ธรรมะ 7 ประการ : หน้า 126/287

นาบุญของโลก ไม่มีนาบุญยิ่งอื่นกว่า ธรรมะ 7 ประการได้แก่ 1. ธัมมัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักธรรม หรือความเป็นผู้รู้จักเหตุ) 2. อัตถัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักอรรถ หรือความเป็นผู้รู้จักผล) 3. อัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักตน) 4. มัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักประมาณ) 5. กาลัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักกาล) 6. ปริสัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักบริษัทหรือชุมชน) 7. บุคคลัญญุตา หรือ บุคคลปโรปรัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักบุคคล) เราอาจใช้วิธีท่องจำแบบง่าย ๆ ว่า รู้จักเหตุ รู้จักผล รู้จักตน รู้จักประมาณ รู้จักกาล รู้จักชุมชน รู้จักบุคคล ก็ได้ และนี่คือคนดีที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าต้องการ สรุปแล้วคือเป็นคน ที่ทั้งเก่งและดีนั่นเอง หรือถ้าจะพูดอีกนัยหนึ่งคือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสนับสนุนเรื่องการ ศึกษาวิธีสร้างคนดีที่โลกต้องการเป็นอย่างยิ่ง เพราะถ้าไม่ศึกษาให้ดีแล้วคุณสมบัติทั้ง 7 ประการ นี้ก็จะเกิดขึ้นไม่ได้ ที่บอกว่าสนับสนุนการศึกษาวิธีสร้างคนดีที่โลกต้องการเป็นอย่างไร ก่อนอื่นต้อง ทราบก่อนว่า รู้จักเหตุเป็นอย่างไร จะรู้จักเหตุได้ หลักวิชาต้องแม่น แม่นแค่ไหน ก็ต้องแม่น หลักวิชาทั้งทางโลกและทางธรรม ในทางธรรม หมายถึง ความรู้ทางธรรม เช่น ความรู้จาก พระไตรปิฎก หรือความรู้จากหนังสือธรรมะจะต้องแม่น ในทางโลก หมายถึง ความรู้วิชาการ ทางโลก หรือความรู้เฉพาะทางที่ตนเกี่ยวข้องจะต้องแม่น ใครทำงานอยู่สาขาไหน สายงานไหน หลักวิชาเหล่านั้นต้องแม่น ถ้าหลักวิชชาทางธรรม หรือหลักวิชาทางโลกไม่แม่น ก็ไม่จัดเป็นผู้ ที่มีธัมมัญญุตา คือยังไม่เป็นผู้รู้จักเหตุ นั่นเอง แล้วรู้จักผลคืออะไร ก็คือมีประสบการณ์นั่นเอง คือวิชาที่ร่ำเรียนมาสามารถนำไปใช้ งานได้ผลอย่างไรแค่ไหน และเมื่อมีประสบการณ์เป็นอย่างดีแล้ว เมื่อพบกับปรากฏการณ์ มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ธัมมัญญสูตร” พระสูตร และ อรรถกถา แปล อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต เล่ม 37, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 236-240 5 บ ท ที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้ อ ง ก า ร 7 ประการ) DOU 115