ความสำคัญของการเป็นปริสัญญ : หน้า 191/287

ก็ไม่ฟังเรียกว่าเป็นปริสัญญู แต่เพราะภิกษุรู้จักบริษัทว่า นี้บริษัทกษัตริย์.... จึงนิ่งอย่างนี้ ฉะนั้น เราเรียกว่าเป็นปริสัญญ ภิกษุเป็นธัมมัญญู อัตตัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญู ปริสัญญู ด้วย ประการฉะนี้."' คำแปลและความหมาย ปริสัญญู แปลว่า ผู้รู้จักบริษัท รู้จักสังคมของคนเพื่อจะได้ประพฤติปฏิบัติกาย วาจา หรือ ปรับตัวให้เหมาะสมกับบริษัทนั้น หรือสังคมนั้น โดยไม่เสียธรรมะ 2 โดยความหมาย ปริสัญญ หมายถึง การเข้าหาคนเป็น คือ ความเป็นผู้รู้จักกลุ่ม บุคคลทั้ง 4 ได้แก่ กษัตริย์ พราหมณ์ คฤหบดี และสมณะ กระทั่งสามารถเข้าหาและ วางตัวในอิริยาบถต่าง ๆ กับกลุ่มบุคคลนั้น ๆ ได้อย่างเหมาะสม คำว่า “รู้จักกลุ่มบุคคล” ในที่นี้ หมายถึงรู้จักจริต อัธยาศัย ระเบียบ ขนบธรรมเนียม ประเพณี หรือวัฒนธรรมของกลุ่มบุคคลนั้น ๆ ความสําคัญของการเป็นปริสัญญ 3 การเป็นปริสัญญ คือ การเป็นผู้รู้จักเข้าหาและวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่มได้อย่างถูก ต้องเหมาะสม แต่ละกลุ่มควรเข้าไปหาอย่างไร ยืนอย่างไร ทำอย่างไร นั่งอย่างไร นิ่งอย่างไร ตาม จริต อัธยาศัย ขนบธรรมเนียมประเพณีของแต่ละกลุ่ม ซึ่งการรู้จักเข้าหาและการวางตัวที่เหมาะสม จะทำให้เกิดการยอมรับเลื่อมใสศรัทธาต่อกลุ่มบุคคลนั้น ๆ อันจะมีผลต่อการทำหน้าที่ กัลยาณมิตรหรือการเทศน์สอนและเผยแผ่พระพุทธศาสนา หากพระภิกษุเพียงแต่รู้ธรรมะมามาก สามารถเทศน์สอนและถ่ายทอดธรรมะได้เป็น อย่างดี แต่ไม่รู้จักการวางตัว ไม่รู้จักมารยาทในการเข้าหา ก็อาจทำให้ไม่เป็นที่ยอมรับ ไม่เป็น ที่เลื่อมใสศรัทธา หรืออาจถูกระแวงสงสัย เพราะการจะเป็นกัลยาณมิตรให้ผู้อื่นได้ พระภิกษุ ต้องอาศัยการเทศน์ให้บุคคลต่าง ๆ ฟัง จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่พระภิกษุต้องรู้จักกลุ่มบุคคล มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ธัมมัญญสูตร” พระสูตร และ อรรถกถา แปล อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต เล่ม 37, พิมพ์ ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 238. ป.หลงสมบุญ, ผู้เรียบเรียง, พจนานุกรม มคธ-ไทย, (กรุงเทพฯ : อาทรการพิมพ์, 2540), และสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวง วชิรญาณวงศ์, ธรรมานุกรม, (พระนคร : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2527) มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2549), หน้า 169 180 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2