นัย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 12 / 31

…ก ฟักเหลือง โอโฆ ห้วงน้ำ โอชา โอชา โอก น้ำ กณฺโณ หู กฏิ สะเอว กมุม กรรม จนฺโท พระจันทร์ จมู เสนา จก นัยน์ตา ตรุ ต้นไม้ ตารา คาว เตลิ น้ำมัน ปพฺพโต ภูเขา ปภา รัศมี ปณฺณ์ ใบไม้ ยโม พระยม ยาคุ ข้าวต้ม ยาน ย…

บทนี้นำเสนอแนวทางการศึกษาบาลีไวยากรณ์เกี่ยวกับวจีวิภาค โดยการจำแนกคำต่างๆ เป็นลิงค์ เช่น ปุ๊ลิงค์ ที่มักเกี่ยวข้องกับเพศชาย และอิตถีลิงค์ ที่เกี่ยวข้องกับเพศหญิง ตัวอย่างคำที่ยกขึ้นมีทั้งคำที่เป็นลิงค

…เป็น อุ การันต์ เช่นนี้ แจกเหมือน วตฺถุ อมฟุ้ น้ำ ชตุ ยาง อสส น้ำตา ธมฺ ธนู อายุ อายุ มธุ นาผง จกฺข นัยน์ตา มสฺส หมวด

เนื้อหานี้เสนอรายละเอียดเกี่ยวกับศัพท์ที่เป็นอิ การันต์ เช่น อกฺขิ อจจิ เปลวไฟ และรายละเอียดเกี่ยวกับการแจกประเภทของคำในภาษาบาลี รวมถึงการศึกษาศัพท์ที่เป็นอุ การันต์ อย่าง วัตถุ น้ำ ตลอดจนการใช้และตัว

… ฯ ตถาห์ เตเนว การเณน สจฺจํ วา กเมน...วิโทติ วจน์ อาจริยา วทนฺติ ฯ กเมน ปุญญ...โต เจว อิมานิ จิตตาน นัยโกวิโท คเณยย ๆ อภิ.๘๒

เนื้อหานี้กล่าวถึงแนวคิดในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ผ่านการวิเคราะห์และวาดภาพโครงสร้างของกรรมและกิริยาที่เกี่ยวข้องกับปุญญ ซึ่งเน้นความสำคัญของการทำความดีและผลที่ตามมาในพระพุทธศาสนา เนื้อหาถูกแบ่งตามบทความ

…ก วา วิทติ ชานาติ โกวิโท ฯ กุสททุปปโท วิท ชานเน อปจฺจโย เตสุ วุฑฒิติ อาทินา อุสโส ฯ นาย โกวิโท เฉโก นัยโกวิโท ฯ กเมนาติ คเณยยาติ ปเท ตติยาวิเสสน์ ฯ ปุญญ...โต เจวาติ ปทตฺตย์ คเณยยาติ ปเท ตติยาวิเสสน์ ฯ นั…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเน้นที่ความสำคัญของปุญญกิริยาและแนวทางในการพิจารณาถึงสถานการณ์ต่างๆ ที่มีผลต่อตัวเรา และสิ่งที่เกี่ยวข้องกับการวิปัสสนาและการปฏิบัติภาวนา อธิบายถึงแนวคิดต่างๆ

…ยาทิวเสน อเนกวิธตต์ สมบัณเฑติ ฯ ตถาหิ วทนฺติ กเมน ปุญฺญวัตถุห์ โคจราธิปตีห์ จ กมฺมหนาทิโต เจว คเณยย นัยโกวิโทติ ฯ อิมานิ หิ อฏฺฐ จิตตานี ทสปุญญกิริยาวัตถุวเสน ปวตฺตนโต ปัจเจก ทสทสาติ กตฺวา อสีติจิตตานี โ…

บทความนี้พูดถึงอภิธัมมตฺถสงฺคหปาลียาและการสำรวจจิตวิญญาณในการเข้าถึงอภิธรรม รวมถึงการวิเคราะห์หน่วยจิตและผลของกรรมที่ส่งผลในปัจจุบัน โดยเหตุผลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการศึกษาอภิธรรมจะถูกอธ

…กหิ เสสา นิยตเยวาปนกาติ วณเณนฺติ ฯ ติ เตส มติมตต์ อิธ ปน เยวาปนกนาเมน เกสญจิ อนุทธฏตตา ฯ เกวลญเหตุถ นัยตานียาวเสน จิตตุปปาเทสุ ยถารห์ ลพฺภมาน- เจตสิกมตฺตสนฺทสฺสน์ อาจริเยน กต น เยวาปนกนาเมน เกจิ อุทฺธฏาต…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ อภิธรรมมาตวิภาวินี ซึ่งเน้นการวิเคราะห์และทำความเข้าใจวิธีการปฏิบัติในทางจิตศึกษาที่เกี่ยวข้องกับอภิธมฺม เช่น การเชื่อมโยงระหว่างปรัชญาและจิตใจ การอธิบายแนวค

…อ่อน ในอกุศลกรรมบถมีปาณาติบาตเป็นต้น ฯ บัณฑิตพึงเห็นอรรถแห่ง ปิ ศัพท์ แม้ในนิคมคาถานี้ โดยทำนองแห่ง นัยตามที่กล่าวแล้วฯ [อธิบายจิตประกอบด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเป็นต้น] ธรรมชาติที่ชื่อว่าวิจิกิจฉา เพราะอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ความหมายและลักษณะของโทมนัสและปฏิฆะ ซึ่งเป็นธรรมที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และจิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายถึงแง่มุมต่าง ๆ เช่น วิจิกิจฉา อุทธัจจะ และความสัมพันธ์ของพวกมันต่ออา

…และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 48 พึงทราบแม้ความที่กิริยาจิตเป็นจิตสหรคตด้วยโสมนัสตามสมควร โดย นัยที่กล่าวแล้วในกุศลจิตนั่นแล ฯ สเหตุกศัพท์ ในคำว่า สเหตุกกามา- วจรกุสลวิปากิริยาจิตฺตานิ นี้ เป็นวิเส…

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของกิริยาจิตในเรื่องของจิตสหรคตและกุศลจิต โดยอิงจากคำสอนในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งแบ่งแยกความแตกต่างของจิตและวิญญาณ การพูดถึงความแตกต่างระหว่างเวทนา ญาณ และสังขาร รวมถึงก

…อรหัตตมรรคฯ จิตที่สัมปยุตด้วยอร หัตตมรรคนั้น ชื่อว่าอรหัตตมรรคจิต ฯ ด้วย ปี ศัพท์ ท่านอาจารย์ รวมรวมนัยของมรรค ๔ มีประเภท ๔๐๐ นัย ด้วยอำนาจมรรคละ

…รคของพระอริยบุคคลทั้งสาม ได้แก่ สกทาคามี, อนาคามี และอรหันต์ พร้อมความสำคัญของอรหัตตมรรค เป็นการสรุปนัยของมรรค ๔ โดยอาจารย์.

…ึ้นจากอรรถกถาเป็นต้น ฯ แต่วินิจฉันที่พิสดาร ซึ่งเป็นไปด้วยอำนาจการแสดงเถรวาทเป็นต้น บัณฑิตพึงทราบโดยนัยที่ท่านกล่าวไว้ในอรรถกถาเป็นต้นฯ ก็ในการ นิยมองค์ฌานนี้ พึงทราบนัยพิสดาร ฉันใด นัยพิสดารในการนิยม โพ…

เนื้อหาที่อธิบายเกี่ยวกับการนิยมองค์ฌานและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา โดยวิปัสสนาถือเป็นวุฏฐานคามินี ในขณะที่ฌานมีหน้าที่เป็นบาท แต่พระผู้สุกขวิปัสสกไม่จำเป็นต้องใช้ฌานในการบรรลุมรรค นอกจากนี้ การพิจารณาว่

…อินทรีย์เทศนา โดย ๕ อย่าง คือ สุขินทรีย์ ทุกขินทรีย์ โสมนัสสินทรีย์ โทมนัสสินทรีย์ อุเบกขินทรีย์ ๑. นัย. สฬา. ๑๘/๒๖๘, ๒. สํ. สฬา. ๑๘/๒๕๕.

บทความนี้วิเคราะห์การสงเคราะห์เวทนาภายใต้แนวคิดของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยการจำแนกเวทนาออกเป็น 3 ประเภทคือ สุข ทุกข์ และอุเบกขา นำเสนอคำสอนของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับธรรมชาติของเวทนา และการเข้าถึงความเข

…อมวัชชนกิจ બૈં เป็นต้น บัณฑิตพึงประกอบตามกระแสอรรถแห่งคำที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้ว ในหนหลัง ตามสมควร ฯ ๑. นัย. องฺ. เอก. ๒๐/๑๕.

บทความนี้นำเสนอการสำรวจแนวคิดทางอภิธรรมเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างกุศลและอกุศลธรรม โดยเน้นการศึกษาผลกระทบของโยนิโสมนสิการและอโยนิโสมนสิการต่อความเกิดขึ้นและเจริญของกุศลธรรม นอกจากนี้ยังมีการอธิบายประเ

…มีความไม่ต่างกัน การกำหนดความต่างกัน ไว้ก็เพื่อถือเอาโดยง่าย ดุจในประโยคเป็นต้นว่า ตัวแห่งลูกหินบดฯ นัยแม้ในฐานที่เหลือ ก็อย่างนี้ ฯ ที่ตั้งแห่งวิญญาณ ๕ มีการเห็น เป็นต้น ชื่อว่าปัญจวิญญาณฐาน ฯ สงเคราะห์…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการทำงานของจิต โดยยกตัวอย่างถึงกิจที่เกิดขึ้นและการเคลื่อนที่ของจิต เช่น ชวนกิจ, ตทาลัมพนกิจ, และจุติกิจ ซึ่งอธิบายการเชื่อมโยงของฐานที่เกี่ยวข้องภายใต้หลักอภิธัมมาที่จำเป็นต่อการเ

…แผนกหนึ่งต่างหากในปัญจทวาร ด้วยอำนาจ ทวิปัญจวิญญาณและมโนธาตุทั้ง ๓ ไม่เป็นไปในมโนทวารนั้น ๆ ปริตตชวนนัย (นัยที่ท่านกล่าวไว้ในปริตตชวนะ) จบ 1 9 [อธิบายอัปปนาชวนะ] ความต่างแห่งวิภูตารมณ์ไม่มี เพราะอัปปนาเก…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์จิตในมโนทวาร โดยเฉพาะการแยกประเภทจิตที่เกี่ยวข้องกับชวนะในสภาวะอัปปนา อธิบายถึงจิตทั้ง 4 ดวงในกระบวนการอัปปนา รวมถึงบริกรรมและความสัมพันธ์ของชวนะในบรรดาจิตต่างๆ นอกจากนี

… อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 207 และพระอรหันต์ผู้บริสุทธิ์เท่านั้น ๆ อีกนัยหนึ่ง ที่อยู่ของพรหม เหล่านี้ บริสุทธิ์ เพราะไม่มีเรื่องพอใจและขัดใจ เพราะเหตุนั้น จึง ชื่อว่าสุทธาว…

บทความนี้กล่าวถึงลักษณะของพรหมในชั้นต่าง ๆ โดยเริ่มจากคำนิยามที่หลากหลายถึงว่าสุทธาวาส และการอธิบายความสำคัญของพระอรหันต์กับการเข้าถึงชั้นพรหมที่สูงขึ้นในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งสรุปได้ว่าบุคคลที่ไม่ใ

…้เฉพาะ เป็นไปแล้วตามสมควรในปัญจทวาร และ ในระหว่างแห่งจุติจิต"ฯ ส่วนความพิสดาร ผู้ศึกษาควรตรวจดู โดย นัยที่ท่านกล่าวไว้ในปกรณ์วิเสสวิสุทธิมรรค หรือในวรรณนาแห่งบทว่า วิญญาณมี เพราะสังขารเป็นปัจจัย ในอรรถกถ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอารมณ์ของปฏิสนธิและภวังค์ โดยมุ่งเน้นที่การอธิบายการเกิดขึ้นของอารมณ์ในมโนทวารและปัญจทวาร ซึ่งสัมพันธ์กับคตินิมิตและการเกิดจุติจิต ในการศึกษาควรอ้างอิงไปยังงานวิจัยหรือหนังสือเพิ

…่านี้ บัดนี้ ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงรูป (ที่ถึงเข้า ตามลำดับ) ในรูปนั้น มีสังคหะ (การ รวบรวม) โดยอาการ ๕ นัย คือ โดย สมุทเทส (แสดงโดยย่อ) ๑ โดยวิภาค (การจำแนก) ๑ โดยสมุฏฐาน (เหตุเกิด) 0 โดยกลาป (หมวดหมู่) ๑ โ…

ในประโยคนี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลี พร้อมกับการจำแนกธรรมต่าง ๆ โดยมีการรวบรวมและอธิบายตามลำดับของคำ ข้าพเจ้าได้จำแนกธรรมฝ่ายจิตและเจตสิก โดยอิงตามประเภทและปวัติ เพื่อเสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปสมุท

…เพราะอรรถว่า เป็นเหตุวิบัติ คือพินาศ แห่งจิต ได้แก่โทสะ ๕ อย่าง ด้วยมีอาฆาตวัตถุต่าง ๆ ที่เป็นไปโดย นัยเป็นต้นว่า เขาได้ประพฤติความพินาศแก่เราแล้วเป็นเหตุ หรือ ๑๐ อย่าง รวมกับความโกรธโดยมิใช่เหตุ ฯ พยาบา…

บทความนี้กล่าวถึงนิวรณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นที่บทบาทของนิวรณ์ เช่น กามฉันทะและพยาบาท ในการปิดกั้นปัญญาและส่งผลต่อจิตใจ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงปัจจัยและสภาพที่ก่อให้

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 349 นัยอย่างนี้ว่า เหตุปัจจัย อารัมมณปัจจัย อธิปติปัจจัย อนันตร ปัจจัย สมนันตรปัจจัย สหชาตปัจจัย อัญญมัญญปั…

ในงานนี้จะนำเสนอประเด็นเกี่ยวกับปัจจัยต่าง ๆ รวมถึงพิจารณามิติของปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและการศึกษาในปรัชญาพุทธศาสนา พร้อมเชื่อมโยงแนวคิดกับหลักฐานทางอักษรศาสตร์ หากต้องการศึกษาหรือแลกเปลี่ยนค

…ัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 357 ต่าง ๆ มีอยู่ในปกรณ์นี้ ได้แก่ มหาปกรณ์อนันตนัยปัฏฐาน และ สมันตปัฏฐาน ฯ นัยที่ทรงแสดงไว้ในมหาปกรณ์นั้น ชื่อว่าปัฏฐานนัยฯ บทว่า ตตฺถ ได้แก่ บรรดานัย…

เนื้อหาของเกณฑ์อภิธัมมัตถที่กล่าวถึงปัจจัยแห่งธรรมและลักษณะการดำรงอยู่ของธรรม ที่มีความสัมพันธ์กับปัจจัย ธรรมที่เป็นไปตามอาการและเหตุผลซึ่งสอดคล้องกัน ในการแสดงอายตนะของธรรมที่เกิดขึ้นโดยอาศัยปัจจัยต่