บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 215 / 230

๙๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก 1. ศรัทธา ๑.๑ บุคคลไม่ควรคบคนที่ปราศจากศรัทธา เหมือนบ่อไม่มีน้ำ... ถ้าแม้บุคคลจะพึงดูด บ่อนั้นก็จะมีน้ำที่มีกลิ่นโคลนตม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของศรัทธา และอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่ช่วยสอนให้เข้าใจว่า บุคคลควรเลือกคบคนที่มีศรัทธาและเลื่อมใสในการทำความดี การเปรียบเทียบกับบ่อที่มีน้ำที่สะอาด หรือ ต้นไทรที่เ…

อุบาก๋อมไม่จากพระใครปรัญจก ๒. ประโยชน์ชาตินี้ ๒.๑ บุคคลผูมีปัญญาเห็นประจักษ์ ย่อมตั้งตนได้ด้วยทรัพย์อันเป็นทุนต้นทุนแม่เล็กน้อย ดูบุคคลก้อไผ่น้อยให้ฟังขึ้น…

บทความนี้เรียบเรียงความสำคัญของความขยันและปัญญาในการดำเนินชีวิต การตั้งตนด้วยทรัพย์และการมีศีลย่อมทำให้ชีวิตรุ่งเรือง และแม้ผู้มีชาติกำเนิดเลวทราม หากมีความพยายามและปัญญา ก็สามารถประสบความสำเร็จได้ กา

…ญที่ข้าพเจ้าได้วาวัด และใช้ สามเณรให้ผนหยามนี้อธิบดี มิสิน ๗ ๕. การเสื่อมจากประโยชน์อย่างยิ่ง ๕.1 บุคคลประสงค์จะกินผลมะเดื่อ เขายืนมะเดื่อที่มีผลลูก ผลเป็นอันมากหลงงามด้วยการเข่ายครวดเดียวเท่านั้น เขากิน…

ในเนื้อหาเล่าถึงอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ที่สอนให้เข้าใจถึงการใช้จ่ายในชีวิต โดยใช้ตัวอย่างต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบ เช่น การกินผลมะเดื่อและการเสียสละในชีวิต โดยแสดงถึงผลกระทบของการกระทำที่ไม่รอบคอบ เช่

5.5 บุคคลมีส่วนช่วย เสอ่มแล้วจากโคลงแห่งคดหลัส ย่อมจางผลแห่งความเป็นสมณะให้กระจัดกระจายไป เหมือนดนมขึ้นในที่เ…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายแนวคิดทางพุทธศาสนาเกี่ยวกับการมีส่วนช่วยและการประเมินชีวิตของบุคคล โดยกล่าวถึงการหลีกเลี่ยงสิ่งไม่ดีและการทำความเข้าใจในธรรมะที่ถูกต้อง ความสำคัญของการมองเห็นความจริง…

…น้อยนี้ ย่อมแก้เหมือนโคลิก เนื้อของเขาย่อมเจริญ แต่ปัญญาของเขาเจริญไม่. ข.ฐ. (ทุทร) มก. ๑๔/๑๒๒ ๔.๓ บุคคลผู้คีลิสเปรียบด้วยดุ้นฟืนเผาศพ แต่บุคคลผู้อื่นสุตน้อย ผู้ละเลยการงานเปรียบด้วยฝูงโค. อังคุตก. (อรรถ…

…จันทร์อิ่มมีวิมานเป็นรอง ฉันใด ภิกษุผู้ปรารภความเพียรก็สมควรมีสีเลเป็น ธง ฉันนั้น. มิลิน. ๔๘๐ ๒.๑๑ บุคคลทำกรรมอันหยิบยชั้นถูกตัดศีรษะ... แม้นฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุหรือภิกษุบํบงรู…

…่อชีวิตภิกษุ โดยใช้ตัวอย่างภาพชัดเจนเพื่อสอนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำดีและดีที่เกิดขึ้น บุคคลที่รักษาศีลจะไม่ประสบภัย ยกตัวอย่างแจ่มแจ้ง เช่น พระราชาที่รักษาศีลก็ไม่ประสบภัยจากศัตรู และบัณฑิตที…

อุ่มฏิ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๔.๓ บุคคลผู้อภิศิลกระทำฟงของผู้อื่นวางให้เป็นเครื่องปกปิด เพื่อปกปิดความทีตนเป็นผู้อภิศิล เหมือนการปกปิดด้วยว…

เนื้อหาส่วนนี้ได้ประกอบด้วยอุปมาอุปไมยที่มาจากพระไตรปิฎกแต่ละบทที่เกี่ยวข้องกับศิลธรรมหรือด้านจิตใจของผู้ที่ประพฤติพรหมจรรย์ เช่น ความสำคัญของการประพฤติปฏิบัติอย่างเป็นธรรมและความสัมพันธ์ระหว่างการคิด

…ที่ม. (เดร) มก. ๑๓/๕๓๒ ๕.๕ พระวินัยธรเมื่อกำหนดไม่ได้ ทำลงไป ยอมสิ่งความสำคัญ และไม่สามารถแก้ไขซึ่ง บุคคลเช่นนั้นได้ ดูหมอผู้รู้ต้นเหตุแห่งโรคร้านปรุงยา ฉะนั้น. วิมฺหท (อรรถ) มก. ๓/๑๑๓ ๕.๖ มหาสุทธมีเพียงเด…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ธรรมวินัยจากพระไตรปิฎกและคุณลักษณะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่มีความรู้และเห็นทุกสิ่ง โดยเปรียบเทียบว่าการศึกษาในธรรมวินัยนั้นเป็นลำดับ โดยมีความสำคัญต่อการปฏิบัติธรรมและการบรร

…่ขรุขระ มีขุ่ไหลออกซะนั้น วางนั่น ย่อมเหมือนกันไม่ได้ระครูดเข้าไป จะนะ. ม.มู. (อรรถ) มค. ๑๙/๒๓ ๗.๔ บุคคลแม้กล่าวอ้อยคำว่าท้องประโยชน์ ก็ไม่ควรกล่าวระทบเสียดแทงผู้อื่น ท่านกล่าวคำหยาบคายมากเหมือนโกนผมด้วยม…

บทความนี้กล่าวถึงการใช้วาจาหยาบคายว่ามีผลเสียต่อบุคคลและสังคม รวมถึงการรักษาความลับที่เสมือนหนึ่งเป็นทรัพย์สมบัติที่มีค่า โดยเน้นถึงความสำคัญของการใช้คำพ…

…ธงเป็นส่งของรถ พระราชาทรงเป็นส่งของแว่นแคว้น สัง.ส. (พุทธ) มก. ๒๔/๒๙๘ ๓. การตัดใจจากสามี-ภรรยา ๓.๑ บุคคลควรละทั้งผู้เป็นภรรยา ไม่ควรทำความอาลัยรักใคร่ในบุคคลผู้นั้น ไม่ควร สมคามกับคนที่เขาไม่ไว้ใจตน เหมือ…

บทความนี้นำเสนออุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกรวมถึงการตัดใจจากคนรัก เมื่อมีคนพูดถึงแม่น้ำที่ไม่มีน้ำและหญิงที่ปราศจากสามี แม้มีลูกนับสิบ ก็ยังคงไม่ถือว่าบริบูรณ์เหมือนกับเรื่องราวของพระเวสสันดรและพระนางมัทร

…ระองค์เป็นที่ไป่ของเหล่าจาก ดังสาครเป็นที่ไหลไปแห่งแม่น้ำน้อยใหญ่. ซูชา (ทั่วไป) มก. ๔/๑๖๐ ๓.๓ บุคคลได้ผสมสมะ พารามณ์ ค่านิราม่า คนนทาแล้ว ยอไม่แม้นข้าว น้ำ และเครื่องบริโภคให้ บันฑิตทั้งหลายกล่าวบุ…

เนื้อหาในพระไตรปิฎกเกี่ยวกับอุปมาอุปไมยแสดงถึงความสำคัญของการให้และการดูแลช่วยเหลือผู้อื่น เปรียบเหมือนฝนที่ตกในพื้นที่ที่ต้องการน้ำ รวมถึงการยกตัวอย่างต่าง ๆ เพื่อแสดงถึงคุณค่าของการทำบุญและความสำเร็

…ห้ทาน ต่อคนเอง ดวงจันทร์ปรากฏจากกลางคืน โคจรในอากาศ ย่อมสว่างกว่าหมู่ดาวทั้งปวงในโลกด้วยรัศมี ฉันใด บุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยศีล มีศรัทธา ก็ยืน ย่อมไร้โรคันกว่า ผู้ตระหนี่ทั้งปวงในโลกด้วยอาคะ. อัง.ปัญจก. (พุทธี)…

เนื้อหาดังกล่าวนำเสนออุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่แสดงถึงประโยชน์ของการให้ทาน โดยเปรียบเทียบกับธรรมชาติ เช่น ดวงจันทร์ที่สว่างกว่าดาวอื่น และน้ำที่ไหลเข้าสู่ทะเล เป็นตัวอย่างของผู้มีศีลและผู้ให้ทานซึ่งย

…วนของที่ไม่ได้นออกก็กุไฟใหม่ ย่อมไม่เป็นประโยชน์แก่เขา เช่นเดียวกัน โลกกุชรา และมรณะเผาแล้วอย่างนี้ บุคคลพึงนำออกเสียด้วยการให้ทาน. อังติก. (พุทธ) มก. ๑๔/๒๓๗ ๘.๓ นักมวยปล้ำอ้อมทำคู่ต่อสู้สู้ให้สลายลงด้วยกำ…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการบริจาคในพระพุทธศาสนา โดยทำให้เห็นว่าผลของการให้ทานนั้นจะนำมาซึ่งผลบุญที่ยิ่งใหญ่ บทเรียนนี้เปรียบเทียบการทำบุญเช่นการทำนา การให้ทานกับการช่วยเหลือผู้อื่น และผลที่ตามมากั

…ะเลาะเบาะแว้ง ก็หาได้ยาก คือ เมตตาใยยาก่อน จึงจะทำให้โลกดับความเร้าร้อนเสียได้ ฉันนั้น มิน. ๔๕๕ ๔.๘ บุคคลพึงมีเมตตาในตนคนเดียวผู้เป็นที่รัก ฉันใด ภิกษุพึงมีเมตตาในสัตว์ทั้งปวงในทุกที่ทุกสถาน ฉันนั้น ข.เณร …

ในพระธรรม มีการเน้นย้ำถึงความสำคัญของความเมตตาในการดับทุกข์และช่วยเหลือผู้อื่น โดยเฉพาะในบทบาทของภิกษุที่ควรเจริญเมตตาเพื่อให้เกิดความสงบสุขทั้งในตัวเองและผู้อื่น มุ่งหวังที่จะช่วยเหลือทุกคนโดยไม่เลือ

…นสถนัยนิด เป็นสวราน เป็นอุ่นนำ ชื่นใจ ขึ้นนั้นเพราะเหตุไร เพราะพิธีเป็นของดี แม้นดี ดู่อนภิวกษ์หลาย บุคคลผู้มีความเห็นชอบ มีความดำริชอบ มีวาจาชอบ มีการงานชอบ มีการเลี้ยงชีพชอบ มีความพยายามชอบ มีความระลึกชอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎก เน้นการเป็นประดุจดาวรัศมีในความสุขและทุกข์ เพื่อบรรลุพระสัมโพธิญาณ การมีความสมักคีและสัมมาทิฏฐิเป็นพื้นฐานในการดำเนินชีวิตที่ดี การมีความเห็นชอบและความเพียรในกา

… เผ็ดร้อนโดยส่วนเดียว แม้นได้ ดูอุยสารบุตร เราอมกำหนดจิตใจคนลงในโลกนี้ด้วยใจ ฉันนั้นเหมือนกันเองว่า บุคคลนี้ปฏิบัติอย่างนั้น ดำเนินอย่างนั้น และฉันสรุหนทางนั้น เบื้องหน้าเท่านั้นเพราะกายแตก จักเข้าถึงอบาย …

…นอถึงสถานะของผู้ที่มีคุณสมบัติในทางธรรม โดยเฉพาะในชั้นทิพย์หรือสุทธิวาสที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติของบุคคลในโลกนี้ ซึ่งสามารถนำไปสู่การเข้าถึงหรือหลงทางในอบายได้ และการเสนอแนะให้คิดถึงการกระทำของตนว่าดีหรือ…

…รรม ๘.๑ บุญทำกรรมได้ไว้ เขาออมเห็นกรรมเหล่านั้นในตน ผูทำกรรมย่อมได้รับผลดี ผูทำกรรมชั่วได้รับผลชั่ว บุคคลหวานพึงเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น ขุ.ชา. (ทั่วไป) มก. ๕๙/๘๙๙ ๘.๒ เปรียบเหมือนพืชทั้งหลายอันไม่ขาด …

ในบทนี้ได้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับกุศโลมุทธรรม ซึ่งย้ำถึงความสำคัญของกรรมที่มนุษย์ทำว่า กุศลกรรมให้ผลดีในอนาคต ขณะที่อกุศลกรรมจะทำให้เกิดผลในทางลบ โดยการยกตัวอย่างเปรียบเทียบระหว่างพืชและการทำกรรมของคน

…ใกล้ชิดกัน ก็เหมือนอยู่กับคนละฝั่งสมุทร ช.ชา. (โภธี) มก. ๑๐/๒๓๒ 3. ประโยชน์ของการสงเคราะห์ญาติ 3.1 บุคคลผูได้ประทุษร้ายมิตร เหลาด้วยมิตรอย่ำ ยุงบุคคลผู้นั้นไม่ดี ดูดันไตรมีรากและย่านองงาม พยายามอำพัทพาให้…

…งการกระทำที่มีต่อตัวเราและผู้อื่น เนื้อหาขยายความเกี่ยวกับคุณค่าของการมีเมตตา และความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล รวมถึงผลของกรรมที่เกิดจากการกระทำในชีวิต โดยทุกอย่างวนเวียนที่หลักธรรมในพระพุทธศาสนา ผ่านตัวอย่างต่…

… ทำงานไม่มีโทษ ๑.๑ ผู้มีมิตร เมื่อไม่ปลอบผลมะขว้างที่มีเลือกแข็งออก จะทำให้มีรสอร่อย ข้าแต่พระราชา บุคคลเมื่อปลอกเปลือกเป็น จะทำให้มีรสอร่อย เมื่อปลอกแต่ปลอกบางๆ ออกก็กลายเป็นไม่อร่อย ฉันใด ฝ่ายพระราชาผู้…

เนื้อหาถึงอุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎกที่ใช้เปรียบเทียบการทำงานและผู้นำ โดยเฉพาะการป้องกันการเบียดเบียนผู้อื่น และการสร้างความสุขให้แก่สังคม พระราชาที่ดีไม่ควรใช้ความรุนแรง แต่ควรปฏิบัติด้วยธรรมะ ทำให้เกิ

13 อช อุปสมาบิยจากพระไตรปิฏก ๑. คนทำบาป ๑.๑ บุคคลผู่มีความละอาย กล้าเพียงดังกล่าว มีปกติำจัดคุณผู้อื่น มักเอาหน้า. ข.ธ. (อรรถ) มก. ๔๙/๗ ๑.๒ ผู้ใดผินห…

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำบาปในพระไตรปิฏกชี้ให้เห็นถึงคุณลักษณะของบุคคลที่ทำบาป รวมถึงผลและการตระหนักถึงกรรมที่ตนทำ โดยการอุปมาด้วยธรรมชาติและความรู้ตามที่ระบุในพระไตรปิฏก…