หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษากัมมัฏฐานในพระไตรปิฎก
34
การศึกษากัมมัฏฐานในพระไตรปิฎก
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทุกขสมุทัยอริยสัจเป็นไฉน ตัณหานี้ใด อันมีความเกิดอีก ประกอบด้วยนันทิราคะ เพลิดเพลินยิ่งนัก ในอารมณ์นั้นๆ คือ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ท…
เนื้อหานี้กล่าวถึงกัมมัฏฐานและการปฏิบัติที่สำคัญในพระไตรปิฎก โดยอธิบายถึงทุกขสมุทัยและทุกขนิโรธ การละตัณหา และวิธีการปฏิบัติที่นำไปสู่ความดับทุกข์ในโลก มีการเน้นถึงการใช้ประสาทสัมผัสต่างๆ ในการเข้าถึง
ฌานและอภิญญาในพระพุทธศาสนา
44
ฌานและอภิญญาในพระพุทธศาสนา
1. ปฐมฌาน ประกอบด้วยองค์ฌาน 5 คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา 2. ทุติยฌาน จิตประกอบด้วยองค์ฌาน 3 คือ ปีติ สุข เอ…
…5 องค์ และนำไปสู่อภิญญาที่เป็นผลพิเศษจากการบรรลุฌาน 4 ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถทำกิจพิเศษได้ อภิญญาประกอบด้วย อิทธิวิธี, อธิษฐานิทธิ, วิกุพพนิทธิ, และมโนมยิทธิ ซึ่งแสดงถึงความสามารถพิเศษที่เกิดจากการเจริญส…
การทำให้ใจหยุด
59
การทำให้ใจหยุด
ต้องทำให้ใจหยุดก่อน ตรงตามความหมายว่า สงบนิ่ง ใจ ประกอบด้วยความเห็น ความจำ ความ คิด ความรู้ รวมกันเป็นจุดเดียว อยู่ที่เบาะน้ำเลี้ยงหัวใจ ความเห็น อยู่ที่ท่…
เนื้อหาที่กล่าวถึงวิธีการทำใจให้หยุดเพื่อให้ได้สมาธิที่แท้จริง โดยเน้นที่การรวมความคิด ความจำ ความเห็น และความรู้ ให้เป็นจุดเดียวกันที่ศูนย์กลางกาย โดยมีคำสอนจากพระมงคลเทพมุนีเกี่ยวกับการบังคับใจให้หย
สมาธิและฌานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
62
สมาธิและฌานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
และเมื่อใจหยุดเข้ากลางต่อไป ก็จะเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียด เมื่อเอาใจหยุดเข้ากลางดวงธรรม ที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ละเอียดขนาดเท่าฟองไข่แดงของไก่ จนเกิดดวงปฐมมรรคของกายมนุษย์ละเอียด เข้า กลางต่อไป ก็จะเข้าถึง
…รม จนมีการสร้างดวงปฐมมรรคของกายละเอียดขนาดเท่าฟองไข่แดง การปฏิบัติต่อไปจะนำไปสู่การเข้าถึงฌานต่าง ๆ ประกอบไปด้วยฌาน 1-4 ของกายมนุษย์และกายทิพย์ รวมถึงการขยายของดวงจิตเมื่อเข้าสู่สถานะฌาน จนกระทั่งถึงระดับอร…
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
67
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
…ังขาร วิญญาณ เรียกว่า ขันธ์ 5 รูป จะกล่าวในที่นี้ เฉพาะรูปหยาบๆ คือสิ่งซึ่งธาตุทั้ง 4 ดิน น้ำ ลม ไฟ ประกอบกันเข้ารวมกันเป็น ก้อนเป็นชิ้น เห็นด้วยตา เช่น ร่างกายมนุษย์ และสัตว์ ที่เรียกว่ารูป เพราะเหตุว่า เป…
…ป็นการเห็นด้วยธรรมจักขุ เพื่อเข้าใจขันธ์ 5 และความไม่เที่ยงของชีวิต โดยพระมงคลเทพมุนีเสนอว่าขันธ์ 5 ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ซึ่งมีลักษณะไม่เที่ยง โดยฐานะของขันธ์ 5 มีการเกิดขึ้นและดับไป ไม่…
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
68
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
…ด้แก่ กามตัณหา ความทะยานอยากเกี่ยวด้วยอารมณ์ 6 มีรูป เป็นต้น ภวตัณหา ความทะยานอยาก เป็นไปในอารมณ์ 6 ประกอบด้วยสัสสตทิฏฐิ ถือว่าเที่ยงถาวร วิภวตัณหา ความทะยานอยาก เป็นไปในอารมณ์ 6 ประกอบด้วยอุจเฉททิฏฐิ ถือว่…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความทุกข์และการถืออุปาทานตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุถึงสาเหตุของทุกข์ที่เกิดจากตัณหา ทั้งกามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา การเข้าถึงพระธรรมกายที่ช่วยให้เห็นธรรมะและเปลี่ยนแปลงจากทุกข์สู่นิ
คุณสมบัติของสำนักธรรมที่ได้มาตรฐาน
84
คุณสมบัติของสำนักธรรมที่ได้มาตรฐาน
คุณสมบัติ 6 ประการ ซึ่งสำนักที่ได้มาตรฐานจริงๆ จะต้องมี คือ 1. เจ้าสำนักเองรวมทั้งลูกศิษย์ในสำนักนั้น ไม่มีนิสัยชอบว่าร้ายหรือโจมตี การปฏิบัติธรรมของ สำนักอื่น ถ้าท่านยังมีนิสัยชอบว่าร้ายอยู่ แสดงว่า
…ประการซึ่งสำนักที่ได้มาตรฐานควรมี เพื่อให้ผู้สนใจเข้ามาศึกษาและปฏิบัติธรรมได้อย่างถูกต้องและแท้จริง ประกอบด้วยเจ้าสำนักที่ไม่โจมตีสำนักอื่น, มีวิธีการสอนที่ชี้แจงเหตุและผล, มีศีลและมารยาทที่ดี, ใช้อาหารอย่า…
การเลือกสถานที่สำหรับการเจริญกัมมัฏฐาน
86
การเลือกสถานที่สำหรับการเจริญกัมมัฏฐาน
…ย์ หรือผู้ที่มี ความสามารถในการคอยให้แนะนำและสั่งสอนในเรื่องของการปฏิบัติธรรมได้ ลักษณะอาวาสเหมาะสม ประกอบด้วยองค์ 5 คือ 1. มีหนทางไปมาสะดวกสบาย คือ ไม่ไกลหรือไม่ใกล้จากหมู่บ้าน ที่ปฏิบัติธรรมที่ไม่อยู่ไกลเ…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับสถานที่ที่อาจก่อให้เกิดความกังวลใจในการปฏิบัติธรรมหรือทำสมาธิ เช่น สถานที่ที่มีผู้คนไปมามาก, เสียงรบกวนจากการเก็บฟืนหรือการทำการเกษตร, สถานที่ต่างๆ ที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการทำสมาธ
การทำความสะอาดและการเตรียมตัวก่อนปฏิบัติธรรม
88
การทำความสะอาดและการเตรียมตัวก่อนปฏิบัติธรรม
…ัยของพระโพธิสัตว์ ที่ทำให้ฝึกปฏิบัติสมาธิได้ดี 1. อโลภัชฌาสัย พระโพธิสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีอัชฌาสัย ประกอบด้วยอโลภะ (ไม่โลภ) เห็นโทษของโลภะเป็นปกติ ไม่มีนิสัยโลภในคน สัตว์ สิ่งของ ของผู้อื่น 2. อโทสัชฌาสัย …
การทำความสะอาดเป็นสิ่งที่สำคัญก่อนการปฏิบัติธรรม ไม่ว่าจะเป็นการซักจีวร การทำความสะอาดบาตร หรือการเก็บจัดข้าวของในบ้าน รวมไปถึงการดูแลร่างกายให้สะอาด การทำสิ่งเหล่านี้จะช่วยให้จิตใจสงบ ลดความกังวลและเ
ความดื้อรั้นและวิตกจริตในกรรม
106
ความดื้อรั้นและวิตกจริตในกรรม
…ลื้อง ความเห็นอันชั่วร้ายออกไปจากใจ วิตกจริต บุคคลผู้เป็นวิตกจริตตามธรรมดาย่อมเป็นผู้มีจิตใจส่วนลึก ประกอบไปด้วยธรรม ทั้งหลายดังต่อไปนี้ ภสฺสพหุลตา คณารามตา เป็นคนมักพูดพร่ำ ชอบรำพันถึงเรื่องไม่เป็นเรื่อง เ…
บทความนี้กล่าวถึงความยากลำบากในการเปลี่ยนความเห็นที่ผิดของบุคคลที่มีความดื้อรั้นและวิตกจริต เช่น ความเชื่อว่าบุญทานไม่มี หรือไม่มีนรกสวรรค์ แม้จะมีนักปราชญ์คอยตักเตือนในบางครั้งก็ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงค
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
110
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
… พรหมวิหาร 4 คือ ธรรมที่แผ่ออกไปในมนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลายอย่างเสมอกันไม่มี ประมาณ ไม่จำกัดขอบเขต ประกอบด้วย 1. เมตตา (ความรักใคร่ปรารถนาให้เป็นสุข) 2. กรุณา (ความปรารถนาให้สัตว์ที่ตกยากมีทุกข์ให้พ้นทุกข์…
เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดการกับโทสจริต โดยใช้วิธีการของกัมมัฏฐาน 8 ประเภท ที่รวมถึงพรหมวิหาร 4 และวรรณกสิน 4 ซึ่งจะช่วยลดอารมณ์โทสะ เพื่อให้จิตใจสงบ รวมถึงหลักการของอานาปานสติในการควบคุมอารมณ์และการระลึก
ความเป็นมาของอานาปานสติและอุปสมานุสติ
7
ความเป็นมาของอานาปานสติและอุปสมานุสติ
5.1 ความเป็นมาของอานาปานสติ 126 5.2 ความหมายของอานาปานสติ 127 5.3 วิธีเจริญอานาปานสติในพระไตรปิฎก 5.4 การเจริญอานาปานสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 127 133 5.5 นิมิตของอานาปานสติ 5.6 อานิสงส์ของอานาปานส
…ิตและอานิสงส์ของการเจริญปฏิบัติที่สามารถช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจและพัฒนาจิตใจของตนเองได้ดีขึ้น ประกอบด้วยวิธีการและคำแนะนำสำหรับการปฏิบัติในระดับต่างๆ.
วิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
9
วิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
วิธีการศึกษา 1. การเตรียมตัวเพื่อการศึกษาด้วยตนเอง ในการศึกษาเนื้อหาวิชาสมาธิ 5 หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน นักศึกษาควรปฏิบัติดังนี้ 1. ใช้เวลาศึกษาอย่างน้อยวันละ 1 ชั่วโมง และควรศึกษาให้จบแต่ละบทภายใน 1
เนื้อหาแนะนำวิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ในวิชาสมาธิ ประกอบด้วยการเตรียมตัวศึกษาโดยใช้เวลาอย่างเหมาะสม การทำแบบฝึกหัดเพื่อประเมินความรู้ก่อนและหลังการเรียน และ…
กิจกรรมการศึกษาธรรมะและการสอบ
10
กิจกรรมการศึกษาธรรมะและการสอบ
…เข้าใจในเนื้อหา พร้อมทั้งควรศึกษาเพิ่มเติมจากสื่อสอนเสริมบทเรียน ซึ่งทาง มหาวิทยาลัยได้ผลิตขึ้นเพื่อประกอบการเรียนโดยตรง (นักศึกษาสามารถสอบถามราย ละเอียดเกี่ยวกับโครงการศึกษาธรรมทางไกลผ่านดาวเทียม ได้ที่ชมร…
ในการศึกษา วิชาสมาธิ นักศึกษาควรทำกิจกรรมที่ได้รับมอบหมายและบันทึกสาระสำคัญเพื่อความเข้าใจที่ดียิ่งขึ้น กิจกรรมนี้จำเป็นต่อการศึกษาชุดวิชาสมาธิ นอกจากนี้การศึกษาผ่านดาวเทียมและรายการธรรมะที่เกี่ยวข้อง
ความหมายของคำว่า อรหัง
43
ความหมายของคำว่า อรหัง
…ทธิ์ผุดผ่องดังแท่งทองชมพูนุท หรืออีกอย่างหนึ่งว่าใสเหมือนดวงแก้วอันหาค่ามิได้สมคำที่ว่า “พุทธรัตนะ” ประกอบด้วย ตาทิโน เป็นผู้คงที่ไม่หวั่นไหว หากจะมีของหอมมาชะโลมไล้พระวรกาย ซีกหนึ่ง และเอาของเหม็นมาชโลมซีก…
พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดงความหมายของคำว่า อรหัง ไว้ 2 นัยคือ เป็นผู้ไกลจากกิเลสหรือพ้นจากกิเลส และเป็นผู้ที่ควรบูชา ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้หมายถึง 5 นัย ได้แก่ เป็นผู้ไกลจากกิเลส
พระอรหันต์และการหักกำจักร
44
พระอรหันต์และการหักกำจักร
…“สังสาร” มีคำอธิบายแตกต่างกันเป็น 2 นัย คือ “สังสาร” ตามนัยที่ 1 อุปมาดัง “จักร” ซึ่งตามธรรมดามีองค์ประกอบสำคัญ 3 อย่าง คือ ดุม กำ และกง ตามนัยที่ 1 นี้ อวิชชาและภวตัณหาเปรียบได้กับ “ดุม” อภิสังขารเปรียบได้…
บทความนี้กล่าวถึงการตีความคำว่า "พระอรหันต์" และนัยความต่างๆ ของการหักกำจักรในแง่ของกิเลสและสังสาร โดยแบ่งออกเป็นหลายนัย เช่น นัยเกี่ยวกับกิเลส ความเพียร และอวิชชา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงหักกิเลสด้วยปั
การบริจาคทานและจาคานุสติ
65
การบริจาคทานและจาคานุสติ
ในภายภาคหน้าเราก็จะได้รับแต่อานิสงส์ที่ดีงาม มีอายุ วรรณะ สุขะ พละ ประกอบไปด้วย โสมนัสอย่างยอดยิ่ง การคำนึงนึกถึงอย่างนี้แหละได้ชื่อว่า จาคานุสติ ต่อแต่นั้นก็เริ่มต้นภาวนาว่…
ในภายภาคหน้า การมีอายุ วรรณะ สุขะ พละ จะเกิดจากอานิสงส์ของการบริจาคทานที่ดี โดยไม่มีมัจฉริยะ การบริจาคทานต้องทำด้วยใจต้องการช่วยเหลือ ไม่หวังสิ่งตอบแทน จะนำไปสู่การพัฒนาบารมีและการชำระจิต บรรพชิตควรปฏ
อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ
134
อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ
บทที่ 5 .... อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ 5.1 ความเป็นมาของอานาปานสติ 5.2 ความหมายของอานาปานสติ 5.3 วิธีเจริญอานาปานสติในพระไตรปิฎก 5.4 การเจริญอานาปานสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 5.5 นิมิตของอานาปานสติ
บทที่ 5 ประกอบด้วยการวิเคราะห์และอธิบายถึงอานาปานสติและอุปสมานุสติ จัดตั้งเนื้อหาเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจความหมาย ประ…
แนวคิดและวัตถุประสงค์ของพรหมวิหาร
31
แนวคิดและวัตถุประสงค์ของพรหมวิหาร
…มโลก และ เป็นหลักปฏิบัติที่ตกทอดมาถึงก่อนยุคพุทธกาล พรหมวิหารนั้นคือธรรมเป็นเครื่องอยู่อัน ประเสริฐ ประกอบด้วย เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา 2. ในการเจริญเมตตาภาวนา ผู้ปฏิบัติต้องยังจิตให้เกิดเมตตา คือมีความรั…
บทนี้กล่าวถึงแนวคิดและวัตถุประสงค์ของพรหมวิหารซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา การเจริญเมตตาภาวนาต้องมีความรักความปรารถนาต่อสรรพสัตว์ โดยแผ่เมตตา…
ความหมายของพรหมวิหาร 4
34
ความหมายของพรหมวิหาร 4
2.2 ความหมายของพรหมวิหาร 4 พรหมวิหาร มีความหมายว่า ธรรมเครื่องอยู่ของพรหม, ธรรมประจำใจอันประเสริฐ, ธรรมประจำใจของผู้มีคุณความดียิ่งใหญ่ มี 4 อย่าง คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา 1. เมตตา คือ ความรักใค
พรหมวิหาร คือ ธรรมประจำใจที่มีคุณค่า ประกอบด้วย 4 ประการ ได้แก่ เมตตา ความรักที่ปรารถนาความสุขให้ผู้อื่น, กรุณา ความสงสารช่วยเหลือผู้อื่นเมื่อม…