงหลักธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นไปที่การอธิบายเกี่ยวกับพละและอินทรีย์รวมถึงบทบาทของศรัทธาและธรรมชาติที่ส่งผลต่อการทำงานของจิต นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงก
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
332
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ามสำคัญผิด ในกายเป็นต้น) ว่า งาม เป็นสุข เที่ยง และเป็นตน เพราะฉะนั้น ท่านจึงกล่าวว่า สติปัฏฐาน ๔ ฯ ที่เกิดแห่งส่วนที่น่าเกลียดมีผมเป็นต้น เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่ากาย ฯ การตามเห็นกายนั้น คือการรำลึก นึกถึงกายน…
เนื้อหาส่วนนี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ที่อธิบายถึงปัญญาสงเคราะห์ใน 5 ฐานและการสงเคราะห์ใน 4 ฐาน ซึ่งมีการอธิบายถึงความสำคัญของจิตและสติ รวมถึงการศึกษาสติปัฏฐาน 4 อย
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ปัจจัยแก่นามรูป
351
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ปัจจัยแก่นามรูป
…เป็นปัจจัยแก่นาม ด้วยอำนาจแห่งอาลัม พนาธิปติปัจจัย ๑ สหชาตาธิปติแม้ทั้ง ๔ อย่าง เป็นปัจจัยแก่นามรูป ที่เกิดร่วมกัน ด้วยอำนาจแห่งสหชาตาธิปติปัจจัย ๑ ฯ สหชาตปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ ธรรมทั้งหลาย คือจิตและเจตสิกเป…
ในเนื้อหานี้จะกล่าวถึงปัจจัยแก่นามรูปซึ่งมีความสำคัญในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยแบ่งเป็นประเภทต่างๆ ตามอาการ 8 อย่าง รวมถึงอธิปติปัจจัย สหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย และอื่น ๆ ที่เป็นส่วนสำคัญในการเกิดนามรู
การศึกษาอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
378
การศึกษาอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ย โวทานะ เป็นปัจจัยแก่มรรค โดยเป็นอาเสวนปัจจัย ฯ [อธิบายนามรูปต่างเป็นปัจจัยแก่กันและกัน] รูปธรรมแม้ที่เกิดขึ้นด้วยกัน ไม่ชื่อว่าสัมปยุตตปัจจัย เพราะไม่มี ลักษณะสัมประโยค ๔ อย่าง มีเกิดร่วมกันเป็นต้น ท่านอาจ…
…ูปธรรมและจิต โดยอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างนามและรูป ในการพิจารณาและทำความเข้าใจถึงเหตุปัจจัยต่างๆ ที่เกิดขึ้นในปฏิสนธิกาลและปวัติกาล รวมถึงการเป็นปัจจัยของมรรคที่ไม่ถือเอาจากโคตรภู บทนี้จึงเป็นแนวทางในการศ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 386
386
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 386
…ีอาทิว่า โอกฺกนฺติกฺขเณ วตฺถุ ดังนี้ ฯ 0 อัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย มีถึง ๕ อย่างดังนี้ คือ ปัจจัยชายที่เกิด ร่วมกัน ๓ อย่าง ๑ ที่เกิดก่อน ๒ อย่าง ๑ ที่เกิดภายหลังอย่างเดียว ๑ ที่ท่านกล่าวไว้แล้วด้วยอำนาจแห่ง…
ในหน้านี้มีการวิเคราะห์อัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย โดยอธิบายความหมายและบทบาทของนามรูปและอารมณ์ที่เกิดจากวัตถุ ในการสัมประโยค ธรรมต่างๆ ที่ไม่มีการรังเกียจ หากมีอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัยระบุเอาไว้ ถึงแม…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี อภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 392
392
อภิธัมมัตถสังคหบาลี อภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 392
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 392 ของที่มีกับของที่มีอยู่ด้วยกัน) เพราะจักขุประสาท และจักขุวิญญาณ อาศัยจักษุประสาทนั้นมีอยู่ ฯ บัญญัติว่าพระโอรสของพระราชา ชื่อว่า อว
…ะการบัญญัติภาษาที่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง โดยมีนิยามและความเข้าใจจากบัณฑิตเกี่ยวกับอารมณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคม และข้อสังเกตต่าง ๆ ที่เป็นไปตามหลักอภิธัมมะ ซึ่งสะท้อนถึงความรู้เข้าใจในโลกและระเบียบขอ…
ความไม่เที่ยงของวิญญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
429
ความไม่เที่ยงของวิญญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…๒ อย่าง ด้วยอำนาจกาย (ปัสสัทธิ) และจิตต (ปัสสัทธิ) มีความระงับความกระวนกระวายทางกายและจิตเป็นลักษณะ ที่เกิดร่วม กับวิปัสสนาจิตเหมือนกัน ๑ อธิโมกข์ กล่าวคือสัทธินทรีย์ ที่มีกำลัง ๑ ‹
… เวทนา สัญญา และสังขาร มีการกล่าวถึงวิปัสสนาและผลที่ได้รับจากการพิจารณาในลักษณะนี้ เช่น โอภาสและปีติที่เกิดขึ้นจากการระลึกถึงจิตสัมปยุตด้วยวิปัสสนา โดยมีการใช้อาหารและผัสสะในกระบวนการเกิดดับนี้
บทพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
148
บทพระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
…เกิดได้ด้วยมีปัญญาพาเริ่มต้นและพาดำเนินไปสู่จุดหมาย ทั้งนั้น เช่นโครงการมากหลายเพื่อพัฒนาประเทศชาติ ที่เกิดแต่พระราชดำริล้วนอำนวย ประโยชน์อย่างยิ่งแก่ประเทศชาติประชาชน ก่อนหน้าโครงการพัฒนาล่าสุด คือโครงการพั…
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ได้มีบทบาทสำคัญในการสนองพระราชดำริเพื่อพัฒนาประเทศชาติ โดยเฉพาะโครงการพัฒนาลุ่มแม่น้ำต่างๆ เช่น ลุ่มน้ำบางนรา ที่ช่วยเกิดประโยชน์ทั้งด้านเกษตรและอุปโ
ขันติราชธรรมและเมตตาต่อการปกครอง
191
ขันติราชธรรมและเมตตาต่อการปกครอง
…รองบ้านเมืองและ กล่าวโดยเฉพาะข้อที่พระมหากษัตริยาธิราชเจ้ามีพระราชหฤทัยกล้าหาญอดทนต่อโลภะ โทสะ โมหะ ที่เกิดขึ้นเพราะได้ประสบอารมณ์ที่มายั่วให้เกิด ทรงอดทนต่อเวทนา มีเย็นร้อน เป็นต้น ทรงตรากตรำอดทนปฏิบัติพระร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติขันติราชธรรมของพระมหากษัตริย์ที่มีพระราชหฤทัยกล้าหาญและอดทน ต่ออารมณ์ของโลภะ โทสะ โมหะ เป็นตัวอย่างของการมีเมตตาในปฏิบัติการณ์ต่างๆ เพื่อประชาชน และอธิบายความสัมพันธ์ระหว่า
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
20
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 125 เพราะแปลว่า " มี ๆ " เหมือนกันไปหมด ผู้ศึกษา เมื่อได้ยินชื่อ สมาส ที่แปลว่า " มี " ทราบว่าเป็น พหุพพิหิ แล้ว ประสงค์จะ ทราบให้ละเอียดลงไปว่า เ
…ห์และแยกอนุบทของสมาสให้ชัดเจนขึ้น เช่น การอธิบายสมาสต่าง ๆ ที่มีความหมายเหมือนกันและการตีความต่าง ๆ ที่เกิดจากสมาส รวมถึงการยกตัวอย่างการใช้งาน【อ่านข้อความเต็ม] ที่เข้าใจได้ การศึกษาเพื่อช่วยเพิ่มความเข้าใจใ…
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
46
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 149 สุวณฺณสฺส วิกาโร วา โสวณฺณมย์ อีกอย่างหนึ่ง [ภาชนะ] เป็นวิการ แห่งทอง ชื่อ โสวัณณยะ [ เป็นวิการแห่งทอง]. มาติกาย ปกติ มาติกามย์ [ ภาชนะ] อันบุ
…วกับวิการแห่งวัสดุต่างๆ เช่น ทอง ดิน และเหล็ก พร้อมกับการอธิบายถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องในคำศัพท์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น เช่น ติย, ก, ข, ม, อี ที่เป็นสัญลักษณ์ของการจัดกลุ่มคำ เป็นต้น ข้อมูลนี้ช่วยให้ผู้ศึกษาสามารถเข…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
4
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
…ฺสเส. สฺสเท อุ สฺสํ. สฺสามหา. สฺสํ. สฺสามหเส กาล (๑๑๐) ในอาขยาตนั้น แบ่งกาลที่เป็นประธานได้ คือ กาล ที่เกิดขึ้นจำเพาะหน้า เรียกว่าปัจจุบันกาล ๑, กาลล่วงแล้ว เรียก ๑. มักรัสสะเป็น อิ เช่น กริ บ้าง, ลง ส. อาคม…
เนื้อหาเล่มนี้กล่าวถึงหลักการของบาลีไวยากรณ์ในส่วนของวจีวิภาค โดยเน้นการแบ่งกาลที่เป็นประธาน เช่น กาลปัจจุบัน, กาลล่วงหน้า พร้อมตัวอย่างการใช้ในประโยคที่ชัดเจน. คุณสามารถศึกษาเชิงลึกบนเว็บไซต์ dmc.tv.
สีลนิทเทโส: ความเข้าใจในศีลและจิตร
45
สีลนิทเทโส: ความเข้าใจในศีลและจิตร
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 45 สีลนิทเทโส ปญฺจ ภิกขุสเตหิ สทฺธิ์ คจฺฉนฺโต ทิสวา เถรสฺส สรีร์ ฌาเปตวา เจติย์ การาเปส ฯ ตสฺมา อญฺโญปิ สทฺโธ กุลปุตฺโต ปาฏิโมกข์ วิโสเ
…ะพฤติปฏิบัติที่ดีและผลของการควบคุมจิตสำหรับการเข้าถึงความรู้ที่แท้จริง เอกสารนี้วิเคราะห์สภาวะต่างๆ ที่เกิดขึ้นในจิตใจ และความสัมพันธ์ระหว่างศีลและการพัฒนาจิตใจที่สำคัญในวิถีชีวิตที่ถูกต้อง สามารถเข้าถึงความ…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
96
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 96 วิสุทฺธิมคฺเค l วาเจนเตน น วสิตพุฒิฯ ครุก หิ อิท ธุดงค์ ฯ ตสฺมา อุปฺปนฺนปริสฺสยวิฆาตตฺถาย สงฆเถร วา ราชยุตตก์ วา ชานาเปตวาอปปมตเตนวสิ
…ักการของพระพุทธศาสนา ในที่นี้มีการกล่าวถึงความสำคัญของการเฝ้าระวังและการเข้าใจในอารมณ์และสภาวะต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิต
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
204
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 204 วิสุทธิมคเค ทฏฺฐพฺโพ ฯ กามเจเต วิตกวิจารา ทุติยฌาเนเยว รูปสนฺตา อิมสฺส ปูน ฌานสุส มคฺคปริที่ปนตถ์ วณฺณาณนาถเจต์ วุตต์ ฯ วิตกวิจารานญ
…ิและการเข้าใจในอุเบงขา ซึ่งเป็นหนึ่งในแนวทางการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา วิสุทธิมคฺคสฺสได้อธิบายถึงสมาธิที่เกิดจากวิตกและวิจาร ซึ่งมีผลต่อการพัฒนาจิตใจให้เกิดความสงบและความเข้าใจในสิ่งที่เกิดขึ้นทั้งภายในและภายน…
วิสุทธิมคฺคสฺส: ปฐวีกสิณนิทเทโส
211
วิสุทธิมคฺคสฺส: ปฐวีกสิณนิทเทโส
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 211 ปฐวีกสิณนิทเทโส อทุกขมสุขาย เวทนาย อุปปัชชิตพพ์ ตสมา ตานิ อุเปกขา เวทนาสมปยุตฺตานิ โหนติ อุเปกขาสมปยุตฺตตฺตาเยว เจตฺถ ปีติปิ ปริหายต
…ี่สามารถเข้าใจถึงความรู้สึกต่างๆได้ โดยเฉพาะความพึงพอใจหรือความไม่พึงพอใจ เช่น ความโศก ทุกข์ และสุข ที่เกิดจากอารมณ์ทางใจ พร้อมทั้งแนวทางการใช้เจตสิกในการปฏิบัติศาสนา เพื่อนำไปสู่ความสงบสุข สิ่งเหล่านี้ช่วยใ…