การทำความดีและการศึกษา : หน้า 139/287

รู้จักว่าการทําความดีเป็นเหตุแห่งความสุข ความขยันเป็นเหตุแห่งความสำเร็จ ความ เกียจคร้านเป็นเหตุแห่งความล้มเหลว การทำความชั่วเป็นเหตุแห่งความทุกข์เป็นต้น เมื่อรู้ว่า อะไรเป็นเหตุให้เกิดผลชั่ว แล้วพยายามหลีกเลี่ยง หรือละเหตุที่จะให้เกิดผลชั่ว อะไรเป็นเหตุ ให้เกิดผลดี ก็หันมาทำแต่เหตุที่จะให้เกิดผลดี รู้จักธรรมะ ที่เป็นเหตุให้สามารถใช้เป็นแนวทางในการสอนตนเองและคนอื่นได้ ไม่ใช่ เป็นคนหลักลอย มีความเข้าใจและแตกฉานในคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในระดับหนึ่ง ต้องหาโอกาสศึกษาธรรมะในพระไตรปิฎก ศึกษาจากการฟังธรรมะจากครูบาอาจารย์ หรือ จากการอ่านหนังสือธรรมะ เป็นต้น ชาวพุทธควรรู้ว่า หลักธรรมเพื่อการสร้างตนให้มีหลักฐานมั่นคงทางเศรษฐกิจ หรือ หลักการแสวงหาทรัพย์ในทางที่ชอบคืออะไร มีอะไรบ้าง ผู้ปกครองประเทศชาติก็ต้องรู้หลักรัฐศาสตร์ และรู้กฎกติกาของรัฐ คือกฎหมาย ตั้ง แต่รัฐธรรมนูญลงมา แล้วก็ยืนอยู่ในหลักการ ตั้งตนอยู่ในหลักการให้ได้ ชุมชน สังคม องค์กร หรือกิจการอะไรก็ตาม ก็ต้องมีหลักการ มีกฎ มีกติกา ที่ผู้นำจะต้องรู้ ต้องชัดเจน แม่นในหลัก การ แล้วก็ตั้งมั่นอยู่ในหลักการนั้น นักเรียนรู้ว่าจะต้องเรียนอย่างไร ปฏิบัติตัวอย่างไร ถ้าหมั่นขยันศึกษาเล่าเรียนก็จะได้ รับความรู้ความเข้าใจในวิชาการต่าง ๆ เมื่อถึงเวลาสอบก็จะสามารถสอบได้คะแนนดี เป็นต้น 2. อัตถัญญุตา (ความเป็นผู้รู้อรรถ หรือ ความเป็นผู้รู้จักผล) การที่พระภิกษุผู้เป็นธัมมัญญูจะฝึกฝนอบรมตนเองให้บรรลุเป้าหมาย คือ การทำพระ นิพพานให้แจ้งได้ สิ่งที่สำคัญประการต่อมา คือ การฝึกให้เป็นอัตถัญญู ซึ่งหมายถึงต้องมีความ เข้าใจในสิ่งที่ได้ศึกษามาจากขั้นตอนธัมมัญญูและทราบวิธีการที่จะนำมาฝึกฝนอบรมตนเองต่อไป เพราะหากเพียงแต่รู้ธรรมจำได้ แต่ไม่เข้าใจความหมายตามนัยต่าง ๆ ได้ถูกต้องจนลึกซึ้ง แตกฉานแล้ว ก็จะยากที่จะเห็นแนวทางหรือวิธีการปฏิบัติ เมื่อไม่เห็นแนวทาง ไม่เห็นวิธีการ ก็ จะไม่เกิดแรงจูงใจที่จะนำธรรมะเหล่านั้นมาใช้ฝึกหัดขัดเกลาอุปนิสัยตนเอง อันจะเป็นทางมา แห่งคุณธรรมภายใน ที่จะก้าวหน้าพัฒนาไปสู่ระดับที่สูงยิ่ง ๆ ขึ้นไปได้ ดังนั้นเมื่อพระภิกษุเป็น ธัมมัญญบุคคลได้แล้ว จึงต้องฝึกในขั้นตอนที่ 2 คือ อัตถัญญู ต่อไป พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงวิธีการฝึกตนเองให้เป็นอัตถัญญบุคคล ไว้ดังนี้ 128 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2