หน้าหนังสือทั้งหมด

แม่บทแห่งธรรม
10
แม่บทแห่งธรรม
…ทธศาสนาให้ยั่งยืนสืบไป 3. รายชื่อบทที่สอน บทที่ 1 เนื้อความโดยย่อของทางสายกลาง บทที่ 2 พระธรรมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร บทที่ 3 อริยสัจ 4 บทที่ 4 ทุกขอริยสัจ บทที่ 5 ทุกขสมุทัยอริยสัจ บทที่ 6 ทุกขนิโรธอร…
รายละเอียดชุดวิชา 1. คาอธิบายชุดวิชา PD 006 แม่บทแห่งธรรม เนื้อหาในรายวิชานี้ได้อธิบายถึงปฐมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งในพระสูตร นี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงประกาศความจริงอันสูงสุด ซึ่งเป็นคำตอบข
บทที่ 1 เนื้อความโดยย่อของทางสายกลาง
17
บทที่ 1 เนื้อความโดยย่อของทางสายกลาง
…มืองพาราณสีเป็นแห่งแรก ปฐมเทศนา ที่ทรงแสดงแก่ปัญจวัคคีย์ภิกษุทั้ง 5 นี้ มีชื่อปรากฏในพระไตรปิฎกว่า “ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร” การที่พระสัทธรรมเทศนาสูตรนี้ได้รับการขนานนามดังกล่าว ก็เนื่องด้วยปฐมเทศนานี้ เปรีย…
บทที่ 1 เนื้อความโดยย่อของทางสายกลาง ปฐมเทศนา ภายหลังจากที่พระโพธิสัตว์ได้ตรัสรู้ธรรม บรรลุพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณเป็น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ ควงไม้พระศรีมหาโพธิ์ ริมแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลพุทธคยา ในคืน
พระธรรมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
29
พระธรรมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
บทน่า บทที่ 2 พระธรรมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรเป็นปฐมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นแม่บทของการ ดับทุกข์อันต…
ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรเป็นปฐมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นแม่บทของการ ดับทุกข์อันตรัสรู้โดยพระสัมมาสัมพ…
กามสุขัลลิกานุโยค
30
กามสุขัลลิกานุโยค
…วยเหตุนี้สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงถือว่า กามสุขัลลิกานุโยคเป็นของชั่วช้า บทที่ 2 พระธรรมเทศนา ธัมม จัก กัป ป วัต ตน สู ต ร DOU 17
2.1.1 กามสุขัลลิกานุโยค คือ สภาวะกำหนัดยินดีในเบญจกามคุณทั้ง 5 อันประกอบ ด้วย รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัสทางกาย มีความปรารถนากามคุณอยู่เป็นนิจ มีความ กระวนกระวายแสวงหากามคุณไม่มีที่สิ้นสุด ไม่มีหยุด
อินทรีย์และพละ
39
อินทรีย์และพละ
…ุดพ้นโดยตรง 6) โพชฌงค์ 7 องค์แห่งธรรมเครื่องตรัสรู้มี 7 ประการ คือ มีความรู้สึกตัวเต็มที่ 1. สติ 2. ธัมมวิจยะ มีปัญญาเข้าใจธรรม 3. วิริยะ มีความเพียรพยายาม 4. ปีติ มีความอิ่มใจ 5. ปัสสัทธิ มีความสงบใจ 6. …
4) อินทรีย์ 5 ธรรมที่เป็นใหญ่ในกิจของตน ประกอบด้วย 1. สัทธา คือ ความเชื่อ 2. วิริยะ คือ ความเพียร 3. สติ คือ ความระลึกได้ 4. สมาธิ คือ ความตั้ง 5. ปัญญา คือ ความรู้ทั่วชัต อินทรีย์ 5 มีองค์ประกอบเหมื
สัมมาวายามะ และ สัมมาสติ
42
สัมมาวายามะ และ สัมมาสติ
…ดพ้น จิตภายนอกคือจิตของกายมนุษย์ ส่วนจิตภายใน คือจิตของกายภายใน นับแต่ กายมนุษย์ละเอียดเป็นต้นไป 4. ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน คือการพิจารณาเห็นธรรมภายในและภายนอกอยู่ เนือง ๆ การพิจารณาเห็นธรรมภายนอก ได้แก่ ก…
6. สัมมาวายามะ คือ สัมมัปปธาน หรือความเพียร 4 ประการ ได้แก่ 1. ความเพียรเพื่อที่จะละอกุศลธรรมที่ตนเคยกระทำ 2. ความเพียรเพื่อที่จะมิให้อกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดบังเกิดขึ้น 3. ความเพียรบำเพ็ญกุศลธรรมที่ตน
สัมมาสมาธิ และ ธรรมจักร
43
สัมมาสมาธิ และ ธรรมจักร
…ื่อว่าจักรเกวียน หรือจักรรถ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมเทศนาแก่พระปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 ว่า ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรนี้ประกอบด้วยองค์ 3 คือ 1. โพธิปักขิยธรรม ซึ่งอุปมาเสมือนเป็นดุม 2. ปฏิจจสมุปบาท ซึ่…
ว่า คิดที่จะบำเพ็ญทาน รักษาศีล ระลึกถึงคุณพระรัตนตรัย ระลึกถึงผู้มีพระคุณ เช่น บิดามารดา ครูอาจารย์ เป็นต้น 8. สัมมาสมาธิ หมายถึง การเจริญอุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ อุปจารสมาธิ คือ จิตตั้งมั่นในที่ใก
การเข้าถึงกายธรรม
105
การเข้าถึงกายธรรม
…จากพระธรรมเทศนาของพระเดชพระคุณพระสุธรรมยานเถร ท่านได้ให้คำอธิบาย พระสุธรรมยานเถร พระเดชพระคุณหลวงพ่อธัมมชโย (ไชยบูลย์ ธัมมชโย) เจ้าอาวาสวัดพระธรรมกาย ต.คลองสาม อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี ปัจจุบันดำรงสมณศักดิ์ท…
ธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐาน พอถูกส่วนเข้าก็จะเข้าถึงดวงศีล เมื่อวางใจทำนองเดียวกัน พอถูก ส่วนเข้าก็จะเข้าถึงดวงสมาธิ ดวงปัญญา ดวงวิมุตติ และดวงวิมุตติญาณทัสสนะ ตามลำดับ โดยการส่งใจในทำนองเดียวกันนี้ ใจของก
การพิจารณาเห็นจิตและธรรม
122
การพิจารณาเห็นจิตและธรรม
…ๆ แล้ว การรู้ชัด ๆ เห็นชัด ๆ เช่นนี้ คือการพิจารณาเห็นจิตในจิตทั้งภายในและภายนอกอยู่เนือง ๆ 7.1.7.4 ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน คือ การพิจารณาเห็นธรรมภายในและภายนอก อยู่เนือง ๆ การพิจารณาเห็นธรรมภายในนั้นคือ เ…
คํา หากจิตระคนด้วยโมหะ ก็จะเปลี่ยนจากความใสบริสุทธิ์ไป เสมือนระคนด้วยสีแห่งโคลนตม อันสภาวะแห่งจิตนี้ มีเกิดและดับไปเป็นธรรมดา สภาวะอันเกิด-ดับนี้ เป็นสภาวะ ความเปลี่ยนแปลงของจิต การพิจารณาเห็นจิตในจิ
ธรรมะ 7 ประการ
126
ธรรมะ 7 ประการ
นาบุญของโลก ไม่มีนาบุญยิ่งอื่นกว่า ธรรมะ 7 ประการได้แก่ 1. ธัมมัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักธรรม หรือความเป็นผู้รู้จักเหตุ) 2. อัตถัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักอรรถ หรือคว…
นาบุญของโลก ไม่มีนาบุญยิ่งอื่นกว่า ธรรมะ 7 ประการได้แก่ 1. ธัมมัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักธรรม หรือความเป็นผู้รู้จักเหตุ) 2. อัตถัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักอรรถ หรือคว…
การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
134
การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
…รส ได้ทรงนิพนธ์ไว้ในหนังสือนวโกวาท ซึ่ง เป็นหลักสูตรนักธรรมตรี ของสนามหลวง ตอนหมวด 7 หน้า 53 ว่า “1.ธัมมัญญุตา ความ เป็นผู้รู้จักเหตุ เช่น รู้ว่า สิ่งนั้นเป็นเหตุแห่งสุข สิ่งนี้เป็นเหตุแห่งทุกข์” และดังที…
ผลอย่างนี้มีสาเหตุมาจากการกระทำอย่างไร จะทำให้ปัญญาแตกฉาน เข้าใจนัยต่าง ๆ ได้ลึก ซึ้งยิ่งขึ้นเป็นอย่างดี 4. การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ในที่นี้หมายถึง การ “ท่าตามครู” ซึ่งหมายถึง ผู้เรียนต้องมีความรู้
การทำความดีและการศึกษา
139
การทำความดีและการศึกษา
…ได้คะแนนดี เป็นต้น 2. อัตถัญญุตา (ความเป็นผู้รู้อรรถ หรือ ความเป็นผู้รู้จักผล) การที่พระภิกษุผู้เป็นธัมมัญญูจะฝึกฝนอบรมตนเองให้บรรลุเป้าหมาย คือ การทำพระ นิพพานให้แจ้งได้ สิ่งที่สำคัญประการต่อมา คือ การฝึ…
รู้จักว่าการทําความดีเป็นเหตุแห่งความสุข ความขยันเป็นเหตุแห่งความสำเร็จ ความ เกียจคร้านเป็นเหตุแห่งความล้มเหลว การทำความชั่วเป็นเหตุแห่งความทุกข์เป็นต้น เมื่อรู้ว่า อะไรเป็นเหตุให้เกิดผลชั่ว แล้วพยาย
สาระสำคัญของอัตตัญญู
140
สาระสำคัญของอัตตัญญู
…้อความแห่งภาษิตนั้น ๆ ว่า นี้เป็นเนื้อความแห่งภาษิตนี้ ๆ ฉะนั้น เราจึงเรียกว่าเป็นอัตถัญญู ภิกษุเป็นธัมมัญญู อัต- ถัญญูด้วยประการฉะนี้ คำว่า “อัตถัญญู” แปลว่า ผู้รู้อรรถ รู้เนื้อความ รู้เนื้อความแห่งธรรมข…
…้อความแห่งภาษิตนั้น ๆ ว่า นี้เป็นเนื้อความแห่งภาษิตนี้ ๆ ฉะนั้น เราจึงเรียกว่าเป็นอัตถัญญู ภิกษุเป็นธัมมัญญู อัต- ถัญญูด้วยประการฉะนี้ คำว่า “อัตถัญญู” แปลว่า ผู้รู้อรรถ รู้เนื้อความ รู้เนื้อความแห่งธรรมข…
ความเป็นผู้รู้จักตนในพระธรรม
151
ความเป็นผู้รู้จักตนในพระธรรม
3. อัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักตน) เมื่อพระภิกษุฝึกฝนตนเองจนเป็นธัมมัญญู ผู้รู้จักธรรม (รู้จักเหตุ) เป็นอัตถัญญ ผู้รู้จักนัยหรือความหมายของคำสอน (รู้จักผล) ได้แล้ว พระพ…
3. อัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักตน) เมื่อพระภิกษุฝึกฝนตนเองจนเป็นธัมมัญญู ผู้รู้จักธรรม (รู้จักเหตุ) เป็นอัตถัญญ ผู้รู้จักนัยหรือความหมายของคำสอน (รู้จักผล) ได้แล้ว พระพ…
ประเภทของศีลในพระพุทธศาสนา
155
ประเภทของศีลในพระพุทธศาสนา
…บัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542, (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์, 2546), หน้า 1204. มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ธัมมัสสวนสูตร” พระสูตร และ อรรถกถา แปล อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต เล่ม 36, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : โร…
2) มีปรกติเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย 3) สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย 2. อินทรียสังวรศีล คือสำรวมระวังในอินทรีย์ทั้ง 6 ไม่ให้บาปอกุศลครอบงำใจ 3. อาชีวปาริสุทธิศีล คือ ความบริสุทธิ์แห่งอาชีวะ เลี
มัตตัญญู (ความเป็นผู้รู้จักประมาณ)
168
มัตตัญญู (ความเป็นผู้รู้จักประมาณ)
…ิทธิภาพยิ่งขึ้น 4. มัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักประมาณ) จากการศึกษาขั้นตอนที่ผ่านมา ตั้งแต่ความเป็น ธัมมัญญู อัตตัญญู และอัตตัญญู ทำให้ เราพอจะมองเห็นภาพวิธีการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนาอย่างเป็นขั้นตอนได้อย่า…
…ิทธิภาพยิ่งขึ้น 4. มัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักประมาณ) จากการศึกษาขั้นตอนที่ผ่านมา ตั้งแต่ความเป็น ธัมมัญญู อัตตัญญู และอัตตัญญู ทำให้ เราพอจะมองเห็นภาพวิธีการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนาอย่างเป็นขั้นตอนได้อย่า…
การบริโภคและการใช้จ่ายทรัพย์
181
การบริโภคและการใช้จ่ายทรัพย์
…าลสอบถาม นี้เป็นกาลประกอบความเพียร นี้เป็นกาลหลีกออกเร้น ฉะนั้น เราจึงเรียกว่าเป็นกาลัญญู ภิกษุ เป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญู ด้วยประการฉะนี้” คำแปลและความหมาย 1 คำว่า “กาล” แปลได้หลายนั…
ในการบริโภคและการใช้จ่ายทรัพย์ รู้จักความพอเหมาะในการพูด การปฏิบัติกิจและทําการ ต่าง ๆ ตลอดจนการพักผ่อนนอนหลับและการสนุกสนานรื่นเริงทั้งหลาย ทำการงานทุกอย่าง ด้วยความเข้าใจวัตถุประสงค์เพื่อผลดีแท้จริง
ความสำคัญของการเป็นปริสัญญ
191
ความสำคัญของการเป็นปริสัญญ
…าะภิกษุรู้จักบริษัทว่า นี้บริษัทกษัตริย์.... จึงนิ่งอย่างนี้ ฉะนั้น เราเรียกว่าเป็นปริสัญญ ภิกษุเป็นธัมมัญญู อัตตัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญู ปริสัญญู ด้วย ประการฉะนี้."' คำแปลและความหมาย ปริสัญญู แปลว่…
ปริสัญญู แปลว่า ผู้รู้จักบริษัท รู้จักสังคมของคนเพื่อจะได้ประพฤติปฏิบัติกาย วาจา หรือ ปรับตัวให้เหมาะสมกับบริษัทนั้น หรือสังคมนั้น โดยไม่เสียธรรมะ โดยความหมาย ปริสัญญ หมายถึง การเข้าหาคนเป็น คือ ความเ
การปฏิบัติธรรมและการรู้ธรรม
205
การปฏิบัติธรรมและการรู้ธรรม
…วย ลักษณะทั้ง 7 ประการนี้เอง เป็นเครื่องช่วยบอกพื้นฐานความรู้และสภาพใจของคนฟัง มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ธัมมัญญสูตร” พระสูตร และ อรรถกถา แปล อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต เล่ม 37, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหาม…
รู้ธรรม แล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมไม่ บุคคลที่หารู้อรรถรู้ธรรมปฏิบัติธรรมสมควรแก่ ธรรมไม่ จึงถูกติเตียนด้วยเหตุนั้น ๆ บุคคลที่รู้อรรถรู้ธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม จึง ได้รับความสรรเสริญ ด้วยเหตุ
สัมมาสังกัปปะ
237
สัมมาสังกัปปะ
…ทิฏฐิวิปลาศคือเห็นคลาดเคลื่อนไป ก็พึงทำทิฏฐิของตนให้ตรง ที่เรียกว่า ทิฏฐ ชุกรรม โดยวิธีสามอย่าง คือ ธัมมานุสสรณะ คิดนึกทบทวนข้อธรรมคำสอน (เช่นนึกไปตาม คำสวดมนต์) ธัมมัสวนะ ฟังธรรม (เช่นฟังเทศน์ ฟังบรรยายธ…
…ทิฏฐิวิปลาศคือเห็นคลาดเคลื่อนไป ก็พึงทำทิฏฐิของตนให้ตรง ที่เรียกว่า ทิฏฐ ชุกรรม โดยวิธีสามอย่าง คือ ธัมมาน