บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 216 / 230

ፍት อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๑.๕ บุคคลมีมาดุจด่านปติด้วยชีวก จุดตอบปติด้วยน้ำ และจุดศีรษตรปติด้วยเอาห่าถ่านพ้น ขุ.ม. (อรรถ) มก. ๖๕/๑๕๒ ๑.…

…กรรมชั่วและการเสพติดในสิ่งที่ไม่ดี ทั้งนี้รวมถึงหลักการใช้ชีวิตอยู่กับธรรมะและการพัฒนาตนเองเพื่อเป็นบุคคลที่ดีในสังคม ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขในชีวิตในอนาคต สามารถศึกษาเพิ่มเติมจาก dmc.tv

…โมหรงธรรมของตน เหมือนคนใช้ค้นดวงหน้าตัวเอง ฉะนั้น. ม.มุฒ (พูทร) มก. ๒๐/๒๖ ๒.๙๘ ถ้าแผลไม่มีฝีมือ บุคคลพึงยานำพิษไปด้วยฝามือได้ เพราะยาพิษย่อมไม่ชมเข้าไปสู่ฝามือไม่มีแผล ฉันใด บาปย่อมไม่มีแก่ผูทำบาป ฉันน…

…ี่ยวกับบาปในพระพุทธศาสนา โดยใช้ภาพเปรียบเทียบแตกต่างๆ เช่น น้ำในขัน ช้าง และผลของบาปที่ส่งผลต่อชีวิตบุคคล นอกจากนี้ยังมีที่สนทนาเกี่ยวกับกรรมและการประพฤติธรรม พร้อมเตือนให้หลีกเลี่ยงการทำบาปเหมือนก้อนหินที…

๑๒๘ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๓.๖ อันคาพาลทำกรรมทั้งหลายอันลามกย่อมไม่รู้สึก บุคคลผู้มีปัญญากรรม ย่อมเดือดร้อน ดุกลไฟไหม้ เพราะกรรมของตนเอง ขุ. (พุทธ) มก. ๒/๒๗ ๓.๗ บุคคลไม่ควรดูหมิ…

บทความนี้สำรวจอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎกซึ่งแสดงให้เห็นถึงผลของกรรมและบาปที่บุคคลจะต้องพบเจอ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักของการทำกรรมดีและกรรมชั่วว่าเป็นสิ่งที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบเพ…

13 อุมาอุมาไม่จากพระไตรปิฎก พระนาคารเสนบทว่าบุคคลผู้รับบูชาแล้วทำบาปย่อมได้รับบาปมากว่าผู้รับบาปรรมแล้วจึงทำบาป ประดุจชายผู้รู้ไปจับเอาถึงแต๊ไหม้แดงอ…

…นพระจันทร์ในคืนที่มีหมอก โดยการงดทำบาปสามารถช่วยให้กุศลโรยเร้าพลังในชีวิต และเมื่อพิจารณาถึงบาปแล้ว บุคคลจะได้เห็นถึงความสำคัญของการงดบาปเพื่อการมีชีวิตที่ดีขึ้น สอดคล้องกับแนวทางของพระพุทธศาสนาและตัวอย่าง…

…เห็นแจ้ง น้องคนกะจะไปใน สรรค์เหมือนนกหลุดแล้วจากข่ายมีน้อย อย่างนั้น. ขุ.ธ. (พุทธ) มก. 12/168 2.2 บุคคลผู้เกี่ยวคร้าน และกินจูเหมือนต้นไม้ที่ถูกกรายกุมทับในที่ลำลงนั้นแล้วเป็นไม้ ผุ ฉะนั้น. สัง.สี. (อรรถ…

บทความนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับความไม่ประมาณในธรรมะของศาสนาพุทธ โดยเปรียบเปรยถึงแสงสว่างของดาวที่ไม่สามารถถึงพระจันทร์ได้ และความสำคัญของการรักษาความไม่ประมาณไว้เหมือนทรัพย์อันประเสริฐ นอกจากนี้ยังพูดถ

…บ้าน เหมือนบุรุษผู้ไม่ใส่รองเท้า ตั้งสติเที่ยวไปในที่มีหนาม ฉะนั้น. ข.เณร. (อรรถ) มก. ๓๕/๖๘๘ ๑๑.๒.๕ บุคคลพึงประคองภาชนะอันเต็มเปี่ยมไปด้วยน้ำมัน ฉันใด บัณฑิตผู้ปรารถนาไปสู่อีกที่ยังไม่เคยไป ก็พิพากษารักษาจ…

เนื้อหานำเสนออุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่แสดงถึงความสำคัญของสติและการเจริญสติในชีวิต โดยเปรียบเทียบกับการดูแลต้นไม้และการฝึกสัตว์ เช่น การเลี้ยงโค การควบคุมประตู และน้ำมันในภาชนะ. การมีสติช่วยในการตัดส

…ันนั้น เป็นผู้อันบริสุทธิ์สรรเสริญ ชมเชยโดยคุณของตน ม.ม. (อรรถ) มก. ๑๘/๕๘ ๑.๒ มหาคงคเติมด้วยหว้าน้ำ บุคคลพึ่งเทสรูเข้ม น้ำเข้าไปในรูเม่นน้อย น้ำที่เหลือมีมาก ฉันใด พระพุทธคุณที่อาดมากกว่าแล้วน้อย ที่เหลือม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเปรียบเทียบความเคารพในพระพุทธเจ้าผ่านการอุปมาอุปไมยหลายรูปแบบ เช่น การเปรียบเทียบพระองค์กับดอกไม้และแสงสว่าง ที่แสดงถึงคุณงามความดี และความบริสุทธิ์ของพระพุทธเจ้า ความหมายทางธรรมที่

…ีชิ และมหาสุทธาราห์ที่สุดโมลี หาประมาณมิได้ กว้างขวางประตูอากาศฉะนั้นแล. ม.มุ (อรรถ) มก. ๒๑/๒๘๐ ๑.๕ บุคคลหนึ่งพึงเอาบ่วงผืดตาเอาน้ำจากแม่น้ำใหญ่ชื่อจันทราภาค ซึ่งกำลังไหลท่วมสถานที่อึ่เมือง ๑๔ โยชน์ คือ ข้…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการอุปมาอุปไมยที่นำเสนอในพระไตรปิฎก เช่น เปรียบเทียบพระคุณของพระโคดมและการเคารพในพระธรรม โดยมีการใช้ภาพลักษณ์ฝนตกเพื่อสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของธรรม และการยึดมั่นในพระธรรมซึ่งไม่

…ิยปุณณควา ดธรรม ควรอนาถตามเหมือนไมใช่ไม่ ไม่ควรทำเน็ป็นข้าศึก จึงจำอุบพระราชสํ้นได้ มิสิล. ๒๓๗ ๓.๔ บุคคลพึงรู้แจ้งธรรมอันพระสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแล้ว จากอาจารย์ใด พึงน้อมอาจารย์นั้นโดยเกาะ เหมือนพราหมณ์น้อมน…

เนื้อหาสำรวจความสำคัญของการเคารพในพระสงฆ์และการเกี่ยวข้องกับสัทธรรม โดยเปรียบเทียบกับธรรมชาติ ที่บ่งบอกถึงผลแห่งการเคารพและการปฏิบัติตามหลักธรรม ตัวอย่างเช่น การเสื่อมจากสัทธรรมเหมือนปลาในน้ำที่น้อยลง

…กพร้อมทั้งเทวโลก. ม.ม. (อรรถ) มก. ๑๙/๕๙ ๒.๓ จิตเสวยด้วยผ้าเช็ดเท้า คือ เมื่อเท้าเปื้อนหรือไม่เปื้อนบุคคลเช็ดด้วย ความยินดี ความยินร้ายอ่อนไม่มีแก่เช็ดเท้า ฉันใด ก็เป็นผู้มีจิตเมตติมีไมตรีในอุจารามณ์ และอิ…

เนื้อหานี้พูดถึงการอุปมาอุปมัยจากพระไตรปิฎกที่ชี้ให้เห็นถึงคุณค่าของความอ่อนตนและการพิจารณาในชีวิตประจำวันของมนุษย์ การทำความดีที่มาจากการคิดพิจารณาตนเอง เช่น การตรวจสอบกาย วาจา ใจ ว่ามีความบริสุทธิ์เ

…อกเกวียน ย่อมอาจนำแอกเกวียนไม่ได้ ไม่ย่อท้อ ต่อภาระอันหนัก ไม่ทอดทิ้งเกวียนอันเขาเทยมแล้ว แม้นฉันใด บุคคลเหล่าใดบริบูรณ์ด้วยปัญญาเหมือนมหาหมูทรอันเต็มด้วยน้ำ บุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ดูหมิ่นผู้อื่น ฉันนั้น ขุน…

…ม่ดูหมิ่นในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของพระอัญอุรพิหลายและพระพุทธวจนะที่มีความหมายลึกซึ้งว่าบุคคลที่มีปัญญาจะไม่แสดงออกถึงความสูงส่งของตนเอง และจะไม่ดูหมิ่นผู้อื่น การมีความเพียรและปัญญาถือเป็นสิ่ง…

๒๐๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๑. ความมักตัญญู ๑.๑ บุคคลซึ่ง หรือนอที่ร่มเงาของต้นไม้ใด ไม่พึงพักก้านถึงของต้นไม้นั้น เพราะบุคคลผู้ประทุษร้ายติเตียนคนเป็นซ้…

…ตัญญูบ่งบอกถึงกรรมที่่ทำไม่ดีจะส่งผลเสีย ตลอดจนมีอุปมาอุปไมยเพื่ออธิบายให้เห็นภาพชัดเจน เช่น กรรมที่บุคคลทำในอดีตบรุษย่อมฉิบหาย เช่นเดียวกับพิธีที่ว่านในไฟ ซึ่งทำให้เห็นถึงผลของการกระทำในแต่ละกรณีอย่างชัดเ…

มงคลที่ 26 ฟังธรรมตามกาล บุคคลมีปัญญามาก (เหมือนหมองหยาย) คือ ขณะฟังธรรม หรือเลิกฟังยังใส่ใจอยู่ เหมือนเทนำลงไปในหม้อ น้ำหย่อมยังอ…

…ประเภทนี้จึงจำต้องรักษาคนให้ประดาษด้วย คนใช้ ๓ จำพวกนี้เปรียบได้กับคนที่อยู่ในโลกนี้ ๓ จำพวก คือ ๑. บุคคลที่ไม่ว่าจะได้พบตกตาย ได้ฟังธรรมวินัยหรือไม่ก็ได้มาภธรรรมตามจริง ๒. บุคคลที่ไม่ว่าจะได้พบตกตาย ได้ฟั…

บทความนี้สำรวจประเภทผู้งมงธรรมตามพระไตรปิฎก โดยกล่าวถึงคนใช้ 3 จำพวกที่เปรียบเหมือนบุคคลในโลกที่มีความเชื่อมโยงกับการได้ยินและการปฏิบัติธรรม ซึ่งมีหลักการว่าผู้ที่ได้รับฟังธรรมวินัยจะได้รั…

222 อุปมาอปมจากพระไตรปิฎก ๑.๒ ผู้มีปัญญา ๓ จำพวก ๑. บุคคลมีปัญญาดังม้อว่า คือ ขณะฟังธรรมหรือเมื่อเลิกฟังไม่สใจ เหมือนราณาดงลงไปบนหม้อว่า น้ำยอใสไม่ให้ขงอยู่ …

เนื้อหาในพระไตรปิฎกได้จัดแบ่งผู้มีปัญญาออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ บุคคลที่มีปัญญาเฉพาะในขณะฟัง คือ ขณะฟังธรรมก็ไม่ใส่ใจเหมือนการตั้งอยู่ น้ำที่ไหลไม่เต็มอ่าง และแบ่งการแสด…

…ุร้ายโจรนี้ ไม่มีว่าจะทำตามคำสอนของพระบรมศาสดา. ขุ.สุ. (พุทธ) มก. ๖๒/๒๔ ความอดทนต่อความเจ็บใจ ๒.๑ บุคคลแม้เมื่อกลังที่เสียนแล้วด้วยของไม่สะอาดมลาย และน้ำมูกเป็นต้น ด้วยของไม่สะอาดเหล่านั้น ย่อมไม่อาจทำให…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอดทนต่อทุกข์และความเจ็บใจซึ่งมีบทบาทสำคัญในพระพุทธศาสนา บทเรียนจากตัวละครที่อดทนและการเข้มแข็งในธรรม นี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีสติ การเข้าถึงใจคน และการหลีกเลี่ยงการทำร้ายผู้

…รดูหมิ่นของคนทั้งปวง ถึงความเป็นบันดิบรมีแล้ว จักบรรลุพระสัมโพธิญาณได้. ข.อฺ. (โพธิ) มก. ๓๐/๕๔ ๒.๔ บุคคลผู้อภิบาลไม่ลานเม้นดับเบินของตนไปอยู่อื่นแล้ว ควรรสร้างนใหญ่ไว้ สำหรับเก็บคำหยามคายหลายหลาย. ข.ชาด. …

เนื้อหานี้สำรวจอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก โดยระบุถึงการอดกลั้นคำล่วงเกิน เปรียบเทียบกับช้างในสงครามและพื้นดินที่อดทนต่อสาธารณะ วิถีชีวิตและการกระทำของผู้ที่มีความอดทนต่อคำพูดต่างๆ เช่นเดียวกับช้างที่ต้อ

๒๑๙ อุบาสมาไมใชจากพระใครจึงถูก ธรรมะ คือ ขันธ์ และโสธจะตั้งอยู่ในบุคคลใด บุคคลผู้นั้นบูชา ผมปัญญา มี ความประพฤติดีเงียบพระอริยะ แม้นชาติชำฉา ฉันนั้นเหมือนกัน สัง.สม. (ทฤษ…

เนื้อหานี้สำรวจความสำคัญของธรรมะในชีวิตประจำวัน โดยระบุว่าบุคคลที่มีจิตใจสงบและพิจารณาในธรรมจะสามารถบูชาความเป็นเลิศได้ แม้จะพบกับอุปสรรคต่างๆ เช่น ความโกรธ การดำเ…

…ดขอบที่เราตาดดนบัญญัติแล้วแก่สาวกทั้งหลาย แม้เพราะเหตุแห่งชีวิต ฉนั้น ขิติ (พุธ) มก. ๕/๑๖ ๑.๙ บุคคลเขาไม่รู้โยบปิติ ไม่รู้ว่า เป็นมุสิ เพราะความเป็นผู้ถึงหนึ่ง ส่วนผู้ใดเป็นอันติ ติอธรรมอันประเสริฐ จ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับคุณธรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ซึ่งได้แก่ ความมักน้อย ความสันโดษ ความขัดเกลากิเลส ความเป็นผู้ถึงง่าย และการปรารถนาความเพียร โดยมีการอ้างอิงถึงคำสอนต่างๆ ในพระไตรปิฎกที่เกี่ยวข้อ

…มีสิทธาร มีเปรียบได้กับกิขู สันสาห์ยายเปรียบได้กับผลการคลหัทบูรณ์นัวว่า ก่อนให้เกิดทุข์ ราคาถูก คือ บุคคลลวยาทานแก้กิขูนี้ จะได้บุญน้อย ผ้าเปลือกไม้เมื่อเก่าแล้ว เขาเอาไปทิ้งขยะ คือ เมื่อกล่าวธรรมได้ไม่มีโ…

เนื้อหานี้นำเสนอการใช้ความเปรียบเทียบในพระไตรปิฎกซึ่งมีการเปรียบกิขูมักจะถูกตีความว่าต่ำต้อยและไม่สามารถเจริญเติบโตได้ เช่นเดียวกับผ้าเปลือกไม้ที่ไม่ว่าใหม่หรือเก่ามักจะมีความหมายเปรียบได้กับความไม่คง