ปราศจาก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 17 / 42

…รมอันเลว ถีนมิทธ กุกกุจจ วิจิกิจฉา อาทานคาหิตา ดังต่อไปนี้ เป็นคนมีจิตใจง่วงเหงาหาวนอน หดหู่ ท้อถอย ปราศจากความเข้ม แข็งซึ่งเป็นเหตุให้กิจการต่างๆ ที่ตั้งใจทำสำเร็จได้โดยยาก และสำเร็จ ได้ช้ากว่าเวลาอันควรหรื…

บทนี้สำรวจลักษณะของคนที่มีโทสจริตและโมหจริต โดยโทสจริตคือผู้มีจิตใจต่ำ โกรธง่าย และไม่มีความเคารพผู้อื่น ขณะที่โมหจริตหมายถึงคนง่วงเหงาหาวนอน ตื่นตระหนก และขาดความมั่นใจในตนเอง พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลต่

…ญภาวนา เพื่อให้ได้ประสบคติที่ดีงามในภพชาติเบื้องหน้าต่อไป จนกว่าจะ เข้าถึงพระนิพพานอันเป็นแดนบรมสุข ปราศจากทุกข์ โดย ประการทั้งปวง 5.4 คู่แห่งจริต ในจริตทั้ง 6 อย่าง ท่านสงเคราะห์ด้วยความเสมอภาคกันได้เป็น 3 …

สติสัมปชัญญ์หมายถึงความระมัดระวังตัวในการทำสิ่งต่างๆ ทำให้จิตใจตื่นตัวตลอดเวลา โดยที่ต้องหมั่นสร้างสมอบรมคุณงามความดี เช่น ให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา เพื่อให้ได้พบกับความสุข และพ้นจากทุกข์ในวัฏสงสา

…มานุสติ คือ การระลึกถึงธรรมเป็นที่สงบคือพระนิพพาน พิจารณาคุณของพระนิพพาน อันเป็นที่หายร้อน ดับกิเลส ปราศจากทุกข์ เป็นอารมณ์ กองธาตุ ค. อาหาเรปฏิกูลสัญญา การพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหาร ง. จตุธาตุววัตถาน การ…

บทความนี้กล่าวถึงพุทธิจริตที่เกี่ยวข้องกับการเจริญกัมมัฏฐาน 4 อย่าง ได้แก่ มรณานุสติ อุปสมานุสติ อาหาเรปฏิกูลสัญญา และจตุธาตุววัฏฐาน ซึ่งสนับสนุนให้มีการพิจารณาถึงคุณธรรมในการตอบแทนสังคม นอกจากนี้ยังแ

…์ทรง ยกย่องโอทาตกสิณ (กสิณสีขาว) ว่าเลิศกว่ากสิณสีอื่น เพราะทำให้จิตใจของผู้ที่เจริญกสิณนั้น ผ่องใส ปราศจากความเซื่องซึมง่วงเหงา ทั้งยังทำให้ผู้เจริญกสิณนี้ทราบเหตุการณ์ต่าง ๆ คล้าย ผู้ทรงอภิญญาทั้งที่ยังไม่…

เนื้อหาเกี่ยวกับคุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 ซึ่งช่วยให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตได้ง่าย รวมทั้งสามารถทำให้เข้าถึงฌานได้เร็วกว่ากัมมัฏฐานอื่นๆ อธิบายถึงฤทธิ์พิเศษของกสิณแต่ละชนิดในการปฏิบัติ เช่น อำนาจ

…ามเป็น “อรหันต์” ของ พระองค์ดังกล่าวแล้วนั่นเอง เนื่องจากอำนาจสมาธิทำให้จิตของพระองค์สะอาดบริสุทธิ์ ปราศจากอาสวะทั้งปวง ซึ่งนอกจากจะใสสว่างแล้วยังหยุดนิ่ง จึงมีสิ่งที่ผุดขึ้นในนิ่ง ทำให้รู้พระองค์ ก็ทรงรู้ไป…

บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'สัมมาสัมพุทโธ' ว่าทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ จากการตีความคำในพระบาลีและเหตุผลที่พระองค์สามารถตรัสรู้ได้เองโดยไม่มีผู้สอน โดยมีการยกตัวอย่างและคำอธิบายจากพระ

…ด้รับแสงอาทิตย์ 7. สิ้นจากอาสวะทั้ง 4 คือ กามาสวะ ภวาสวะ ทิฏฐาสวะ และอวิชชาสวะ 8. มีพระบวรพุทธสันดานปราศจากกิเลสทั้งปวง 9. มีพระบวรพุทธสันดานทรงพระคุณ ปราศจากราคะ 10. มีพระบวรพุทธสันดานทรงพระคุณ ปราศจากโทสะ …

บทเรียนนี้นำเสนอความหมายของคำว่า 'พุทโธ' ซึ่งถือเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น และผู้เบิกบานที่ตรัสรู้อริยสัจ 4 มีพระบวรพุทธสันดานอันมีคุณสมบัติเช่น ฤทธิ์เอกทางธรรม มีความแจ้งในมรรคผลและสามารถทำให้สัตว์โลกตรัสรู้

…าม ไม่งาม ก็ หายไปมีแต่วัณณนิมิต ปฏิกูลนิมิต หรือธาตุนิมิต อย่างใดอย่างหนึ่งปรากฏขึ้น จิตใจก็ผ่องใส ปราศจากราคะ โทสะ โมหะ เป็นธาตุสำคัญที่จะให้ได้บรรลุอรหัตมรรค อรหัตผล อุปมาดัง ตัวเสือที่นายช่างประดิษฐ์ขึ้น…

การพิจารณาโกฏฐาสะตามความเป็นสีและสัณฐานช่วยลดความทุกข์ของจิตใจโดยการทำให้เห็นความจริงแท้ของร่างกาย ทำให้ผู้ปฏิบัติหลุดพ้นจากการยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้งหลาย และสามารถเข้าถึงอรหัตมรรค อรหัตผลได้ นอกจาก

…งผู้มีวิตก จริตก็มักจะนึกคิดไปเรื่อยเปื่อยต่างๆ นานา เมื่อใดที่วิตกมีกำลังแก่กล้าขึ้น ส่งผลให้จิตใจ ปราศจากความสงบผ่องแผ้ว มีแต่ความเลื่อนลอยไปในอารมณ์ต่างๆ เมื่อเป็นเช่นนี้ ถ้าหาก ผู้ที่มีโมหจริตและวิตกจริต…

เรื่องราวของพระเถระสองพี่น้องที่ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์จากการเจริญอานาปานสติและวิปัสสนา วันหนึ่งในวันอุโบสถ ท่านทั้งสองได้ออกจากอาวาสและประชุมกับพระภิกษุเกี่ยวกับการปรินิพพาน พบว่ามีหลายรูปผู้ปรินิพพาน

…รมณ์ ถอนเสียซึ่งความอาลัยในกามคุณอารมณ์ ตัดเสียซึ่ง การเวียนไปในวัฏฏะทั้ง 3 เป็นที่สิ้นสุดแห่งตัณหา ปราศจากราคะ เป็น ที่ดับแห่งตัณหา และพ้นจากตัณหาอันเป็นเครื่องร้อยรัด คือ พระนิพพาน นี้แหละ ตถาคตจึงกล่าวว่า…

เรื่องราวที่นำเสนอถึงการบรรยายเกี่ยวกับอุปสมานุสติที่ใช้ในการเข้าถึงพระธรรมกาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการระลึกถึงความหมายที่ถูกต้องและการปฏิบัติเพื่อก้าวข้ามการเข้าถึงฌานสมาบัติ เช่น การยังคงใช้คำบริกรรมที่

…าง แม้เพียงเศษ เล็กเศษน้อย เขาจะต้องเก็บมันทันที ทุกสิ่ง ทุกอย่าง ทุกซอกทุกมุมที่เขาดูแลจะต้องสะอาด ปราศจากฝุ่นผง ซึ่งต่อมาคุณสมบัติข้อนี้เอง ที่ ได้ช่วยเปิดทางให้กับชีวิตที่ด้อยโอกาสของเขา บุกเกอร์ใฝ่ฝันเสม…

ในบ้านหลังหนึ่งที่มีเจ้าของเข้มงวด ผู้รับใช้ได้เรียนรู้ถึงความสำคัญของความสะอาดจากการดูแลบ้านอย่างละเอียดแม้จะไม่มีคุณสมบัติในการเข้าเรียนหนังสือ แต่เขามีความมุ่งมั่นที่จะแสดงความสามารถที่แท้จริงและก้

…ง่วงที่เกิด จากการบริโภคให้สร่างหาย จากนั้นให้นั่งขัดสมาธิอย่างสบายๆ ณ อาสนะที่ได้จัดเตรียมไว้ในที่ ปราศจากเสียงรบกวนและไม่มีคนพลุกพล่าน เมื่อนั่งเรียบร้อยแล้ว ประการแรกควร พิจารณาให้เห็นโทษของความโกรธ และอา…

บทความนี้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างเมตตาอโทสะ ซึ่งเป็นความปรารถนาดีต่อตนเองและผู้อื่นอย่างแท้จริง และตัณหาเปมะ ซึ่งเป็นเมตตาแบบมีความยึดติดที่เกิดจากความรักใคร่ โดยเสนอขั้นตอนการเจริญเมตตาผ่านการฝึกฝน

…กระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย เหมือนเหยี่ยว นกตะกรุม แร้ง กา ที่กำลังจะมาจิกเนื้อตามตัวกิน ธรรมดาโคที่ปราศจากหนัง มีเนื้อตัวอาบไป ด้วยเลือด เมื่อแลเห็นนกที่ชอบกินเนื้อเหล่านั้นบินมาแต่ไกล ย่อมตื่นตระหนก หวาดกล…

บทความนี้เสนอการพิจารณาผัสสาหารที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ดุจโคที่ไม่มีหนังหุ้มร่าง ซึ่งต้องมีความระมัดระวังจากภัยต่าง ๆ เพื่อไม่ให้ตกไปในทุกข์ เหมือนหลุมเพลิงที่คุกรุ่นที่ทุกชีวิตต้องเผชิญ

…ไม่ว่าหญ้ากุณฐะทั้งหลายเกิดที่เรา หญ้ากุณจะเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราเกิดที่ยอด จอมปลวก สิ่งทั้งหลายนั้น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน ผมทั้งหลาย เป็น โกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นของ…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการอธิบายการเกิดขึ้นของส่วนต่างๆ ของร่างกายมนุษย์ ซึ่งประกอบด้วย ผม, ขน, เล็บ, และฟัน โดยส่วนประกอบเหล่านี้ถูกนำเสนอผ่านการเปรียบเทียบกับสิ่งต่างๆ ในธรรมชาติ ซึ่งไม่มีความคิดและ

…นังโคสด พิณใหญ่หารู้ไม่ว่า เรา ถูกหนังโคสดหุ้ม หนังโคสดก็หารู้ไม่ว่า พิณใหญ่ เราหุ้มไว้ สิ่งทั้งหลายปราศจากความคิดคำนึง และไตร่ตรองถึงกันและกัน หนังนั้น เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็น ของก…

เนื้อหานี้ทำการอธิบายถึงความสำคัญของส่วนต่าง ๆ ในร่างกายมนุษย์ เช่น หนัง เนื้อ เอ็น และกระดูก โดยใช้คำอุปมาที่ช่วยให้เห็นภาพความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างเหล่านี้แก่กัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องเกี่ยวกับก

…หารู้ไม่ว่า เราค้ำอันบนๆ ตั้งอยู่ อันบนๆ เล่า ก็หารู้ ไม่ว่า เราตั้งอยู่บนอันล่างๆ สิ่งทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน อันกระดูกเป็นโกฏฐาส แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นของกล…

เนื้อหานี้จัดเตรียมความรู้เกี่ยวกับการทำงานของกระดูกและอวัยวะสำคัญๆในร่างกายมนุษย์ เช่น การเชื่อมโยงระหว่างกระดูกต่างๆ และบทบาทของอวัยวะเช่น เยื่อในกระดูก ไต และหัวใจที่ทำงานร่วมกันอย่างไม่มีความคิดคำ

…อเขาวางแอบเราไว้ชิ้นเนื้อเล่าก็หารู้ไม่ว่าเราถูกเขาวางแอบไว้ภายใน ซี่กรงคานหามเก่า สิ่งทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน หัวใจเป็น เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นของกล…

…ในร่างกาย ผ่านการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เห็นถึงแนวคิดที่ว่าทุกสิ่งในร่างกายมีความเชื่อมโยงและปราศจากการไตร่ตรองในการดำรงอยู่ การใช้การเปรียบเทียบในลักษณะนี้ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจถึงข่าวสารที่สำคัญที่เกี…

…ว้ ข้าวตังหารู้ไม่ว่าน้ำมันท่วมเราอยู่ น้ำมันเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราท่วมข้าวตั้งอยู่ สิ่งทั้งหลาย นั่นปราศจากความคิดคำนึง และไตร่ตรองถึงกันและกัน มันเหลวเป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งใน ร่างกายนี้ไม่มีความคิดเป็นของกลาง …

… และไขข้อ โดยใช้การเปรียบเทียบเชิงสัญลักษณ์เพื่อทำให้เข้าใจง่ายขึ้น ซึ่งอาโปธาตุถูกมองว่าเป็นสิ่งที่ปราศจากความคิดและวิญญาณในตัวของมันเอง ในขณะที่สามารถทำปฏิกิริยาต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวได้อย่างน่าสนใจ สาระเหล่…

…ต่อไปในอนาคต ดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “เรานั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผุดผ่อง ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส จิตอ่อนควร แก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว อย่างนี้แล้ว ได้น้อมจิตไปเพื่อญาณเครื่องรู้จุติแล…

เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมและวิบากในชีวิตมนุษย์ โดยเน้นถึงผลที่เกิดจากกรรมที่ผู้คนกระทำ ทั้งทางกาย วาจา และใจ การฝึกฝนใจให้หยุดนิ่งจะช่วยให้เรารู้เห็นกรรมและวิบากในอดีตและส่งผลต่ออนาคตได้ พระพุทธเจ้าตรัสถึง

…องนุ่งห่ม เครื่องประดับ 7. โทมนัสทุกข์ คือ ความทุกข์ใจ เป็นความทุกข์ที่ทำให้รู้สึกเคืองแค้นแน่นอุรา ปราศจากความสบาย ปราศจากความสุข ให้รู้สึกน้อยอกน้อยใจอยู่ร่ำไป 8. อุปายาสทุกข์ คือ ความคับแค้นใจที่เกิดขึ้นม…

เนื้อหานี้นำเสนอประเภทต่างๆ ของทุกข์ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงโสกทุกข์ที่เกิดจากความสูญเสีย, ปริเทวทุกข์ที่เกิดจากการร้องไห้และการคร่ำครวญ, ทุกข์ที่เกิดจากความเจ็บปวดทางกาย, โทมนัสทุกข์ที่เก

…ราะพระอรหันต์คือผู้ละบุญและบาปได้แล้ว ดังที่ พุทธพจน์ที่ว่า “ผู้ใดมีกิเลสสงบแล้ว ละบุญและบาปได้แล้ว ปราศจากกิเลสธุลี รู้โลกนี้และ โลกหน้าแล้ว ล่วงชาติและมรณะได้ ผู้คงที่เห็นปานนั้น บัณฑิตกล่าวว่า เป็นสมณะ” ส…

อวิชชาหรือความไม่รู้เป็นปัจจัยที่ทำให้คนทำชั่ว โดยเริ่มจากความชั่วทางใจซึ่งส่งผลให้เกิดการทำผิดทางกายและวาจา ความชั่วทำให้เกิดความทุกข์และส่งผลไปสู่อบายภูมิ ขณะเดียวกัน อวิชชาก็สามารถเป็นปัจจัยให้เกิด